Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. The memorable image of Geshe Ben standing at the doorway of the mind, ready to stab afflictive emotions with an antidote the moment they appear, anchors Khensur Rinpoche’s closing session on lineage in this 59-minute talk. Opening with Śāntideva’s verse on the rarity and preciousness of human life, Rinpoche argues that squandering this opportunity leads to animal-realm rebirths where learning is impossible. He then walks through the three-capacity framework of the Lamrim: small-capacity practitioners curbing the ten non-virtues to secure a better rebirth; middle-capacity practitioners uprooting afflictive emotions through ethics, meditation, and wisdom; and great-capacity Mahāyāna practitioners removing even their latent impressions — illustrated by the smell of whiskey left in an empty glass. The session closes with a plain self-diagnostic: if anger and attachment are decreasing, practice is working.
File metadata (for organising)
File: 15 NoM 1992 07 04.mp3
UUID: 7efbb784-0a23-495b-8b85-fc69d4a5d83f
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: The Nature of Mind 1991-1992 (Khensur Rinpoche)
Date: 1992-07-04
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 59.0 minutes
Words: ~3,328
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 15 NoM 1992 07 04
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 心性 1991-1992
—
**校订：** AI辅助下结合语境校订
今天是关于传承的最后一次开示。我将引用一段寂天菩萨的偈颂建议。在这首偈颂中，我们被劝诫要珍惜我们都拥有的这个人身，它为我们提供了绝佳的机会。它由各种顺缘所构成，且没有修行的违缘，这是我们前所未曾获得的。我们已经获得了这殊胜的人身，借此我们可以获得超越一切苦的圆满安乐，因为我们都拥有伟大的般若、智慧和传承。
一旦体会到我们人身所提供的潜力，我们该如何利用它呢？我们必须确保不仅用它来寻求今生的安乐，还要寻求来世的安乐。而且不只是单纯的安乐，而是一种超越一切苦的、圆满而稳固的安乐，使我们再也无需经历苦。如果我们不善用这个绝佳的机会，它不会永远存续。它是不稳固的，我们的人身是无常的。
我们终有一死。如果我们任凭这个机会流逝而未加利用，未能证得它所代表的安乐，未能把握它所代表的机缘，那么我们的身体将会败坏，我们的人身将会衰退，未来我们将不得不经历劣等的身体状态，在那样的身体状态下，我们根本不具备现在所拥有的各种顺缘，事实上，我们将面临修行的违缘或障碍。他接着说，在未来那样的时刻，投生于贫乏之处，我们将根本不具备智慧去理解何者应取、何者应舍。不仅如此，也没有上师来教导我们何为应取、何为应舍，而我们自己也被障蔽，无法理解何为应取、何为应舍。由此种种，便是各种违缘。
我们只会不断地造作不善业，不仅如此，我们还会继续下去，情况会变得越来越糟。所以，虽然我们无法看见如地狱、饿鬼道之类的境界，但它们实际上是存在的。但我们可以看看我们确实能看见的境界，例如畜生道，我们可以看到猫、狗、马，转生为那样的生命意味着什么？会是怎样的情形？如果我们观察它们，会发现它们根本不具备智慧去理解何者应取、何者应舍，何者应断、何者应修。
不仅如此，即使有人教导它们，向它们展示，它们也根本无法理解。由于不理解，它们从未努力去实践那些能为自己带来未来安乐的方法。我们无需训练如何去造作未来感受苦的因，我们未经任何训练就在这么做了。在我们所有的各种行为中，如偷盗、邪淫、嗔、贪、慢、无明，所有这些各种行为、不善业，我们每天都在造作，而且每天造作许多，这些都成为未来受苦的因。
所以，造作此等行为，实在是一种极其可悲的状况。也许直到现在，我们还不了解获得安乐的各种方法。但现在我们了解了，并且拥有一个人身，有潜力证得超越一切苦的安乐境界，我们必须善用它，必须运用我们的般若，必须发挥我们的潜力，我们必须修行，并投入于善行之中。那么我们该修什么呢？应修之法已在菩提道次第或《广论》中阐明。
这些修法分为三个层次：下士道、中士道和上士道。这些都是极其重要且利益宏大的修法。菩提道次第，顾名思义，是一条道路。它被设置为不同的阶段。就像我们上学时，最初我们什么都没学过，没有受过训练，必须先从字母学起。
同样地，在修行方面，我们必须从头开始，从最基础的阶段起步。然后我们应该根据这些不同的阶段，循序渐进地修行，这是非常有益的。在《菩提道次第》中，它阐明了我们所经历的一切不欲之果的根源是烦恼。但在此之前，其基础是业或行为。
业的来源是什么？是烦恼。所以我们所有的苦都依于业和烦恼而生。因此，我们必须施行方法，以停止继续造业。这些导致最终不欲之果的烦恼、这些苦恼的模式，从何而生？
通过烦恼作为动机，我们造作了各种身语的恶行。也就是说，我们通过身语意的各种行为创造了业。既然它们会导致不欲之果，那么停止身语意的不善业就是必要的。因此，为了停止，我们必须施行修法，以停止身语意的不善业，以停止那导致不欲之果的恶业。
这便是下士的修行。而从根本上根除烦恼，则是中士的修行。但是烦恼会在心中留下负面的习气。就像我们把威士忌倒进杯子，虽然倒掉了威士忌，杯子里仍然留有气味。还残留着威士忌的习气。
同样，对于烦恼，虽然烦恼被移除了，但它们的习气依然存在。所以烦恼好比威士忌，而杯中留下的难闻气味则好比习气。而消除这些习气，便是上士的修行。所以我们有一个有序的修行层次。在第一个层次，我们通过动机来寻求控制和防止由烦恼导致的身语负面活动——即身语的恶行。我们在寻求断除那些恶业。
但在下一个层次，我们寻求完全断除烦恼。在第三个层次，我们寻求连那些烦恼的习气也一并去除。正是通过这种方式，我们才能去除心中所有的过患，圆满所有的功德，从而从心中根除一切苦因。完成之后，我们便能成办自他二利。那么，我们可能会问，我们要处理的有三个层次的断除。在下士的修行范畴内，进行断除的方法是什么？
让我们思考一下这三种根器各自的修行者所实践的修法。依据下士、中士和上士的不同根器，其方法亦有不同。下士或小根器者：此等众生试图施行方法，以消除由烦恼所生的各种恶果。但其视野仅限于自己将投生何处。
因此，这位修行者的动机，其重点并非放在今生，而是放在未来能获得天人或人身的转生。为了达到这个目的，这位修行者施行方法，以断除烦恼在身语意不善业方面的果报。因此，这些身语意的不善业，便是他或她所要断除的。他或她通过断除十不善业来达成此目的。主要的修法是皈依和无常。
所以我们也没有理由不能同样修持这些法门。那么这位修行者所要断除的是什么呢？即是止息身语的恶行。三种身的恶行是断除杀生、偷盗和邪淫；而语的不善业则是断除妄语、恶口、离间语和绮语。所以这位修行者将今生视为一个机会，藉此在未来获得更多的安乐，减少痛苦。
