Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. In this 98-minute session from his Precious Garland series, Khensur Rinpoche makes the most visceral case against body-attachment: the body is a sewage system, its apparent beauty a superimposition born of ignorance — no different, he says, from a pig’s attraction to filth. After a bodhicitta motivation and Je Tsongkhapa’s verse on realizing emptiness, he defines saṃsāra as the five aggregates under karma and afflictions, then identifies body-attachment as the chief obstacle to renunciation. He distinguishes a Buddha’s accurate perception of beauty from the ignorance-driven exaggeration that generates affliction, and explains why practitioners must still care for the body as the basis for Dharma practice. Monastic austerities — robes sewn from corpse-cloth, alms from only three homes — illustrate how renunciation was trained concretely. A Q&A closes on the fine distinction between attraction and attachment, and whether beauty is object- or mind-dependent.
File metadata (for organising)
File: 12 PG 1991 05 14.mp3
UUID: d8f93ce8-acbd-411f-bc72-ad5b5adde19d
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: Precious Garland 1990-1991 (Khensur Rinpoche)
Date: 1991-05-14
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 98.0 minutes
Words: ~3,666
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 12 PG 1991 05 14
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 宝鬘论 1990-1991
—
**校订：** 人工智能辅助，结合语境校订。
不。现在能听到我说话吗？我想问，后面能听到吗？不。现在能听见吗？
挥手示意不行。能听到我吗？好的。为使众生脱离一切苦、获得安乐，我视众生重于己。我必须善巧修习、善巧串习，以断除自身种种过失，圆满一切功德。
若能如是，则我已圆满自利，臻于究竟，亦将有能力圆满他利，令其臻于究竟。如是，我等将能利益众生，满足其究竟欲求，意即能从自身化现种种上师，且每一化身皆能无错谬地开示解脱之法、成就一切智之法教。是以，于接下来三分钟内，当策发菩提心，决意为成办此事，必于大乘中善巧修习、禅修。我引用宗喀巴大师的一颂：为自轮回中得自由、证解脱，必证空性。
于三增上学中，此明示了修习增上般若学的必要性。而作为生起究竟般若之基础，安住于出离心之戒律实为必要。若无出离心，亦即对轮回的出离心，我等则无由安住于出离心之戒律。何为轮回？此室、此树、水、土、林木等，并非轮回。
此等为外境。法称论师进而将轮回定义为：在业与烦恼影响下所执取之五蕴。五蕴即色、受、想、行、识。就五蕴而言，第一为色蕴，乃由微尘聚合而成。依赖于此微尘之聚合，当此聚合体变热时，我等便感受苦；变冷时，复又感苦；舒适时，则感受乐；其他时候则感受不苦不乐受。
因此，依赖于色蕴微尘聚合之所依，我等体验到乐、不悦及舍受之感受。第三蕴为想蕴，时而译为辨别或认识。此为能了别“此是此，彼是彼，此红，此白，此黄，此是人，此是水”之了知根。
其次为识蕴，此乃分别思维之识，思惟“我过去作是事，现在作是事，未来将作是事”。而心所或行蕴，则是除方才所述之识外，所有其他种类之心识。例如，信心、般若、贪执、我慢、无明等心识，总集为行蕴。
故凡有色之众生，皆具五蕴。是以，我等所寻求生起之出离心，乃是对此五蕴之出离心，特指在业与烦恼影响下所执取之五蕴。
生起此出离心后，我等方能继而生起为从如是之蕴中求解脱而精进之心，从而得以安住于出离心之戒律。然则，生起出离心之障碍为何？其为障，即对身体之贪执，包含对自身及他人身体之贪执。若不生起出离心，我等将继续于轮回中流转，因若不断除贪执之障，不见贪执之过患，为自轮回中解脱故，我等将滞留于轮回，而不寻求从中解脱。今日我等将探讨如何止息贪执。
如前所引龙树菩萨一颂所教：“说益语者稀，愿谛听者罕。”他接着说：“逆耳而有益，顿助语更稀。”纵然听闻逆耳之言，若其有益，则我等必须付诸实践。至今为止，尔等所闻之言，多为悦耳。
然今日所闻，于某些人或为逆耳，然于另一些人，或仍为悦耳。悦耳与否，其皆有益，皆当实践。依赖于乐受，我等生起贪执。依赖于不悦受，我等生起嗔恚。依赖于舍受，我等生起痴、迷惑。
故感受生起之所依——身体，以及感受本身，二者皆为贪执与嗔恚之基础。故我等可因色蕴、因诸受、乃至因想蕴而生起嗔恚与贪执等烦恼。譬如，若有人开示，其所陈之见与汝相合，汝或将对此人生起贪执；若其见与汝相悖，汝或将对此人生起嗔恚。此即是认识或辨别此人，并依其见解而生起贪执与嗔恚。
