Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. Khensur Rinpoche opens this 83-minute Precious Garland session with a vivid contrast: Mao Tse-tung, who lacked Dharma practice and brought suffering to his people, versus the Dalai Lama, whose practice generates compassion for Tibetans — showing how a ruler’s spiritual life shapes the welfare of an entire kingdom. He then turns to urgency: “The causes of death are many, those of staying alive are few.” His most striking claim follows — five minutes of love meditation accumulates more merit than offering rice and vegetables to three hundred people three times daily — before he enumerates eight specific benefits of cultivating love, among them an image of weapons aimed at the meditating Buddha at Bodh Gaya turning into flowers. The session closes with a guided three-stage loving-kindness practice.
File metadata (for organising)
File: 22 PG 1991 08 20.mp3
UUID: e02029e0-9974-4fef-ae20-4c9dd54932d9
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: Precious Garland 1990-1991 (Khensur Rinpoche)
Date: 1991-08-20
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 82.8 minutes
Words: ~3,757
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 22 PG 1991 08 20
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 宝鬘论 1990-1991
—
**校订：** AI辅助下结合语境的校订
为求丰硕之果，其因必硕。吾人所求之果，乃离苦得乐之果，故何因为此硕果之因？此因即是自他二利之利他心。于利益发心中，无有超乎菩提心者。若吾人以菩提心为动机，行种种事业，无论听闻、解说或任何禅修，即便仅能禅修五分钟，其果亦将极为广大，其利亦将极为巨大。
如是，吾人将积聚无量功德。光阴苦短，若善用此短暂之光阴，则无有胜于以菩提心为动机，积集功德，行持善巧行者。然则，吾人应如何修习菩提心？当由发起关爱与慈悲之心开始，此心表现于如是思维：愿我与他人皆能远离苦及苦因。
次于修习慈心，初表现于如是思维：我与他人若具安乐与安乐之因，岂非善哉；愿他人与我皆具安乐与安乐之因。我将为自他成办安乐，断除苦因。于发起此关爱之慈悲与慈心之基础上，继而生起仁爱之意乐，决志为利自他，成办安乐，解脱其苦，我必当断除自身一切过患，修集圆满一切功德。为成此果，于断除种种过患，圆满一切功德之际，我必当修习了悟一切诸法实相之理。是故，于接下来三分钟内，吾人将修习如是利益之心，以听闻此《宝鬘论》之法教。继上次所讲之处，续说下偈云：由是诸行汝王国安乐，美誉华盖遍扬于十方，汝之臣民亦将敬汝。
为断除吾人一切过患，圆满一切功德，生起菩提心与证空智慧，二者缺一不可。关于生起证空智慧，其非偶然生起，需在特定脉络中方得发展，而此脉络乃由积集功德资粮所成。吾人之一切善心善行，皆为生起证空智慧之缘起脉络。吾人之心极似田地，为开发证空智慧，必需提供能令此果生起之顺缘或脉络。
为令我心能生此般若，积集善巧行之资粮乃为必须。现今我心乃不善业之聚合体，故无法生起证空智慧。是故，吾人必需建立一健全之脉络作为顺缘，此健全脉络即为善巧行之积集。此《宝鬘论》乃为国王所作之忠告，劝诫国王积集必需之资粮。积集资粮之究竟利益虽为证空智慧，然其亦有暂时的利益，即自他二利。故云，于积集资粮方面，有二种。
其一为自他共积之资粮，其二为唯利一己之资粮。此二种资粮中之第一种，即成办自他二利之资粮积集，于吾人所讨论之此颂第一句中有所表述，云：“由是诸行汝王国安乐”。意指若接受此论教诲之国王能如法修行，则其本人将因修法而得安乐，且由其修行中将生起对其臣民之慈爱与慈悲，其臣民亦将因国王之修行而得安乐，蒙受利益。我们可以一个譬喻来说明，近代中国之前的领导人毛泽东，其非为佛法修行者，由此不修行而无慈悲，故为其人民带来巨大之困厄。是故，因不修佛法，毛泽东个人及其人民皆受苦楚。反之，以达赖喇嘛为例，其为西藏之领袖，乃佛法之修行者，由此修行而对其人民生起极大之慈心与悲心，由此修行及其种种教法，西藏人民得以体验福祉与安乐。
由领袖修行佛法，其臣民将共蒙利益，此外，由其精勤修行，不断寻求利益臣民之方便，因领袖以其修行之力，恒常寻求利益其人民之法门，人民将对其领袖生起极大之爱戴。其将备受尊崇，其将因利益人民而声名远播。人民仅闻其名，亦将心生欢喜。
透过施行利益众生之方便，寻求利于其臣民，此人将为其臣民、其人民所景仰。她将受到尊敬，其愿望亦将为其臣民所成办。此即自他共积资粮之利益。修法乃为自利，若欲修行，则须即刻行之。利益在于实行，非可推至明日、下月或来年之事。
吾人必须立即开始付诸实践。何故吾人须立即实践佛法，而非拖延？如下颂所云：“死缘极多，活缘极少，此亦可成死之因，是故恒常应修行。”正因死亡无常，故必须立即修行。
不唯死缘众多，即便少数活缘亦可转为死缘，故吾人不知何时将死，而死缘远多于活缘，是故吾人应立即开始修行。为何我等之死缘更多？为何有如此多之死缘？即便是现为我友之人，亦可能杀害我等，成为我等死亡之因。屋舍可能倒塌于我等之上。
我等可能遭遇车祸。我等可能因寒热而罹患多种疾病。我等实不知何者将为我等死亡之必需条件，因其众多，故不知何时将死，是故必需立即开始修行。了知佛法之人，其心安乐，其心健全，无论醒寐，其心皆安乐。无论白昼黑夜，其心皆安乐。
反之，不知佛法、不解佛法之人，因其对他人造成巨大伤害，即便睡眠中，其心亦不得安宁，醒时则为种种恐惧与焦虑所困。吾人修行与理解佛法，即便于今生，无论醒寐，皆有利益。或问：依此善巧修行，将获何种安乐之果？当能辨别，有种种善巧修行，可致种种安乐之果。此教诫乃针对国王而言，国王出身王族，生于豪门，此等家族通常富甲一方。国王身强体健，容貌俊美，能利益他人，具大权力，具大能力，此等善果如何生起？
本文陈述了种种能引生此等利益善果之善巧之因。此即：恭敬父母与善知识，即汝之上师。父母乃生我者，藉其所赐此人身，吾人方能修行佛法；同理，于上师，亦依之得以修行。是故，此等对境，因其对吾人所示现之巨大利益，理应受到极大恭敬。此外，除恭敬此等珍贵对境之因外，尚有供养净食、修习忍辱、行持布施、言语和善，即不造离间语之言词、言语诚实。
正是通过此等修行，方能成就国王所体现之一切奇妙功德。国王之一切权力、功德、财富，皆恒常依赖于修持此等善因，若其能持续修持此等善因，则于来世将得更为宏伟之果报。诚然，吾人可见国王而自语：我知现行布施，未来将得大富，然我非王，身无长物可施。有者作此想，遂感沮丧。或言：我无财富，无法广积资粮，无法广为积集。
然实则有道，即便作一比较，若吾人于饭后，设此餐为米饭，其量为十个大单位。每一单位之米为二十把米，若将此二十单位之米，连同六十种蔬菜，供养三百人，每日早、午、晚三次，共三百次。如此，则米量甚巨，蔬菜亦丰。吾人将于早、中、晚供养三百次。此诚为一极广大之布施修行，然吾人无此资财。
然即便如此，亦有方法，于一刹那间，能积集比此更广大之资粮。吾人将如何着手，积集比每日三餐布施更为广大之资粮？此乃依于心力本身。若吾人能修习慈悲五分钟，其所积集之资粮，将比行此布施之功德，多出无量倍。仅五分钟之慈悲修习。
