Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. In this 47-minute teaching recorded in 1984, Geshe Doga walks through the nine progressive stages of calm abiding meditation, a foundational Buddhist practice. He begins with the second through fourth stages, explaining how mindfulness and mental stability gradually deepen despite lingering dullness and agitation. He then traces the fifth through ninth stages in detail: the emergence of strong alertness that can detect subtle faults; the taming of even fine-grained mental distraction; and finally, effortless placement of mind on the object, at which point physical and mental bliss naturally arise, marking the achievement of genuine calm abiding. Throughout, Geshe Doga emphasizes that mastering these stages requires consistent daily practice, even just ten minutes, integrated into one’s ordinary schedule. He closes with the example of Milarepa, whose intensive practice and dedication over a lifetime led to profound realization, and urges listeners to generate loving kindness, help others according to their capacity, and at minimum refrain from causing harm—the true essence of Dharma practice.
File metadata (for organising)
File: 08 CtM 1984 11 25.mp3
UUID: df0f44d1-85b8-43bb-8f61-341ee27b0559
Teacher: Geshe Doga
Collection: Calming the Mind (Geshe Doga)
Date: 1984-11-25
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 47.4 minutes
Words: ~1,374
So the difference between the the second stage and third stage is that the during the second stage, the our mind wander to to somewhere else more as compared with as compared I mean, during the I’m comparing during the In the same time, unlike the second stage, during the third stage, make progress in our mindfulness. So our mindfulness is stronger. During that stage, then to I mean, as compared with the the previous two stages mostly. During the third stage, our mindfulness is very strong. Mindful.
Very strong. But when it become further more stronger, become more further powerful. And then the our concentration reached to the fourth stage. So so during the fourth stage, since our mindfulness is very strong, so so we can’t lose our object. Although without losing the object, I mean, during the first stage, without losing the object, we could keep, we could hold the object and keep going on, but still there are some dullness and agitation in our concentrations.
So during the fourth stage, although we could hold the object in a longer period, there’s no we have no problem in just holding the object, but still there is dullness and agitation in our meditation. And then after that, the fifth stage is So unlike the fifth no. Fourth stage, during the fifth stage we achieve a strong alertness. Double check double check the firmness in our concentrations. You will see the whether there is such far like dullness and agitation, you know, concentration or not.
Now the main difference between this I mean, the fourth and fifth stages that the during the fourth stage, there’s no although there’s dullness, but there’s no coarse form of dullness. There’s no cause form of dullness, but still there is cause form of mental agiteachings. During the fifth stage, there is no the cause form of mental agiteachings. And then the sixth stage is the the pacifying the mind. So as I mentioned before, during the fifth stage there is no coarse form of both dullness and mental agitation.
But still there is subtle form of dullness and agitation. You know? The during that stage, the alertness has not reached that kind of point. Can’t recognize those subtle forms of mental agiteachings. It has not such power to recognize those subtle form of meditation fault.
So, when our alertness becomes very, very strong, I mean, so during the sixth stage, our alertness is very, I mean, stronger than the fifth one, so that it could recognize even the subtle form of mental agitation and dullness. So the difference is that during the fifth stage, there is danger of that subtle form of mental agitation. And in the sixth stage there is no such danger of that subtle form of mental agitation in our concentration. So during the sixth stage, the alertness has become, I mean, very strong, I’m so strong that it can make further progress. So the and after then, the the seventh stage is thoroughly pacifying.
Thoroughly pacifying the mind. So during this seventh stage, the our mindfulness and alertness have completed their force. So during the during this sixth stage, there is danger of coming that subtle form of dullness and mental agitation. But in this seventh stage, there is no such I mean, such danger. And then after then the the eighth stage is one pointed concentration.
So during that stage there is no dullness and agitation in our concentration. So we could continue our concentration purely without much effort. So so as so as during the eight stage, as there is no such fault, dullness and agitation in our meditation, so there’s no need of our alertness in our meditation. Therefore we will continue our concentration by our, just by our mindfulness. We don’t need that alertness.