于识蕴之分别思维中，亦复如是，其中透过思惟种种善恶念头如贪执、嗔恚等，而涉及极重之不善业。然就断除或止息贪执而言，我等主要关注于对身体之贪执。故此，下文将就身体所陈之义，我等皆可自身了知。我等每人皆可将此应用于自身。此非仅为僧人所设。
此外，所解说者，于男女之身平等适用。首先，因我等误认身体为清净，实则不净，故而对身体生起贪执。我等可从口腔始观。其如一充满唾液等秽液之容器。齿间满是污垢。
鼻中充满种种液体。双目亦各藏其特有之秽物与泪水。身体乃一充满粪、尿、肺、肝之容器。然身体虽不清净，我等却为障所蔽，不见其然，反而美化之。若举一喻，倘有一瓶，外饰华美，内盛污秽，汝会为此瓶所吸引否？
我等自身，亦复如是。身体外饰庄严，实则充满污秽。汝何能对此物生起贪执？此实愚蠢。我等恰如猪豚，猪极喜污秽，我等亦与其甚为相似。
了知身体实相之智者，不会对其生起贪执。我等身体，极似一巨大都市，譬如悉尼，其有庞大排污系统，将一切污秽由下水道排出。此身亦有排污系统，种种秽物由此出入，粪、脓、血等秽物自诸孔窍排出。故若我等真实审视己身，则见其所谓清净，实为一种错误分别，其本质实为不净。进而，若以其实相思惟之，执其为美亦是错误分别，是一种错解其自性之方式。
然则我等身体最初由何构成？其因为何？其为由善因或由秽因所生？事实上，若我等探究身体之根源，即是我等父母之卵子与精液。此即我等身体之种子。
故由血与精液所生之物，焉能清净？我等已论身体之内在不净，外在亦然。我等皮肤亦不清净，因其源于血与精子之结合。若内外皆不净，我等何能执之为我所？
执之为我所，实无道理。无论男女，其身皆是内外不净，依赖于彼身又将如何？此等身体，无论美丑、老少，其本质皆同。此非悦意之事，不是吗？故，纵使污秽之物形色悦意，汝会为其所吸引否？
纵使污秽之物形色悦意，我等亦绝不会为其所吸引，是故亦不会对其生起贪执。此与前述之喻相似，即一外饰华美、内盛污秽之瓶。身体依其自性、依其因而为不净。我等可见其形色，然则，见此身时，有何可令我等生起贪执？可知贪执实无任何道理。
然事实是我等对自身生起贪执，亦对他人之身生起贪执。此于男女皆然。于此贪执影响下，贪执障碍出离心之生起，是故我等永不得解脱。通常而言，我等获得此庄严身，乃善巧行与修持之果。故我等可说自己有庄严之身。
我等可作此判断，然伴随贪执，则非仅止于身体依其自性所显现之美，更有对身体美感之增益，正是由于此种对身体美感之增益与执着，我等生起贪执，此即过患所在。通常，我等可就其真实自性，谈论诸法之好坏。某些法依其自性即是善，某些法依其自性即是恶。然此处，此乃我等可论之事，此是诸法存在之实相。此处，由于根本无明，在根本无明影响下，有超越法之真实自性之行。
此为增益。我等施设超过其真实自性之功德，由于此种超越法之真实自性的增益与执着，我等生起贪执，此乃无明为缘所致。诸如佛、菩萨、阿罗汉等有情，已断除贪执，其中多位已断。此等有情，见美之为美，因其如实知见诸法存在之方式。
故彼等见美之为美，然不于法上强加其所无之增益功德，因其已断无明之力，故能如其所是而见，不增益其功德。为生起嗔恚、贪执等一切烦恼，必以无明为助。
由于无明之力，我等不能见法之真实自性。为无明所影响之人，不能见法之真实面貌。有一层障，使其不能见法之真实自性，且实际上，对于法之功德有所增益，由此我等生起嗔恚、贪执等诸烦恼。我等须爱护身体，须保持身体清净。
我等须照顾健康，因其为修法之所依，即我等所具之人身。此身具大力量与潜能。我等欲求长寿，故须爱护身体与健康。若寿命短暂，则不能成就所能成就之一切，而我等欲从中获得一切可能之利益。我等行事，须顺应所居之地、之时之主流习俗与观念。
譬如，若世人接受净身为可，则我等须接受此主流观念，并尽力保持身体清净。若我等思惟方才所释之义，则贪执将减少。当我等了知身体不净之自性，则将能获得生起出离心之利益，其程度与我等思惟之深度、及对身体贪执减低之程度成正比，我等将愈加趋近真实出离心之生起。随贪执减低，出离心将增长，我等将能安住于出离心之戒律，如行持断除十不善业。
此将作为最终生起止与胜观所须之缘。此正如整治田地，令其能播下此等潜能之种子。修习与禅修出离心，利益极大。止息我等之贪执，至关重要。于僧伽之小乘法众中，初阶主修为戒学。此为令止息贪执。
为生起此出离心，僧人会用包裹尸体、于火葬前所用之布，作为袈裟之材料，以助其生起出离心。僧人所着袈裟之一，乃由极小布块缝缀而成。此象征着从裹尸布上所集之布块。此等能得之小块布料，将被缝合，制成其袈裟。于僧众之律制中，规定乞食时，仅能至三家，所得与否，即为一日之食。
僧人居于树下，坐于地面。所服之药，乃取他人制药后所弃之药渣制成。譬如树皮，他人捣碎取其药汁后，弃其渣滓，僧人便取此渣滓为己制药。
此等教示，皆为令止息贪执。依止息贪执，可善住于出离心之戒律，依此可得人身与解脱。故于生起出离心之过程中，我等仍须爱护身体，保持清净。若能减低对身体之贪执，则善莫大焉。
好，我们就到这里。要提问吗？贪执与吸引，需要一个。它们非常相似。
若彼等是在业与烦恼的影响下生起，则对一法之吸引与对其之贪执极为相似，近乎等同。若彼等是在烦恼与业的影响下生起，则对一法之吸引与贪执将极为相似。此二者，吸引与贪执，所缘行相相同。皆是心识思惟此法。故贪执与吸引皆然。贪执与吸引，皆是心识对于所缘境思惟其为悦意之法。
心识执持此法为悦意。此二者颇为相似，即吸引与贪执。其功用、生起方式与相续方式皆同，然我等对此二种状态施设不同名称。二者皆执持所缘为悦意，然贪执对所缘境之“穿透”程度，超过吸引。二者皆执持所缘为悦意，然心识进入所缘、穿透所缘之程度更深。
可以一喻说明，我等可用此等词语。我等可说对异性有吸引与贪执，然“吸引”一词亦可用於另一情境。我等可说：我对此善知识有吸引力，或说我对此善知识有信心。于此同时。我等须平等地止息对立面之贪、嗔、痴，此为同等重要。
所以您是说，美非客体之自性，其纯然来自观者一方。所以客体之美感来自……所以客体之美感同时来自客体与主体两方面。由客体之自性而言，依客体之真实自性而有美。依客体之真实自性而有美，且心识施设其美。
譬如，佛身依其自性即是美的，依其真实自性。同样，将依其自性为丑者施设为美，亦非正确。而且不。诸如过失、恶、善等法，皆依其客体之自性而存在。我等不能称恶为善。