吾人可随时修习慈心，如此行之，便能积聚此广大功德，吾人有此自由如是修行。修习慈心不仅能积集此广大功德，尚有八种额外利益。透过对他人修习慈心，无论人或天人，亦将以慈爱回报于你。因他人喜爱被爱，你以慈爱待之，彼等将以守护你免于伤害作为回报。于对他人修习慈爱中，我心亦得安乐。
由心安乐故，身亦得康泰。藉由慈心之力，人不能为毒药与兵刃所伤。为证明此不为兵刃或毒药所伤之功德，佛陀本人于菩提伽耶证得菩提时，安住于慈心禅定中，以此力故，纵有种种恶趣众生欲以各样兵器弓箭加害于他，所有此等兵刃皆化为花朵。由吾人修习慈心之力，一切所愿皆将实现。
修习慈心之最大果报乃是解脱。然就次要果报而言，将可转生于梵天界。于印度，多有皈依世间神祇梵天者，有皈依日月者，而修习慈心之一次要果报即为转生于梵天界。正因吾人不解修习慈悲之利益，故觉禅修、修习之甚难。然一旦了知其巨大利益，则将欢喜修习、禅修慈悲。
了知佛法各种修行之利益，至关重要。若知我若于修行中如是行，则将如是成就，则吾人必将精进，于修行中不懈怠，将持续并欢喜地修行。正因不见其利，故一两日后，便放弃种种修行。
于了知不善业所生之巨大恶果方面，亦复如是。若吾人了知不善业之种种过患，就其恶果而言，则能止息之。正因吾人了知不善业所生之负面后果，故仅能戒除恶行数日，其后则无法自制。此即为何闻法如此重要。因于闻法修行中，吾人能了知何为有害，何为有益，从而得以奉行应取，舍弃应舍之修行。
透过听闻，吾人将了知何为恶，何为善，何为益，何为害，何因为应修，何因为应断，此等诸因之种种果报为何。吾人将能成功实践取舍之道，因吾人将了知每一业因、每一行为之利益与损害的类别、性质及程度。依于听闻，吾人将能断除引生伤害之种种行为。因吾人将了知自身行为之善恶性质，并了知其后果，从而断除一切不善业。是故，广闻者能断其恶行。
于听闻中，透过广大听闻，一方面将能断除恶行，另一方面，其正面效应则为吾人将能成就种种戒行，例如行持十善业。吾人将能成就禅定，例如止，并成就证空智慧，即胜观。藉此方便，吾人将断除一切过患，圆满功德，并证得解脱。透过修习，吾人方才讨论了修习慈悲之利益。于自心之内，由修习慈悲，将能于自心相续中生起菩提心。
藉由于自心相续中生起菩提心，便能示现他人令其亦能于自心生起菩提心之法门。于我等之佛法修行，生起决信、爱乐与信心，至关重要。透过生起决信、信心与对法之爱乐于今生，则于未来、于来世，吾人将生而具足基础，得一能持续修行佛法之生命形态。亦即是说，吾人将得一倾向修行之生命，并有修行之机缘。深思来世之于佛法修行，至为重要。
纵然吾人于今生竭力修行，或未能证得解脱，然吾人可于来世继续修行，并期望于彼生证得解脱，可期证得解脱。是故，吾人必需能获得一种得以继续修习佛法之生命形态，而获得此种生命形态之因又为何？其因乃为于此生对佛法具足决信、信心与倾向或爱乐。再者，吾人拥有俊美之身，若欲再次获得如是健康俊美之转生身，则必需造作其因，其因即是修持戒律。吾人亦需断除内在种种过患，而能促成此断除过程之因又为何？
此乃透过修习空性，即听闻空性法教、思惟其义、并进而修习空性。藉此方便，吾人将能断除种种过患。现今我心甚为不稳，缺乏正念之力，所闻之事，迅即遗忘。
法义不能住于心中。为培养正念，应修何因？当以不散乱心听闻佛法。此外，吾人需智，然吾人应具了知世间本性之般若。如何造就此等智慧？当于闻法后，再三再四思惟其义。听闻一法教后，思惟其义，如是则能生起般若，了知其性。
吾人必需善为了义佛法之义，如何生起此证悟？此乃由修持恭敬正法及说法师之因而生。此处所教导者，乃未来吾人欲具足，且必需具足之特定功德，而所解释者，即此等功德之因。是故，经云必需修此，必需修此，必需修此，方能于未来具足此等必要之功德。一旦决意未来欲求某特定之果，则必需造作其因。
果依因而生，犹如欲得庄稼，必先耕种。未造其因，绝无感果之理。如龙树菩萨所言，果由因生，乃事物之本性。不造其因，则无其果。
今日讲至此处，若有疑问，尽可提出。若无疑问，我等即行禅修。接下来十分钟，既已解说修慈之利益，我等将修习慈心，应如下次第而行。首先思惟：愿一切众生皆具安乐，非仅安乐，且具解脱之不变安乐，此乃彼等现所无者，岂非善哉。非仅愿其具足安乐，且愿其具足安乐之因，亦即善巧行。
故，始于思惟：愿一切众生皆具安乐及安乐之因，岂非善哉？继而，愿一切众生皆具安乐及安乐之因。最终，我将担起为一切众生带来安乐及安乐之因的责任。愿彼等具足安乐及安乐之因，岂非善哉？愿彼等具足安乐及安乐之因。
我必亲自为彼等带来安乐及安乐之因。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
༄༅།། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་པོ།
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག** རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། ༡༩༩༠-༡༩༩༡
—
**ཞུ་དག** хи-assisted context-aware correction
འབྲས་བུ་ལེགས་པོ་ཞིག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ། དེའི་རྒྱུ་ཡང་ལེགས་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ང་ཚོས་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་འབྲས་བུ་ལེགས་པོ་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། ཕན་པའི་བསམ་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ལྷག་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ།། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསྒྲུབས་ན། བྱ་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། དེ་ནི་ཐོས་པ་བྱེད་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། སྒོམ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། སྐར་མ་ལྔ་ཙམ་ལ་སྒོམ་པ་ལ་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡինནོ།།
ཐབས་དེས་ང་ཚོས་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་གསོག་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་ང་ཚོར་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རོ།། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་དེ་ཡང་དག་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཐབས་ལམ་གྱིས་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལས་ལྷག་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་དོ།། འོ་ན་ང་ཚོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་སམ། ང་ཚོས་གཅེས་སྐྱོང་གི་བསམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་པ་ལས་འགོ་འཛུགས་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་བདག་དང་གཞན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་བསམ་པས་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།།
དེ་ནས་བྱམས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་བདག་དང་གཞན་རྣམས་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་རྣམས་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག བདག་གིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་སེལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།། གཅེས་སྐྱོང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཐོག་ནས། རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ་སྙམ་པའི་སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་དགོས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་སྤངས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་དགོས་སོ།། དེས་ན་ད་ནས་སྐར་མ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ང་ཚོས་ད་ལྟའི་གདམས་ངག་འདི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་གཞུང་ད་ལྟ་འཆད་བཞིན་པ་འདིའི་མཚམས་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་རྗེས་མར། ལག་ལེན་འདི་དག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་བདེ་ཞིང་། གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་རྦད་དེ་བཀུར་བར་འགྱུར་རོ།།
ང་ཚོའི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ནི་གང་བྱུང་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། ཁོར་ཡུག་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོའི་དགེ་བའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོའི་སེམས་ནི་ཞིང་ས་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ། འབྲས་བུ་འདི་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ནམ་ཁོར་ཡུག་དེ་ངེས་པར་དུ་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་འདི་བསྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཚོགས་བསགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོའི་སེམས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ང་ཚོས་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཁོར་ཡུག་འདི་ནི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ།། གཞུང་འདི་ཉིད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་ངག་ཏུ་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཚོགས་རྣམས་བསགས་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་མཛད་ཡོད་དོ།། ཚོགས་བསགས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐར་ཐུག་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དུའང་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པ་ཡོད་དོ།། དེས་ན་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས་སོ།།
དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཁོ་ནར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།། ཚོགས་རིགས་གཉིས་པོ་འདིའི་དང་པོ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་དེ། ང་ཚོས་ད་ལྟ་ քննարկումབྱེད་བཞིན་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་རྐང་དང་པོར། ལག་ལེན་འདི་དག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་དེ། གཞུང་འདི་གང་ལ་གདམས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཉམས་ལེན་མཛད་ཚེ། ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་བཞེས་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་འཐོབ་པར་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་ལས་འབངས་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་ཞིང་། འབངས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང་ཕན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དཔེ་མཚོན་ཞིག་བཀོད་ན། དེང་རབས་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁོང་ནི་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པས། ཉམས་ལེན་མེད་པ་དེའི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་མི་དམངས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བསྐྲུན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཉམས་ལེན་མ་མཛད་པས། མའོ་ཙེ་ཏུང་རང་ཉིད་ལའང་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ལ། རྒྱ་ནག་གི་མི་དམངས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་དཔེ་བླངས་ན། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ཉམས་ལེན་དེ་ལས་རང་གི་མི་དམངས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་དང་གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་དང་བདེ་བ་མྱོང་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།།
དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་བཞེས་ན་འབངས་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཕན་པ་ཐོགས་པར་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ལེགས་པར་ཉམས་ལེན་མཛད་པ་དང་། འབངས་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཚོལ་ཞིབ་མཛད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ནོ།། དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནུས་པས་རྒྱུན་དུ་རང་གི་མི་དམངས་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་འཚོལ་ཞིབ་མཛད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཁྲིད་དེར་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོང་ནི་མི་དམངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བས་བསམ་བློ་གཏོང་ས་དང་། ཡིད་སྨོན་བྱེད་ས། གྲགས་པ་ཆེ་ས་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། མི་འདིའི་མིང་ཙམ་ཐོས་པས་ཀྱང་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ཞེན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།
རང་གི་འབངས་རྣམས་ལ་ཕན་པ་འདོགས་པའི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱས་ན། མི་དེ་ལ་རང་གི་འབངས་མི་རྣམས་ཀྱིས་གུས་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། མོ་ལ་གུས་བཀུར་ཞུ་ཞིང་མོའི་འདོད་དོན་རྣམས་ཀྱང་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། འདི་དག་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུ་ཐུན་མོང་དུ་གནས་པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཡིན་ནོ།། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ན། ད་ལྟ་རང་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཕན་ཡོན་ནི་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་གྱི། སང་ཉིན་ནམ་ཟླ་བ་རྗེས་མ། ལོ་རྗེས་མ་བར་དུ་ཕྱིར་འགྱངས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འཕྲལ་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ཕྱིར་འགྱངས་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། ཚིགས་བཅད་རྗེས་མར་གསུངས་པ་ལྟར། འཆི་བའི་རྒྱུ་ནི་མང་བ་ལ། །གསོན་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཉུང་། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་འཆི་བའི་རྒྱུ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛད་ཅིག །འཆི་བའི་མི་རྟག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་འཕྲལ་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།
འཆི་བའི་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཉུང་ངུ་དེ་དག་ཀྱང་འཆི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་སྲིད་པས། ང་ཚོས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཅིང་། ང་ཚོའི་འཆི་རྐྱེན་ནི་འཚོ་རྐྱེན་ལས་མང་བས། ང་ཚོས་འཕྲལ་དུ་ཉམས་ལེན་འགོ་འཛུགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་འཆི་རྐྱེན་མང་བ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་འཆི་རྐྱེན་དེ་འདྲའི་མང་པོ་ཡོད་དམ། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཚོའི་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་སྲིད་དེ། ང་ཚོ་བསད་ནས་སོ།། ཁང་པ་ཞིག་ང་ཚོའི་སྟེང་དུ་རྡིབ་སྲིད།
ང་ཚོར་རླངས་འཁོར་བརྡབ་སྐྱོན་འབྱུང་སྲིད། ང་ཚོར་ཚ་གྲང་གི་རྐྱེན་པས་ནད་རིགས་མང་པོ་ཕོག་སྲིད། ང་ཚོས་རང་གི་འཆི་རྐྱེན་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ལ། དེ་དག་མང་པོ་ཡོད་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དོ།། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་འཕྲལ་དུ་ཉམས་ལེན་འགོ་འཛུགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ནི་སེམས་སྐྱིད་པོ་དང་། སེམས་བདེ་ཐང་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། གཉིད་དུས་སམ་སད་དུས་གང་ཡིན་རུང་སེམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད། ཉིན་མཚན་གང་དུའང་སེམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ཆོས་མི་ཤེས་མཁན་དང་ཆོས་མི་རྟོགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། གཞན་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། གཉིད་དུས་སུའང་སེམས་མི་བདེ་བ་དང་། སད་དུས་སུའང་འཇིགས་པ་དང་སེམས་ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མནར་བར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་དང་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་ཚེ་འདིའི་ ընթացքում། གཉིད་དུས་དང་སད་དུས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཡོན་ཡོད་དོ།། དེས་ན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དྲི་བ་འབྱུང་སྲིད་ཅིང་། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རིགས་མི་འདྲ་བས་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་རིགས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་དགོས་སོ།། གདམས་ངག་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོ་ནི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་རིགས་རུས་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ། རིགས་རུས་དེ་འདྲ་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་ལ་གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་དང་མཛེས་པ་ཡོད་ལ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་ཤིང་། དབང་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་། ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ།། འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ངམ།
གཞུང་གིས་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་བཀོད་ཡོད་དེ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཕན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།། དེ་དག་ནི་རང་གི་ཕ་མ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་བླ་མ་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོའི་ཕ་མས་ང་ཚོར་སྐྱེ་བ་གནང་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་གནང་བའི་མི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོའི་བླ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེར་བརྟེན་དེ་དག་གིས་ང་ཚོར་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བསྐྱངས་པས། གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།། དེ་མིན་རྩ་ཆེའི་ཡུལ་འདི་དག་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདི་དག་གི་ཐོག་ཏུ། བཟའ་བཅའ་བཟང་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་སྒོམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། ཕྲ་མ་མི་འབྱེད་པའི་ངག་གི་རིགས་དང་། དྲང་པོར་སྨྲ་བ་བཅས་སོ།།
ཉམས་ལེན་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་ཡོན་ཏན་ངོ་མཚར་ཅན་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། རྒྱལ་པོའི་དབང་ཤུགས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། རྒྱུ་ནོར་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་འདི་དག་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཁོང་གིས་རྒྱུ་འདི་དག་རྒྱུན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བར་དེ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་བལྟས་ནས་། འོ། ད་ལྟ་སྦྱིན་པ་བཏང་ན་མ་འོངས་པར་རྒྱུ་ནོར་ཆེན་པོ་འཐོབ་ངེས་པ་ངས་ཧ་གོ་སོང་། ཡིན་ནའང་ང་རྒྱལ་པོ་མིན། ང་ལ་སྦྱིན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཅེས་བསམས་ནས་མི་ལ་ལ་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་རོ།། འོ་ན་ལ་ལས་བདག་ལ་ནོར་མེད། ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་མི་ནུས། ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་གསོག་མི་ཐུབ། ཅེས་ཟེར་སྲིད།
འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེ་ཞིག་བཞག་ན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁ་ལག་ཟོས་རྗེས་ཀྱི་འབྲས་བྲེ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡོད་ན། འབྲས་བྲེ་གང་ལ་འབྲས་ཁྱོར་བ་ཉི་ཤུ་ཡོད་ཅིང་། བྲེ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་ཉིད་མི་སུམ་བརྒྱ་ལ་སྔོ་ཚལ་སྣ་ཚོགས་རིགས་དྲུག་ཅུའི་ལྷན་དུ་ཐེངས་སུམ་བརྒྱ་ཕུལ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཉིན་ལྟར་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོ། དགོང་མོ་བཅས་ཐེངས་གསུམ་ལ་བྱས་ན། དེས་ན་ང་ཚོར་སྔོ་ཚལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་འབོར་ཆེན་འདི་ཡོད་དེ། ང་ཚོས་དེ་ནི་སྔ་དགོང་མཚན་གསུམ་ལ་ཐེངས་སུམ་བརྒྱ་ཕུལ་བར་འགྱུར་རོ།། འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་ཐོན་ཁུངས་དེ་མེད་དོ།།