I mean, unlike those previous stages where we have to I mean, we need both mindfulness and alertness. We need the alertness to check whether there is some fault in our concentration or not. So in the eighth stage, there’s no we don’t need that alertness. After that, the the the ninth stage is effortlessly placing the mind. So because during the eighth stage, as there is no enemy in our meditations.
So with less effort, although we need effort, we could continue that concentration. So after we just keep going on that concentration, then gradually our mind will be placed on the object without any effort. So that is the ninth stage. Like I mean, like reading the novel, we are not we don’t need effort just like that. So at that stage, we don’t need any such effort to keep going on the concentration.
So that ninth stage or that last stage is same like the actual Samādhi or Shamatha. It’s not the real one. So if we keep going on that final stage, then gradually Due to our meditation, our concentration, we would experience some special physical and mental bliss. So, when we experience that bliss, at that very moment we achieved samadhi. So we are finished this discussion on the calm abiding.
During these four sessions on the same topic, we discuss mainly on just pacifying our mind, different means and methods to pacify our mind. So I hope you might know that some method to pacify your own mind. So to to pacify your own mind, what you have to do is to put that into practice. That is very hard, very difficult for, I mean, all of you to do this same meditation every day in a very long period. One hour or two hours or such.
Very long period. But still, I hope you do. You do a bit every day. You must try to keep some put that into your daily timetable, no matter, I mean, few minutes or any time. So by this, if you go continually and create years, then it will help you to progress your concentration But still I don’t think that that you are so limited in your time that you can do the spare some few minutes in every day doing meditation or such practice.
Suppose if you normally go to bed at eleven o’clock, you can at least, I mean, spare ten minutes for the meditation. So you can go to bed after ten past eleven. So like that, to practice Dharma, you have to spare some time, some minutes every day. His time is in one’s own hand. And no matter if you do this same practice in a few minutes, That is very remarkable.
It helps you. It really helps you in this life. Sure. And also So after listening to Dharma, one must have to think upon that and then try to meditate. As same, I mean, did by the Jetsün Milarepa, who at the beginning, without caring for the food, dream and his physical body, he struggled hard in learning Dharma.
He did millions of prostrations. The blood comes from all his hands and knees by doing his prostrations. And also by doing offerings of this mandala. Yeah, the skin because the skin of the hand is cut off. So, So he worked hard.
He worked hard at the beginning and also in the middle of his life. He contemplated on what he had learned and done, and by that he experienced lots of spiritual realisations. But hardly any man, any person in Tibet could achieve. So he did. And at the end of his life, He spent all his life doing meditation.
And he dedicates all his realisations, all his practice to others. So in the same way, we must also follow his way of life. So, as I have mentioned before, very often, you should generate loving kindness and a good heart as much as you can. And help other people according to your capability with love. Because that is the real practice of Dharma.
Because the purpose of Dharma is helping other beings. That’s the best Dharma. And it is good if you are able to help others. But if you can’t help others, you must not harm others. Because the refrain from harming others is also a real Dharma practice.
So I hope you would keep this as your guiding practice.