单凭称呼，并不能使其变为善。过失、利益、善、恶，皆可为客体之真实自性。此为客体之自性，无论我等如何称呼，皆不能改变其真实自性。此等法之生起方式，是与其自主体方施设为此相结合而有。法之自性，譬如为恶，与一了知心于其上施设为恶相结合，于是恶法乃生起。
此等功德非由自方存在，而是透过客体自性与施设心之结合而生起。一法为能存在，须具三相：其不为世间共称所破，不为证究胜义之正量所遮，且须能如其所说，成办其作用。若一法能如是，则其存在。
无论证悟空性与否，身体依然是不净的。抱歉，您能大声点吗？我听不清。若我等皆为利益有情而化现此身。若我等皆为此处利益他人，则拥有身体有何利益？
我的意思是，若所有有情皆……若每个人都想帮助他人。那么为利益有情而受生，将是有益的。若每个人都在行……是的。是的。曾是。若每个人都是菩萨，那么？
菩萨是有情，她为利益每一有情而受生。为利益他人。为开示法。为帮助他人。哦，若你们都已证悟。
那就不一样了。那是……那我们便不会受生。好的，我等已完成事业。每个人都已成佛，然后我等可以放长假了。
佛之所以转生，其唯一理由，是为了未开悟之众生。若无此等众生，则佛无事可作。他做什么？[佛。] 他就是安住。
他安住于等引之中。他安住于等引。一旦所有众生皆得安乐，诸佛便可嬉戏。人们可以如何生活而无对身体之贪执？汝将如现在一般生活，但会快乐得多。
故由断除对自身之贪执，可安住于……将生起出离心。生起出离心，可安住于戒，进而生起并安住于出离心之戒律。可生起止与胜观，透过修持此二者，将断除烦恼，渐次证得解脱。所有往昔已证解脱之有情，皆循此道。若我等欲行解脱道，则须行同一道。
别无他途。若所有众生皆能成佛，那将善妙无比。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༄༅།། པི་ཇི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤།།
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག** རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། ༡༩༩༠-༡༩༩༡
—
**ཞུ་དག** хи-assisted context-aware correction
མིན། ད་ང་ལ་གསན་གྱི་འདུག་གམ། རྒྱབ་ཏུ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ང་ལ་གསན་གྱི་འདུག་གམ། མི་འདུག ད་གསན་གྱི་འདུག་གམ།
ལག་པ་གཡུག་རོགས། མི་གསན། ང་ལ་གསན་གྱི་འདུག་གམ། འགྲིག་སོང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་རང་ལས་གཅེས་པར་འཛིན་པར་བྱའོ།། བདག་གིས་རང་གི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་སྤངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ལེགས་པར་སྦྱང་བརྩོན་དང་ཉམས་ལེན་མཛད་དགོས་སོ།།
གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་མཛད་ན། བདག་གི་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་གིས་རང་ཉིད་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་ཐར་པའི་ཆོས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་འཁྲུལ་བར་སྟོན་པར་ནུས་པས། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སྐར་མ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བློས་དམིགས་ཡུལ་འདི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱང་བརྩོན་དང་སྒོམ་པ་མཛད་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་ཐག་གཅོད་མཛོད་ཅིག ངས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་གི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་ལུང་འདྲེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ་ཐར་པ་འཚོལ་བའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ།།
བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འདིས་ནི་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བསླབ་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སྟོན་ནོ།། ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་སྐྱེ་བའི་གཞི་རྟེན་གྱི་ хувьд ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ནི་དགོས་ངེས་ཡིན་ནོ།།