他们已经拥有人身，而此生能够修持佛法，可以帮助他们在未来获得更好的生命形态，一个拥有更大般若和向法之心的生命。因此，重点放在那些能改善他们未来生命条件的修法上，这体现在止息造作身语的恶行。其思维是这样的：通过在未来获得一个更好的人身，拥有更大的般若，更强的精进力，以及修持更深奥佛法的潜力，届时将能值遇喇嘛、善知识，并拥有正法，然后便可以从那里继续前进，达到更高阶的修行。同样，通过他们的修法，通过他们的禅修，他们在心中种下习气或潜能，如此一来，在来世，借由这些习气和潜能的力量，即便只是一分钟的禅修，他们也能获得证悟。因为曾禅修过慈、悲、菩提心和般若、证悟空性等功德，届时只需稍加思惟，这些理解便会生起。
对于中士而言，此人寻求断除烦恼之根，运用对治法于其烦恼。为此目的，他们修持戒、定、慧三学。其中最核心的修法，是寻求获得证空智慧，以此作为无明的对治。然后是上士，除了寻求发展证空智慧之外，还将此修行与慈悲和菩提心的修习相结合。这是一位修持大乘或普世之乘的众生。
借由证得证空智慧，并辅以慈悲与菩提心，这位修行者便能断除烦恼的习气。如此，他们便已从心中根除了一切过患，并圆满了所有功德。这便是在此渐进之道中的修行模式，依据每个层次的众生所寻求断除的对象，以及他们为实现此断除而分阶实践的各种修法，从下士的阶段开始，如同在学校里，通过一个阶段后，再进入下一个层次，修持中士的法门，最终达到上士的境界。一切都回归到烦恼的基础之根。所有不可欲者，其基础皆为各种烦恼，以及贪与嗔的烦恼。
所以当我们谈到修持佛法时，我们所说的“法”，指的是作为烦恼对治法的东西，是那对抗并消除烦恼的力量。就像我们称呼伤害我们、给我们带来痛苦的人为敌人一样，我们同样要问，谁是我们的敌人？我们的敌人或仇敌，就是烦恼。是烦恼给我们带来痛苦和伤害。所以，我们的禅修品质，可以从其对抗和消除烦恼的程度上来衡量。
我们仿佛在寻求给烦恼当头一棒。我们能在多大程度上伤害我们的烦恼，我们的禅修就有多大的效果。如果我们的禅修没有带来烦恼的消除，那么它就不顺利。我们的禅修是否顺利，要由我们自己来审视。如果我们看到自己的嗔心减少了，那么我们的禅修就进行得很好。
如果我们的贪着减少了，那么我们的禅修就进行得很好。反之，如果我们的嗔心在增加，或者贪着在增加，那么我们的嗔心……我们的禅修就进行得不顺利。所以我们每个人都应以这种方式各自思量，从而了解自己的禅修是否顺利。同样的道理也适用于我们总体的修行，我们可以通过各种负面状态是增加还是减少，来衡量我们修行的成效。
例如，以前我们心性极为负面，而现在看来，我们心中的一般性负面情绪已经减轻。以前我们经常说谎，或者经常欺骗别人，现在我们不那么常骗人了，或者不那么常说谎了。总的来说，我们的不善业正在减少。另一方面，我们的善行似乎在增加。我们可以亲眼看到自己的修行进展顺利。反之，如果情况相反，以前的健康行为、防护因素在减少，而我们的不善业似乎在增加，那么我们的修行就不顺利。
所以我们必须审视自己，最主要的烦恼是什么？我们最强大的烦恼是什么？自己去寻找。也许是嗔心，也许是贪着，或是慢心。然后，我们就应该从那个开始，给它当头一棒。
一旦我们制伏了它，就可以继续对治其他的。渐渐地，我们可以处理所有其他的烦恼，最终我们将限制住我们所有的各种烦恼。这就像你必须走在一条路上，路的两旁有些人，存在某种危险。如果你挑出其中最强大的那一个，并且你能制伏他，那么其他的人就不会有什么问题了。这就是噶当派祖师们过去常说的，如果你的法能作为对治，给烦恼当头一棒，那它就是真正的法。
所以，噶当派祖师们就是这样描述何为佛法，何为非佛法。衡量佛法与否的标准，在于它是否能作为烦恼的对治法。如果它能消除烦恼，如果它能根除苦因，那么这就是佛法的修行。如果不能，那就不是真正的修行。我们的修行没有展现出法的力量。
格西奔贡甲曾说：“若烦恼欲强硬，我亦强硬。反之，若其欲放松，我亦放松。”格西奔贡甲接着说：“我守在烦恼的门口。若它们露面，我便以对治法刺之。”大意如此。
我唯一的工作，就是省察自心。自己的心在做什么？是处于负面状态？还是正面状态？
我们应该像一个间谍一样，时刻审视自己的心。如果它处于正面状态，一种善巧的状态，那么我们应该随喜。反之，如果它处于负面状态，那么应立即断除那相续之心。我们的修行就在于止息这些负面状态。所以，依于我们的修行和禅修，我们带来恶业的止息，主要体现在消除各种烦恼。业由烦恼而生，通过我们的修行，我们便能通过消除烦恼来消除作为苦因的业。
今天我们就讲到这里。我们花几分钟时间来回答问题。我们不一定非得有问题。只是有时会生起一些疑虑、一些疑惑，我们可以把它们廓清。
如果没有问题，那也没关系。这是“无明”的另一种翻译。首先打个比方，就像盲人行路困难重重。同样，由于障，也就是无明，我们对于何者应取、何者应舍是盲目的。例如，在走向解脱的道路上，我们不知道何为功德、何为过患，何者应修、何者应断。
出于对这些目标的无知，便是我们所说的障或无明。所以，这通常是我们所说的无明或愚痴，但主要当我们使用“无明”一词时，我们指的是对于空性本质和实相本质的无知或障蔽。这种无知，以及不理解那执着实有的分别，这种执实分别，构成了理解实相本质的障。这主要是无明这一因素。
对。
对。
好的。所以刚才所说的是，有一条我们应循序渐进地遵循的共道，这条道路最初始于下士的那些修法。我用了“小根器”这个词。我有时会用不同的翻译词汇来让你们困惑。
从这里开始，即与下士共通的修法。然后，行者继续修持中士的法门。这些下士道和中士道的重点，在于唯求自身的利益。但行者并不止步于此。他在修行中继续前进，修持与上士相关的法门。
在这些修法中，行者培养起一种旨在成办自他二利的态度。行者必须修持这些前行法门，但不能止步于此。他要继续修持所有这三个层次的见地或……
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༡༩༩༢ ལོའི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐོར་གྱི་ཆོས་འཁྲིད། དང་པོ།
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**ཆོས་འཁྲིད།** སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན། ༡༩༩༡-༡༩༩༢
—
**ཞུ་དག** хи-assisted context-aware correction
དེ་རིང་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྐོར་གྱི་གདམས་ངག་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངས་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཞལ་གདམས་འགའ་ཞིག་ལུང་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཚིགས་བཅད་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་ལ་བདག་གི་བཟུང་བའི་མི་ཚེ་འདི་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་དགོས་པར་བསྐུལ་མ་མཛད་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ང་ཚོ་ལ་ཐོབ་པའི་གོ་སྐབས་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་ཉམས་ལེན་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཚང་ཞིང་། འགལ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མེད་པས་གྲུབ་པ་དང་། འདི་ནི་ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ང་ཚོས་རྙེད་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བརྒྱུད་དེ། ང་ཚོ་ཚང་མ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རིག་པ། བརྒྱུད་པ་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོའི་མི་ཚེས་བསྐྲུན་པའི་ནུས་པ་དེ་ཤེས་ནས། ང་ཚོས་དེ་ཇི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་སམ། ང་ཚོས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བའི་བདེ་བ་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །ཡང་བདེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བརྟན་པོ་ཞིག་སྟེ། སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་མི་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོ་ནི་འཆི་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་ངོ་མཚར་ཅན་འདི་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་པར། དེས་མཚོན་པའི་བདེ་བ་མ་ཐོབ་པར། གོ་སྐབས་དེ་དག་ལག་ནས་ཤོར་དུ་བཅུག་ན། ང་ཚོའི་ལུས་པོ་རྒུད་ཅིང་། མི་ཚེ་ཉམས་ནས། མ་འོངས་པར་ལུས་རྟེན་ཞན་པ་ཞིག་ལེན་དགོས་པ་དང་། ལུས་རྟེན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོ་ལ་ཡོད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་མེད་པ་མ་ཟད། དོན་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་ལ་འགལ་རྐྱེན་ནམ་འགལ་ཟླའི་རྐྱེན་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།
གལ་ཏེ་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་འདི་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་པར་དུས་འདའ་བར་བཅུག་ན། དེས་མཚོན་པའི་བདེ་བ་མ་ཐོབ་ན། ང་ཚོའི་ལུས་པོ་རྒུད་ཅིང་། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ཉམས་ནས། མ་འོངས་པར་ལུས་རྟེན་དམན་པ་ཞིག་མྱོང་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་རྟེན་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་མེད་དོ། །དོན་དངོས་སུ་ང་ཚོ་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འགལ་རྐྱེན་ནམ་འགལ་ཟླའི་ཆ་རྐྱེན་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ། ཡང་སྐྱེ་བ་ཞན་པ་ཞིག་བླངས་ནས། གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་དང་ལེན་དགོས་པ་ཤེས་པའི་རིག་སྟོབས་མེད་པ་ཆགས་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་དང་ལེན་དགོས་པ་སྟོན་པའི་བླ་མ་མེད་ཅིང་། གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་དང་ལེན་དགོས་པ་ཤེས་པར་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཡོད་པའོ། །འདི་དག་ལས་འགལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་།།
ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་མི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་གནས་སྟངས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ང་ཚོས་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བུ་མཐོང་མི་ཐུབ་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་དེ་དག་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པའི་གནས་ཏེ། དཔེར་ན་དུད་འགྲོའི་གནས་ལ་བལྟས་ན། ཞི་མི་དང་། ཁྱི། རྟ་ལྟ་བུ་མཐོང་ཐུབ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡང་སྐྱེ་བ་ཞིག་བླངས་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ངམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན། གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་དང་གང་ཞིག་ལེན་དགོས་པ། གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་དང་གང་ཞིག་སྒོམ་དགོས་པ་ཤེས་པའི་རིག་སྟོབས་མེད་པ་མཐོང་ཐུབ།
དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོ་ལ་བསླབ་བྱ་བསྐྱོན་ནའང་། གཞན་ཞིག་གིས་ཁོང་ཚོ་ལ་བསྟན་ནའང་། ཁོང་ཚོས་གོ་བ་ལོན་མི་ཐུབ། གོ་བ་མ་ལོན་པས། མ་འོངས་པར་རང་ཉིད་ལ་བདེ་བ་བསྐྲུན་པའི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་ནམ་ཡང་འབད་བརྩོན་མི་བྱེད།