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 08 CtM 1984 11 25
**上师：** 格西多嘎
**法教：** 安住于心 1984
—
**校订：** 人工智能辅助语境校正
第二阶段与第三阶段的区别在于，在第二阶段，我们的心更容易驰散。相比之下，在第三阶段，我们的正念取得了进步，因此正念变得更强。与前两个阶段相比，在第三阶段，我们的正念非常强大。
非常强大。但当它变得更强、更有力时，我们的禅定便达到了第四阶段。在第四阶段，由于我们的正念非常强大，所以我们不会失掉所缘境。虽然不会失掉所缘境，我们能够持住所缘境并持续下去，但在我们的禅定中仍然存在沉与掉。
因此，在第四阶段，虽然我们能够较长时间地持住所缘境，持住所缘境本身没有问题，但我们的禅修中仍然存在沉与掉。
接着是第五阶段。与第四阶段不同，在第五阶段，我们获得了强大的正知，可以反复检查禅定的稳固性，看禅定中是否存在沉、掉等过患。
第四和第五阶段的主要区别在于，在第四阶段，虽然没有粗分的沉，但仍有粗分的掉。到了第五阶段，粗分的掉也消失了。
接着是第六阶段：调伏于心。如前所述，在第五阶段，虽然已经没有了粗分的沉与掉。
但仍然存在细微的沉与掉。你知道吗？在那个阶段，正知尚未达到能够识别那些细微掉举的程度，还没有力量识别禅修中的那些微细过失。
因此，当我们的正知变得非常、非常强大时，也就是说，在第六阶段，我们的正知比第五阶段更强，所以它甚至可以识别出细微的掉举和昏沉。区别在于，在第五阶段，存在细微掉举的危险；而在第六阶段，禅定中已无此种细微掉举的危险。
在第六阶段，正知已经变得非常强大，足以使其进一步精进。然后是第七阶段：完全调伏。
完全调伏于心。在第七阶段，我们的正念和正知之力已经圆满。在第六阶段，仍有出现细微沉与掉的危险，但到了第七阶段，这种危险已不复存在。
之后是第八阶段：专注一境。
在那个阶段，我们的禅定中没有沉与掉。因此，我们可以毫不费力地、清净地持续我们的禅定。
由于在第八阶段，禅修中已无沉、掉等过失，所以我们的禅修不再需要正知。因此，我们仅凭正念便可继续我们的禅定，不再需要正知了。
这与之前的阶段不同，在那些阶段我们既需要正念也需要正知。我们需要正知来检查我们的禅定中是否有过失。而在第八阶段，我们不再需要那个正知了。
在那之后，第九阶段是无功用住。因为在第八阶段，我们的禅修中已无“敌人”。
所以，我们只需稍加功用，便能持续那种禅定。当我们持续安住于那种禅定，心便会逐渐毫不费力地安住于所缘境上。这就是第九阶段。就像阅读小说一样，我们不需要费力。在那个阶段，我们不需要任何努力来维持禅定。
这个第九阶段，或说最后一个阶段，与真正的三摩地或止相似，但并非真正的止。如果我们持续安住于这最后一个阶段，那么逐渐地，由于我们的禅修、我们的禅定，我们将体验到一种特殊的身体和心理的轻安。当我们体验到那种轻安的刹那，我们便证得了三摩地。
如此，我们完成了关于“止”的讨论。在这四节关于同一主题的课程中，我们主要讨论了调伏自心，以及调伏自心的不同方便与方法。所以我希望你们可能已经了解了一些调伏自心的方法。
要调伏自心，你所要做的就是将之付诸实践。这对你们所有人来说，每天长时间地进行同样的禅修，比如一两个小时，是非常困难的。但我仍然希望你们去做，每天做一点。你必须努力将其纳入你的日常时间表，无论几分钟或任何时间。
这样，如果你能年复一年地持续下去，它将帮助你增进禅定。我并不认为你们的时间如此有限，以至于每天都抽不出几分钟来禅修或进行此类修持。
譬如，如果你通常十一点睡觉，你至少可以抽出十分钟来禅修。你可以十一点十分再去睡。像这样，要修法，你必须每天抽出一些时间，一些分钟。时间掌握在自己手中。而且，即使你只花几分钟做同样的修持，那也是非常了不起的。它能帮助你。它确实能帮助你的今生。确实。
此外，听闻法后，必须加以思惟，然后尝试禅修。正如杰尊米拉日巴所做的那样，他起初不顾饮食、睡眠和身体，精进修学佛法。他做了数百万次顶礼，手膝都因顶礼而流血。并通过供养坛城。是的，手皮都磨破了。
他在初期和中期都非常精进。他思惟所学所行，并由此体验到许多灵性证悟，这是藏区几乎无人能及的。他做到了。在他生命的最后，他将全部生命用于禅修。他将他所有的证悟、所有的修行回向给他人。同样地，我们也必须追随他的人生道路。因此，正如我之前常常提到的，你应该尽可能地生起慈爱和善心。并以慈爱之心，根据自己的能力去帮助他人。因为那才是真正的修法。因为法的目的就是帮助众生。那是最好的法。如果你能帮助他人，那很好。但如果你不能帮助他人，你决不能伤害他人。因为不伤害他人也是一种真正的修法。所以我希望你们能将此作为你们的指导修持。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༠༨ སེམས་ཉིད་ཞི་བར་བྱེད་པ། ༡༩༨༤ ༡༡ ༢༥