ངེས་འབྱུང་མེད་པར། དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ང་ཚོས་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཐབས་མེད་དོ།། འཁོར་བ་ཞེས་པས་ཅི་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་སམ། ཁང་པ་འདི་དང་། ཤིང་། ཆུ། ས། ནགས་ཚལ་ལྟ་བུ་དག་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།
འདི་དག་ནི་ཁོར་ཡུག་ཡིན་ནོ།། ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཅས་ཡིན་ནོ།།
ཕུང་པོ་ལྔའི་ մասին བཤད་པའི་སྐབས་སུ། ཕུང་པོ་ལྔའི་དང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དག་འདུས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་འདི་དཔེར་ན་ཚ་བར་གྱུར་ཚེ། ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་།། གྲང་བར་གྱུར་ནའང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་།། བདེ་བར་གྱུར་ཚེ་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་།། གཞན་ཡང་སྐབས་འགར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ་།། དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་བདེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམས་མྱོང་ངོ་།།
དེ་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། སྐབས་འགར་འབྱེད་པའམ་ངོས་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བསྒྱུར་རོ།། འདི་ནི་འདི་ནི་འདི་རེད། འདི་ནི་དེ་རེད། འདི་ནི་དམར་པོ་རེད། འདི་ནི་དཀར་པོ་རེད། འདི་ནི་སེར་པོ་རེད། འདི་ནི་མི་ཞིག་རེད། འདི་ནི་ཆུ་རེད་ཅེས་འབྱེད་པའི་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། འདི་ནི་སྔོན་ཆད་ངས་འདི་བྱས། ད་ལྟ་ངས་འདི་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མ་འོངས་པར་ངས་དེ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྙམ་པའི་རྟོག་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དམ་རྟོག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བཤད་ཟིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ།།
དཔེར་ན། དད་པ། ཤེས་རབ། ཆགས་པ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་གཟུགས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་དོ།། དེས་ན་ང་ཚོས་བསྐྱེད་པར་འཚོལ་བའི་ངེས་འབྱུང་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་དག་ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་དགོས་སོ།།
ངེས་འབྱུང་དེ་བསྐྱེད་ནས། ང་ཚོས་ཕུང་པོའི་རིགས་དེ་ལས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བརྩོན་པ་སླར་ཡང་བསྐྱེད་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཐུབ་པོ།། དེས་ན་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་གང་ཡིན་ནམ། བར་ཆད་ནི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། རང་གི་ལུས་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ།།