མ་འོངས་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་བསྐྲུན་པའི་ཐབས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། ང་ཚོས་སྦྱོང་བརྡར་མེད་པར་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། ལོག་གཡེམ། ཁོང་ཁྲོ། ཆགས་ཞེན། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ་སོགས་མི་དགེ་བའི་ལས་འདི་དག་ང་ཚོས་ཉིན་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ནོ། །ບາງที մինչև հիմաང་ཚོས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་སྲིད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཤེས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་གནས་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་མི་ལུས་ཤིག་བདག་གིར་བྱས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ང་ཚོའི་ཤེས་རབ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ། ང་ཚོའི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ། ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བྱ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ང་ཚོས་གང་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་སམ། ཉམས་ལེན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།
ཉམས་ལེན་ནི་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལྟ་བ་དང་ནུས་པ་ཅན། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལྟ་བ་ཅན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་བཅས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ།།
བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ནི་ལམ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན་ང་ཚོ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་སྐབས། ཐོག་མར་ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་མ་བྱས་པས། སྦྱོང་བརྡར་མ་བྱས་པས། ང་ཚོས་ཀ་ཁ་ག་ང་སློབ་དགོས།
དེ་བཞིན་དུ། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས། ཐོག་མར་ང་ཚོ་འགོ་ནས་དང་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས། དེ་ནས་རིམ་པ་འདི་དག་དང་བསྟུན་ནས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ།།
བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ནང་། ང་ཚོས་མྱོང་བའི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེའི་སྔོན་དུ། གཞི་རྟེན་ནི་ལས་སམ་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་ལས་ངན་བསགས་པ་འགོག་པའི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས།
ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་དབང་གིས། ང་ཚོས་ལུས་དང་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ང་ཚོས་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་བསགས་པ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་དེ་དག་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྲུན་པར་བྱེད་པས། ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེའོ། །དེར་བརྟེན། སྤོང་བའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བའི་ཉམས་ལེན་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། འདི་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྲུན་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།།
འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་ནུས་པ་ཆུང་བའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ངམ་ནུས་པ་འབྲིང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ།།
འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ནང་དུ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཞིག་བཞག་ཡོད། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཤེལ་དམ་ནང་ཨ་རག་བླུགས་ན། ཨ་རག་དེ་ཕྱིར་བླུགས་ཀྱང་། ཤེལ་དམ་ནང་དྲི་ངན་ཞིག་ལྷག་ཡོད། ཨ་རག་གི་བག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ཡོད།
དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ બાબത്തിലും, ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་། དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ད་དུང་ཡོད། དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཨ་རག་དང་འདྲ་ལ། ཤེལ་དམ་ནང་ལུས་པའི་དྲི་ངན་ནི་བག་ཆགས་དང་འདྲ། བག་ཆགས་འདི་དག་ཀྱང་སྤོང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ང་ཚོ་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ཞིག་ཡོད། དང་པོའི་ཐོག་ལ། ང་ཚོས་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་ལུས་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དག་ལ་སྟངས་འཛིན་དང་སྔོན་འགོག་བྱེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ལུས་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དག་གོ །དེ་ནས་ང་ཚོས་མི་དགེ་བ་དེ་དག་སྤོང་བར་བརྩོན་ནོ།།