**བླ་མ།** དགེ་བཤེས་དོ་ག།
**གདམས་ངག།** སེམས་ཉིད་ཞི་བར་བྱེད་པ། ༡༩༨༤
—
**ཞུ་དག།** хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар нөхцөл байдалд тохирсон засвар.
དེ་ལྟར་ན། གནས་སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གནས་སྐབས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་སེམས་ནི་གཞན་དུ་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཡེངས་པ་མང་བ་ཡོད། དེ་ནི་ངས་གནས་སྐབས་གསུམ་པ་དང་བསྡུར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན། དུས་མཚུངས་སུ། གནས་སྐབས་གཉིས་པ་དང་མི་འདྲ་བར། གནས་སྐབས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་དྲན་པ་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་མཛད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་དྲན་པ་ནི་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའོ།། གནས་སྐབས་དེའི་སྐབས་སུ། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་གཉིས་དང་བསྡུར་ན། གནས་སྐབས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་དྲན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཡོད། དྲན་པ་ལྡན་པའོ།།
ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་སྔར་ལས་ཀྱང་བརྟན་པར་གྱུར་ན། སྔར་ལས་ཀྱང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོའོ།། དེ་ནས་ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་ནི་གནས་སྐབས་བཞི་པར་སླེབས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་བཞི་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་དྲན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ན། ང་ཚོས་རང་གི་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པར་མཛད་ཐུབ། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པར་ཡོད་ནའང་། ངས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་སྐབས་བཞི་པའི་སྐབས་སུ། དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའི་སྒོ་ནས་ང་ཚོས་དམིགས་པ་དེ་བཟུང་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་མཛད་ཐུབ་ཀྱང་། ད་དུང་ཡང་ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཡོད།
དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་བཞི་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོས་དམིགས་པ་དེ་ཡུན་རིང་པོར་བཟུང་ཐུབ་ནའང་། དམིགས་པ་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་དཀའ་ངལ་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་ཡང་ང་ཚོའི་སྒོམ་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ཡོད།
དེའི་རྗེས་སུ། གནས་སྐབས་ལྔ་པ་ནི། གནས་སྐབས་ལྔ་པ་དང་བཞི་པ་མི་འདྲ་སྟེ། གནས་སྐབས་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་ཤེས་བཞིན་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞིག་ཐོབ་པར་མཛད་དོ།། ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་གྱི་བརྟན་ཚུགས་ལ་ཡང་ཡང་བརྟག་དཔྱད་མཛད་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡོད་མེད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ།།
ད་ནི་གནས་སྐབས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པའི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ནི། གནས་སྐབས་བཞི་པའི་སྐབས་སུ། བྱིང་བ་ཡོད་ནའང་བྱིང་བ་རགས་པ་མེད། བྱིང་བ་རགས་པ་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་རགས་པ་ཡོད། གནས་སྐབས་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་རགས་པ་མེད།
དེ་ནས་གནས་སྐབས་དྲུག་པ་ནི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ངས་སྔོན་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། གནས་སྐབས་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀྱི་རགས་པ་མེད།
འོན་ཀྱང་ད་དུང་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་ནམ། གནས་སྐབས་དེའི་སྐབས་སུ། ཤེས་བཞིན་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་མ་སླེབས་པས། སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་ངོས་འཛིན་མི་ནུས་སོ།། སྒོམ་གྱི་སྐྱོན་ཕྲ་མོ་དེ་དག་ངོས་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད།
དེའི་ཕྱིར། ང་ཚོའི་ཤེས་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེ་བར་གྱུར་ཚེ། གནས་སྐབས་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་ཤེས་བཞིན་ནི་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེ་བས། དེས་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ངོས་འཛིན་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི། གནས་སྐབས་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་ཕྲ་མོའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། གནས་སྐབས་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་ཕྲ་མོའི་ཉེན་ཁ་དེ་ལྟ་བུ་མེད།
དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ། ཤེས་བཞིན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེ་བར་གྱུར་ནས། དེས་སྔར་ལས་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ། གནས་སྐབས་བདུན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན།
སེམས་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་བདུན་པ་འདིའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་ཡོད། གནས་སྐབས་དྲུག་པ་འདིའི་སྐབས་སུ། བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་བདུན་པ་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཁ་མེད། དེའི་རྗེས་སུ། གནས་སྐབས་བརྒྱད་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན།
གནས་སྐབས་དེའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་བསམ་གཏན་ལ་བྱིང་རྒོད་མེད། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད་པར་རང་གི་བསམ་གཏན་དག་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་མཛད་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ། སྒོམ་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས། སྒོམ་ལ་ཤེས་བཞིན་མི་དགོས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་རང་གི་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་བསམ་གཏན་རྒྱུན་སྐྱོང་མཛད་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོར་ཤེས་བཞིན་དེ་མི་དགོས།
ངས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ང་ཚོར་དྲན་ཤེས་གཉིས་ཀ་དགོས་པ་དང་མི་འདྲའོ།། ང་ཚོར་ཤེས་བཞིན་དགོས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་ཡོད་མེད་བརྟག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་བརྒྱད་པར་ང་ཚོར་ཤེས་བཞིན་དེ་མི་དགོས།
དེའི་རྗེས་སུ། གནས་སྐབས་དགུ་པ་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སེམས་འཇོག་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། གནས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་སྒོམ་ལ་དགྲ་མེད་པའི་ཕྱིར། འབད་རྩོལ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ང་ཚོས་བསམ་གཏན་དེ་རྒྱུན་སྐྱོང་མཛད་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་བསམ་གཏན་དེ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ན། རིམ་གྱིས་ང་ཚོའི་སེམས་ནི་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མེད་པར་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་གནས་སྐབས་དགུ་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ልብ ወለድ ཀློག་པ་ལྟར། ང་ཚོར་དེ་ལྟ་བུའི་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེར་བསམ་གཏན་རྒྱུན་སྐྱོང་བར་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མི་དགོས།
གནས་སྐབས་དགུ་པ་དེ་འམ། ཡང་ན་གནས་སྐབས་མཐའ་མ་དེ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དངོས་སམ་ཞི་གནས་དང་འདྲ་མོད། འོན་ཀྱང་དངོས་གནས་དེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་མཐའ་མའི་གནས་སྐབས་དེ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ན། རིམ་གྱིས། ང་ཚོའི་སྒོམ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ང་ཚོས་ལུས་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།
ང་ཚོས་བདེ་བ་དེ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ། ང་ཚོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་འདི་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན།
བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་བཞིའི་རིང་ལ། ང་ཚོས་བརྗོད་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ། གཙོ་བོ་རང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དང་ཐབས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་རྣམས་པས་རང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་འགའ་ཞིག་མཁྱེན་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
རང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཛད་དགོས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀུན་གྱི་ хувьд ཉིན་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་སྒོམ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བསྐྱང་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཆུ་ཚོད་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུན་རིང་པོར།