ང་ཚོས་ངེས་འབྱུང་མ་བསྐྱེད་ན། འཁོར་བའི་ནང་དུ་རྒྱུན་མཐུད་ནས་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པའི་བར་ཆད་མ་སྤངས་ན། ཆགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བར་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འདོད་ན། ང་ཚོ་འཁོར་བའི་ནང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་ཐར་པ་འཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ།། དེ་རིང་ང་ཚོས་ཆགས་པ་འགོག་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་སྔོན་ཆད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕན་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་དཀོན། ཉན་པ་པོ་ནི་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་གསུངས་པར། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ཀྱང་དཀོན་པ་ནི། མི་སྙན་ན་ཡང་འཕྲལ་དུ་ཕན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོས་མི་སྙན་པའི་ཚིག་ཐོས་སྲིད་ཀྱང་། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཕན་ཐོགས་ཅན་ཡིན་ན་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
ད་བར་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གསན་པའི་ཚིག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྙན་པོ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་དེ་རིང་ཁྱེད་ཀྱིས་གསན་རྒྱུའི་ཚིག་ལ་ལ་ནི་ལ་ལར་མི་སྙན་པར་སྲིད། འོན་ཀྱང་ལ་ལར་ནི་སྔར་བཞིན་སྙན་པོར་སྲིད་དོ།། སྙན་ནམ་མི་སྙན་གང་ཡིན་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཅན་ཡིན་པས་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་དགོས་སོ།།
བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་དོ།། མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དོ།། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་རྨོངས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་དོ།།
དེས་ན་ཚོར་བ་སྐྱེ་སའི་ལུས་དང་། ཚོར་བ་རང་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཀའི་གཞི་རྟེན་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ང་ཚོས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ། དེ་བཞིན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་སྡང་དང་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་ཐུབ་པོ།། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་ཆོས་གསུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བླ་མ་འདིས་སྟོན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་དེ་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་སྲིད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མི་མཐུན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་སྲིད། འདི་ནི་མི་དེ་ངོས་འཛིན་པའམ་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ནས་ཁོ་པའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།
ཡང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྟོག་པའི་བསམ་བློའི་ཆ་ནས་ཀྱང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་བསམས་པ་བརྒྱུད། ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བསམ་བློའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་འདུས་སོ།། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ནི་ཆགས་པ་སེལ་བའམ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཆ་ནས། ང་ཚོས་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་ཆགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དོ།།