འོན་ཀྱང་རིམ་པ་རྗེས་མར། ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བར་བརྩོན་པ་དང་། གསུམ་པའི་རིམ་པར། ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤོང་བར་བརྩོན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ང་ཚོས་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐའ་དག་སྤངས་ནས། དེའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་ཏེ། དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མཐའ་དག་སེམས་ནས་སྤོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས། ང་ཚོས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་སྒྲུབ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།།
གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འདྲི་ན། སྤང་བྱའི་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དོན་དུ། སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལམ་གང་ཡིན་ནམ། ང་ཚོས་ནུས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པའི་ཉམས་ལེན་དག་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་པར་བྱའོ།།
ཐབས་ལམ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ནུས་པ། འབྲིང་གི་ནུས་པ། ཆེན་པོའི་ནུས་པ་བཅས་དང་བསྟུན་ནས་ཡོད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་འདིས། ཉོན་མོངས་ལས་བྱུང་བའི་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སྤོང་བ་དང་། མེད་པར་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་བསྟར་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་ལྟ་རྒྱ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལེན་རྒྱུའི་ཡང་སྐྱེ་བའི་རིགས་ཙམ་ལ་ཚད་བཀག་ཐེབས་ཡོད།
དེར་བརྟེན། ཉམས་ལེན་པ་འདིའི་ཀུན་སློང་ནི་ཚེ་འདི་ལ་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་པར། མ་འོངས་པར་ལྷའམ་མིའི་རིགས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ལེན་རྒྱུ་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ཡིན། དམིགས་ཡུལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉམས་ལེན་པ་འདིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་བསྟར་རོ།།
དེས་ན་འདི་དག་ནི་ཁོང་ངམ་མོས་སྤོང་བར་བརྩོན་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་འདི་དག་གོ །ཁོང་ངམ་མོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟར་མཛད་དོ། །ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་འདི་དག་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཉམས་ལེན་པ་འདིས་སྤོང་བར་བརྩོན་པའི་སྤང་བྱ་འདི་དག་གང་ཡིན་ནམ། འདི་དག་ནི་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་གསུམ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། ལོག་གཡེམ་བཅས་སྤོང་བ་དང་། ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་བཞི་སྟེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ། ཚིག་རྩུབ། ཕྲ་མ། ངག་འཁྱལ་བ་བཅས་སོ།།
དེས་ན་ཉམས་ལེན་པ་འདིས་ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདི་མ་འོངས་པར་བདེ་བ་འཕེལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་དུ་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ལྟ་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ལ་མི་ཚེ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཚེ་འདིས་ཁོང་ཚོ་ལ་མ་འོངས་པར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཚེ་ཞིག་དང་། ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་ཆོས་ལ་སེམས་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ།
དེས་ན་གཙོ་བོ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚེའི་ཆ་རྐྱེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། འདི་ནི་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་སྤོང་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནོ།།
དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པར་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཟབ་མོ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་མིའི་ལུས་རྟེན་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཐོབ་པས། དེ་ནས་བླ་མ་ཞིག་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། མ་འོངས་པར་ཆོས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་སྐབས་སྔར་ལས་མཐོ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།
དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་སྒོམ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། ཁོང་ཚོས་སེམས་ནང་དུ་བག་ཆགས་སམ་ནུས་པ་བཞག་སྟེ། མ་འོངས་པའི་ཚེ་ན། བག་ཆགས་དང་ནུས་པ་དེ་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས། སྐར་མ་གཅིག་ཙམ་སྒོམ་པ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྒོམས་ནས། དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།
སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལྟ་བའི་ཐད་ནས། གང་ཟག་འདིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་རང་སྤོང་བར་བརྩོན་པ་དང་། རང་གི་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའོ། །དམིགས་ཡུལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཚོས་ཚུལ་ཁྲིམས། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་བཅས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཞུགས་སོ། །ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་བརྩོན་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ནི། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བརྩོན་པ་དང་སྦྲགས། ཉམས་ལེན་འདི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའོ། །འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའམ་ཐེག་ཆེན་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ནོ།།
སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རོགས་རམ་བྱས་པའམ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་འདི་དག་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས། ཉམས་ལེན་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཁོང་ཚོས་སེམས་ནས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།
འདི་ནི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། གང་ཟག་འདི་དག་རེ་རེས་སྤོང་བར་བརྩོན་པའི་གནས་དང་། ཁོང་ཚོས་སྤང་བྱ་འདི་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ཉམས་ལེན་རིམ་པ་ཅན་དག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལྟ་བའི་གནས་སྐབས་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། སློབ་གྲྭར་ཡོད་པ་བཞིན། གནས་སྐབས་དེ་བརྒྱུད་ནས་རིམ་པ་རྗེས་མར་སོང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་དག་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས། མཐར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་བཅས་སོ།།
མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆགས་སྡང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ།།
དེ་བཞིན་ང་ཚོས་མི་ཞིག་གིས་ང་ཚོ་ལ་གནོད་སྐྱེལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཟོ་ན་དགྲ་ཟེར་བ་བཞིན། ང་ཚོས་ངའི་དགྲ་སུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲི་དགོས་པ་དང་། ང་ཚོའི་དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བཟོ་ཞིང་གནོད་སྐྱེལ་ལོ།།
ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་ལ་རྡུང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་རང་གི་ཉོན་མོངས་ལ་གནོད་སྐྱེལ་ཐུབ་ཚོད་ཀྱིས། དེ་དང་མཉམ་པའི་ཚད་དུ་ང་ཚོའི་སྒོམ་ནུས་ལྡན་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་སྒོམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བཟོ་མི་ཐུབ་ན། དེ་ཡག་པོ་འགྲོ་གི་མེད།
གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་ཁོང་ཁྲོ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ན། ང་ཚོའི་སྒོམ་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་ཆགས་ཞེན་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་ན། ང་ཚོའི་སྒོམ་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་ཁོང་ཁྲོ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའམ། ཆགས་ཞེན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ན། ང་ཚོའི་ཁོང་ཁྲོའམ། སྒོམ་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་མེད།
དེས་ན་ང་ཚོ་རེ་རེས་སྒེར་སོ་སོས་རང་གི་སྒོམ་ཡག་པོ་འགྲོ་མིན་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་སྤྱི་ཡི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ཆོག་སྟེ། མི་དགེ་བའི་གནས་སྟངས་སྣ་ཚོགས་འཕེལ་ལམ་འགྲིབ་པའི་ཚད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནུས་པ་འཇལ་ཐུབ།