འོན་ཀྱང་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལའང་ང་ཚོས་འདི་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་ཚོགས་བསགས་ཐུབ་པ་ཡིན། འོ་ན་ཉིན་གསུམ་དུས་གསུམ་ལ་ཟས་སྐལ་ཕུལ་བ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚོགས་ཤིག་ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བསགས་དགོས་སམ། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སྐར་མ་ལྔའི་རིང་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་འདི་བྱས་པ་ལས་གྲངས་མེད་ཀྱིས་ཆེ་བའི་ཚོགས་བསགས་པར་འགྱུར་རོ།། སྐར་མ་ལྔ་ཙམ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།
ང་ཚོས་དུས་ནམ་ཡིན་ཡང་བྱམས་པ་སྒོམ་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་གསོག་པ་ཡིན་ལ། ང་ཚོར་འདི་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད་དོ།། བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་གསོག་པར་མ་ཟད། དེར་ཕན་ཡོན་གཞན་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་དོ།། གཞན་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམས་པས། མི་དང་ལྷ་གང་ཡིན་རུང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་ལན་དུ་བྱམས་པར་འགྱུར་རོ།། གཞན་རྣམས་བྱམས་པ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོར་བྱམས་པས་ཁོང་ཚོས་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ལན་དུ་བྱམས་པར་འགྱུར་རོ།། གཞན་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱང་སྐྱིད་པོར་འགྱུར་རོ།།
སེམས་བདེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས། ལུས་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་ངོ་།། རང་གི་བྱམས་པའི་ནུས་པས། དུག་དང་མཚོན་ཆས་གནོད་པ་མི་ཐུབ་པོ།། མཚོན་ཆའམ་དུག་གིས་གནོད་པ་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་མཚོན་པར་བྱེད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སྐབས། བྱམས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་བཞུགས་པས། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བར་འཚོལ་བའི་གནོད་སྦྱིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཆ་དང་མདའ་སྣ་ཚོགས་འཕངས་ཀྱང་། མཚོན་ཆ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།། ང་ཚོས་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། ང་ཚོའི་འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།
བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། རྒྱ་གར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཚངས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ལ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལའང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས། བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ང་ཚོས་མི་རྟོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། དེ་དག་སྒོམ་པ་དང་བསྐྱེད་པ་ལ་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དེ་རྟོགས་ཚེ། ང་ཚོས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཅིང་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ།།
ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ང་ཚོས་རྟོགས་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ངས་ཉམས་ལེན་འདི་ལྟར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཐོབ་ངེས་པ་ཤེས་ན། ང་ཚོས་བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཉམས་ལེན་ལ་ལེ་ལོ་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཕན་ཡོན་མི་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། ཉིན་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་སྣ་ཚོགས་བསྐྱུར་བར་བྱེད་དོ།།
དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་འབྱུང་བའི་གནོད་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་ག་རང་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་གི་གནོད་པའི་འབྲས་བུའི་ཐོག་ནས་རྟོགས་ན། ང་ཚོས་དེ་དག་སྤོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ངན་པ་མི་རྟོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཉིན་ཤས་ཙམ་ལ་ལས་ངན་བྱེད་པ་ལས་སྡོམ་ཐུབ་པ་ཙམ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།། ཐོས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་ང་ཚོས་གང་ཞིག་གནོད་པ་དང་གང་ཞིག་ཕན་པ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པས། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།།
ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་གང་ཞིག་མི་དགེ་བ་དང་གང་ཞིག་དགེ་བ། གང་ཞིག་ཕན་པ། གང་ཞིག་གནོད་པ། རྒྱུ་གང་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ། གང་ཞིག་སྤོང་དགོས་པ། རྒྱུ་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་བཅས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོའི་རྒྱུ་སོ་སོའི་ཕན་གནོད་ཀྱི་རིགས་དང་ངོ་བོ། ཚད་བཅས་རྟོགས་པས། ང་ཚོས་བླང་དོར་གྱི་ཉམས་ལེན་ལམ་ལྷོངས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གནོད་པ་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་རང་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཡིན་པ་རྟོགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་རྟོགས་པས། མི་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དག་གིས་རང་གི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་དག་དང་དུ་བླངས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།།
ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ནི་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། དེའི་ཆ་མཐུན་དགེ་བའི་ཆ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྣ་ཚོགས་སྟེ། དཔེར་ན་དགེ་བ་བཅུའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བ་ལྟ་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཞི་གནས་དང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་བཅས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཐབས་འདིས་ང་ཚོས་རང་གི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ང་ཚོས་ད་ཅི་གླེང་ཟིན་ཏོ།། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།
རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དེ་སྟོན་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་ངེས་ཤེས་དང་། དགའ་ཞེན། དད་པ་བཅས་ཐོབ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།། ཚེ་འདིར་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་དང་། དད་པ། དགའ་ཞེན་བཅས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས། མ་འོངས་པའི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བར་ང་ཚོས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་གཞི་རྟེན་དང་། སྐྱེ་བ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་ཉམས་ལེན་ལ་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ང་ཚོར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་རང་གི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ལ་བསམ་བློ་བསྐྱར་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོས་ཚེ་འདིའི་རིང་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཀྱང་། ཐར་པ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་ཉམས་ལེན་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། དེར་ཚེ་དེར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་རེ་བ་དང་། ཐར་པ་ཐོབ་པར་རེ་ཆོག་གོ། དེས་ན་ང་ཚོས་ཆོས་ཉམས་ལེན་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཐོབ་དགོས་པས། དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚེ་འདིར་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་དང་། དད་པ། ཕྱོགས་པའམ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན་ནོ།། ཡང་ང་ཚོར་གཟུགས་པོ་མཛེས་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་པོ་ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བདེ་ཐང་དང་མཛེས་པའི་ལུས་རྟེན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་འཐོབ་པར་འདོད་ན། དེའི་རྒྱུ་གསོག་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོས་རང་གི་ནང་གི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་སེལ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ།
འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་ཉན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་བསམ་པ་དང་། དེ་ནས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།། ཐབས་འདིས་ང་ཚོས་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སེལ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོར་དྲན་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་ཅིང་། ཅི་ཞིག་ཐོས་ཀྱང་མགྱོགས་པོར་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ།།
དེ་ནི་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་དུ་གནས་མི་ཐུབ་པའོ།། དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་སམ་ཞེ་ན། ང་ཚོས་སེམས་མ་ཡེངས་པར་ཆོས་ལ་ཉན་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེ་མིན་ང་ཚོར་རིག་པ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་རང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་ལ། རིག་པའི་རིགས་དེ་འདྲ་ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བསྐྲུན་དགོས་སམ། དེ་ནི་གདམས་ངག་ལས་ཐོས་པའི་དོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་།། གདམས་ངག་ཅིག་ཐོས་རྗེས། དེའི་དོན་ལ་བསམས་ན། དེ་ལྟར་བྱས་པས་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།
ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་དགོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་དགོས་སམ། འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དང་དེ་སྟོན་མཁན་རྣམས་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་།། འདིར་གསུངས་པ་ནི་མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ཡོད་དགོས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འདི་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་གསལ་བཤད་མཛད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེར་བརྟེན་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་དང་། འདི་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ། འདི་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་བཅས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་ངེས་པར་དུ་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།། མ་འོངས་པར་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་ཚེ། དེའི་རྒྱུ་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་བསྐྲུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་།། དཔེར་ན་ང་ཚོས་ལོ་ཏོག་འདོད་ན་ཞིང་ས་འདེབས་དགོས་པ་དང་འདྲའོ།། རྒྱུ་མ་བསྐྲུན་པར། འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་ཐབས་གང་ཡང་མེད་དོ།། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ།། རྒྱུ་མ་བསྐྲུན་ན། འབྲས་བུ་གང་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ།།
དེ་རིང་འད همین جاབཞག་གོ། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་དྲི་བ་ཡོད་ན་འདྲི་ཆོག་གོ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་དྲི་བ་གང་ཡང་མེད་ན། ང་ཚོས་སྒོམ་པར་བྱའོ།། སྐར་མ་བཅུའི་རིང་ལ་ང་ཚོས། བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་། འོག་གི་ཚུལ་ལྟར་བྱེད་དགོས་སོ།། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། བདེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ད་ལྟ་ཁོང་ཚོར་མེད་པའི་ཐར་པའི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་ཡང་ལྡན་ན་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།། ཁོང་ཚོར་བདེ་བ་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བདེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་ན་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།།
དེས་ན་འདི་ལྟར་འགོ་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་། དེ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་སྨོན་ལ། མཐར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྲུན་པའི་འགན་འཁུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།། ཁོང་ཚོར་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་། ཁོང་ཚོར་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག
བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོར་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྲུན་པར་བྱའོ།།