འོན་ཀྱང་། ངས་ཁྱེད་རྣམས་པས་ཉིན་ལྟར་ཅུང་ཟད་རེ་བསྐྱང་བའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་རྣམས་པས་རང་གི་ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་རེའུ་མིག་ནང་དུ་དེ་ཉིད་འཇོག་པར་འབད་བརྩོན་མཛད་དགོས། སྐར་མ་ཁ་ཤས་སམ། དུས་ཚོད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རུང་ངོ།།
དེ་ལྟར་བྱས་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ལོ་མང་པོར་བསྐྱངས་ན། དེས་ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ།། འོན་ཀྱང་། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དེ་འདྲའི་དམ་པོ་ཡོད་ནས། ཉིན་ལྟར་སྐར་མ་ཁ་ཤས་ཤིག་སྒོམ་པའམ་ཆོས་སྤྱོད་ལྟ་བུར་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་ངས་མི་འདོད་དོ།།
དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རྒྱུན་དུ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གཟིམ་པར་ཕེབས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མ་མཐར་ཡང་སྐར་མ་བཅུ་སྒོམ་ལ་གཏོང་ཐུབ་པར་མཛད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་དང་སྐར་མ་བཅུའི་རྗེས་སུ་གཟིམ་པར་ཕེབས་ཆོག། དེ་ལྟར། ཆོས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཉིན་ལྟར་དུས་ཚོད་འགའ་ཞིག སྐར་མ་འགའ་ཞིག་གཏོང་དགོས། དུས་ཚོད་ནི་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐར་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་ཆོས་སྤྱོད་གཅིག་མཚུངས་སུ་མཛད་ནའང་། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རླབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་ཁྱེད་ལ་ཕན་ཐོགས། དེས་ཚེ་འདིར་ཁྱེད་ལ་ངེས་པར་དུ་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ།། གདོན་མི་ཟའོ།།
དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ། དེའི་སྟེང་དུ་བསམ་ཞིབ་མཛད་དེ་སྒོམ་པར་འབད་དགོས། དེ་ནི་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་མཛད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ཁོང་གིས་ཐོག་མར། ཟས་གོས་དང་རང་གི་སྐུ་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བར། ཆོས་སློབ་པར་དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོ་མཛད་དོ།། ཁོང་གིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ས་ཡ་མང་པོ་མཛད་དོ།། ཕྱག་འཚལ་བ་མཛད་པས་ཁོང་གི་ཕྱག་དང་པུས་མོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་བྱུང་ངོ།། དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་མཆོད་པ་ཕུལ་བས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ།། ཕྱག་གི་པགས་པ་རལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས།
དེའི་ཕྱིར་ཁོང་གིས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བསྐྱངས་སོ།། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་དང་། སྐུ་ཚེའི་དཀྱིལ་དུའང་དཀའ་ལས་བསྐྱངས་སོ།། ཁོང་གིས་རང་གིས་གསན་པ་དང་མཛད་པ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བཞུགས་ནས། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་གིས་ཐུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མང་པོ་བརྙེས་པར་མཛད་དོ།། འོན་ཀྱང་བོད་དུ་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་དཀའ་མོ།། དེའི་ཕྱིར་ཁོང་གིས་མཛད་ཐུབ་པ་བྱུང་ངོ།། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ཏུ། ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་སྒོམ་བསྐྱང་ནས་བཞུགས་སོ།། ཁོང་གིས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད། ཆོས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་བསྔོས་པར་མཛད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ། ང་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་གི་མཛད་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས།
དེའི་ཕྱིར་ངས་སྔོན་དུ་ཡང་ཡང་ཞུས་པ་ལྟར། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དགོས། དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་ནུས་པ་དང་བསྟུན་ནས་མི་གཞན་ལ་རོགས་རམ་མཛད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཆོས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཐུབ་ན་བཟང་། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་མི་ཐུབ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་མི་སྐྱེལ་བར་མཛད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི། གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་སྤོང་བ་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་ངས་ཁྱེད་རྣམས་པས་འདི་ཉིད་རང་གི་ལམ་སྟོན་གྱི་ཉམས་ལེན་དུ་བཟུང་བའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།