དཔེར་ན། སྔོན་ཆད་ང་ཚོ་སེམས་ངན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ངན་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་འདྲ། སྔོན་ཆད་ང་ཚོས་རྫུན་མང་པོ་བཤད་དམ། མི་མང་པོ་མགོ་སྐོར་བཏང་བ་དང་། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མི་མགོ་སྐོར་ཉུང་དུ་གཏོང་ངམ། རྫུན་ཉུང་དུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་ང་ཚོའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ང་ཚོའི་ཕན་པའི་ལས་ཀྱི་རིགས་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ། ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་ཐུབ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། གལ་ཏེ་འགལ་ཟླ་བདེན་ན། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ལས་བཟང་པོའི་རིགས། སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དག་ཉམས་ཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ང་ཚོའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རིགས་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ་ན། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་མེད།
དེས་ན་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ། ང་ཚོ་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གང་ཡིན་ནམ། རང་ཉིད་ལ་ལྟོས། ཁོང་ཁྲོའམ། ཆགས་ཞེན། ང་རྒྱལ་ཡིན་སྲིད། དེ་ནས་ང་ཚོས་དེ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། དེའི་མགོ་ལ་རྡུང་དགོས། དེ་འདུལ་ནས། ང་ཚོས་གཞན་དག་ལ་འཇུག་ཆོག རིམ་བཞིན་ང་ཚོས་གཞན་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་ཆོག་ཅིང་། མཐར་ང་ཚོས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཚད་བཀག་བྱེད་ཐུབ། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལམ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་མི་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཉེན་ཁ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་ལས་ཆེ་ཤོས་དེ་བདམས་ནས། དེ་ལས་རྒྱལ་ཐུབ་ན། གཞན་དག་དེ་དག་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོང་མི་སྲིད།
འདི་ནི་བཀའ་གདམས་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་ལ་རྡུང་བའི་གཉེན་པོ་རུ་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ཆོས་ངོ་མ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་འདི་ནི་བཀའ་གདམས་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་གང་མིན་པ་གསལ་བཤད་མཛད་སྟངས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་མིན་པའི་ཚད་གཞི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་མིན་གྱི་ཐོག་ནས་འཇོག་གོ། གལ་ཏེ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ན། གལ་ཏེ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤོང་ཐུབ་ན། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིན་ན། དེ་ནི་ཉམས་ལེན་ངོ་མ་མིན། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ནུས་པ་མཚོན་གྱི་མེད།
དགེ་བཤེས་འབེན་གུང་རྒྱལ་གྱིས་གསུངས་རྒྱུར། “གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཚོས་སྲ་མཁྲེགས་བྱེད་འདོད་ན། ངས་ཀྱང་སྲ་མཁྲེགས་བྱེད་ངེས་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ལྷོད་ལྷོད་བྱེད་འདོད་ན། ངས་ཀྱང་ལྷོད་ལྷོད་བྱེད་ངེས་ཡིན།” ཡང་དགེ་བཤེས་འབེན་གྱིས་གསུངས་རྒྱུར། “ང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཁར་ལངས་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ངོ་གདོང་བསྟན་ན། ངས་ཁོང་ཚོ་ལ་གཉེན་པོའི་གྲི་བཙུགས་ངེས་ཡིན།” དེ་འདྲ་ཞིག་གསུངས་སོ།།
དེ་ནི་ངའི་ལས་ཀ་གཅིག་པུ་ཡིན། རང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ། རང་སེམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དམ། དེ་ནི་ངན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་ཡོད་དམ། བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་ཡོད་དམ། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་རང་སེམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་སོ་པ་ཞིག་ལྟར་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་སམ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བའི་གནས་སྟངས་སུ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་དགའ་སྒོམ་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། གལ་ཏེ་དེ་ངན་པའི་གནས་སྟངས་སུ་ཡོད་ན། འཕྲལ་དུ་སེམས་དེའི་རྒྱུན་གཅོད་དགོས། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་ནི་ངན་པའི་གནས་སྟངས་འདི་དག་འགོག་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
དེས་ན་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་དང་སྒོམ་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། གཙོ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སྤོང་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན། ལས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་བརྒྱུད་དེ། ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ལས་རྣམས་སྤོང་ཐུབ་བོ།།
དེས་ན་དེ་རིང་འད همین جاབཞག་གོ །དེས་ན་ང་ཚོས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཆེད་དུ་སྐར་མ་འགའ་ཤས་བཞག་ཡོད། ང་ཚོས་དྲི་བ་དྲིས་དགོས་མེད། འདི་ནི་དོགས་པ་འགའ་ཞིག་དང་ཐེ་ཚོམ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོས་དེ་དག་སེལ་ཐུབ་པའི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོ་ལ་དྲི་བ་མེད་ན་ཡང་འགྲིག་གོ། དེ་ནི་མ་རིག་པའི་འགྱུར་གཞན་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་དཔེའི་སྒོ་ནས། ལོང་བ་ཞིག་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་དུ། སྒྲིབ་པའི་དབང་གིས། དེ་ཡང་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས། ང་ཚོ་གང་ཞིག་ལེན་དགོས་པ་དང་སྤང་དགོས་པར་ལོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།
ང་ཚོས་མི་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན། ཐར་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་སྐབས། ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ། གང་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་གང་ཞིག་སྤང་དགོས་པ་མི་ཤེས། མཐའ་འདི་དག་མི་ཤེས་པ་འདི་ལས། ང་ཚོས་སྒྲིབ་པའམ་མ་ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར། དེས་ན་འདི་ནི་ང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་མ་ཤེས་པའམ་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ང་ཚོས་མ་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་སྐབས། ང་ཚོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཤེས་པའམ་སྒྲིབ་པའི་སྐོར་བརྗོད་བཞིན་ཡོད།
མ་ཤེས་པ་འདི་དང་། བདེན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མི་ཤེས་པ་འདིས། བདེན་པར་ཡོད་པར་སེམས་པའི་རྟོག་པ་འདིས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཤེས་པའམ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཡ།
ཡ། འགྲིག་སོང་། དེས་ན་གསུངས་པ་ནི། ང་ཚོས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བགྲོད་དགོས་པའི་ལམ་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ལམ་འདི་ཐོག་མར་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ནས་འགོ་འཛུགས་པ་ཡིན་ནོ། ངས་ནུས་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ངས་སྐབས་རེ་ཁྱེད་ཚོ་མགོ་རྨོངས་སུ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འདྲ་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
འདི་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལྟ་བ་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་ཡིན། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་གོ །ལྟ་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་འབྲིང་བའི་ལམ་འདི་དག་གི་གཙོ་བོ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་ལ་འཇོག་གོ །འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་བསྡད་དེ། རང་གི་ཉམས་ལེན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འཇུག་གོ།
འདི་དག་གི་ཐོག་ནས། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བརྩོན་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་བསྐྱེད་དོ། །སྔོན་གྱི་ཉམས་ལེན་འདི་དག་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་བསྡད་དེ། ལྟ་བའི་རིམ་པ་གསུམ་ཀ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འཇུག་གོ།