དེས་ན་ལུས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོར་གོ་བ་ལོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོ་རེ་རེས་འདི་རང་ཐོག་ཏུ་སྦྱར་ཆོག་གོ། དེ་ནི་གྲྭ་པ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ།།
དེར་མ་ཟད་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་མཚུངས་སུ་འཇུག་གོ། ཐོག་མར་ང་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་དུ་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཡང་། གཙང་མ་ཡིན་པར་འཁྲུལ་བའི་འདུ་ཤེས་ལོག་པའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་དོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ནས་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཆོག ཁ་ནི་མཆིལ་མ་ལྟ་བུའི་རླན་གཤེར་ངན་པས་ཁེངས་པའི་སྣོད་ཅིག་དང་འདྲ། ང་ཚོའི་སོ་བར་དུ་བཙོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ།།
ང་ཚོའི་སྣ་ཁུང་ནི་རླན་གཤེར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། ང་ཚོའི་མིག་ནང་དུའང་རང་རང་གི་དམིགས་བསལ་གྱི་བཙོག་པ་དང་མཆི་མས་ཁེངས་ཡོད། ལུས་ནི་ལྕི་བ། གཅིན། གློ་བ། མཆིན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་སྣོད་ཅིག་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་ལུས་མི་གཙང་ཡང་། ང་ཚོ་དེ་མ་མཐོང་བར་བསྒྲིབས་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པར་བྱེད་དོ།།
གལ་ཏེ་དཔེ་ཞིག་བླངས་ན། ཕྱི་ནས་མཛེས་པར་བརྒྱན་ཀྱང་ནང་དུ་བཙོག་པས་ཁེངས་པའི་བུམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ཁྱེད་བུམ་པ་དེ་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པར་འགྱུར་རམ།
ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ང་ཚོར་མཛེས་པར་བརྒྱན་པའི་ལུས་འདི་དག་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་བཙོག་པས་ཁེངས་ཡོད། དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་ཁྱེད་ཇི་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་རམ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པོ་རེད། ང་ཚོ་ནི་ཕག་དང་འདྲ་སྟེ། ཕག་རྣམས་བཙོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་། ང་ཚོ་ཡང་དེ་དག་དང་ཧ་ཅང་འདྲའོ།།
ང་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ན། ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་བསྐྱེད་དོ།། ང་ཚོའི་ལུས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་སིཌ་ནི་ལྟ་བུ་ལ་བཙོག་ཆུ་གཏོང་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། བཙོག་ཆུ་ཐམས་ཅད་འདུར་ཁུང་ནས་ཕྱིར་འབུད་དོ།། བཙོག་པ་འདི་དག་ནང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཁུང་བུ་སྣ་ཚོགས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ནོ།། ང་ཚོའི་ལུས་ལ་ཡང་བཙོག་ཆུ་གཏོང་ཡུལ་གྱི་མ་ལག་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལས་བཙོག་པ་ཕྱིར་འབུད་ཅིང་། ཁུང་བུ་འདི་དག་ལས་ལྕི་བ་དང་། རྣག ཁྲག་སོགས་བཙོག་པ་ཐམས་ཅད་ཐོན་ནོ།།
དེས་ན་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ལ་དངོས་སུ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན། དེ་གཙང་མ་ཡིན་པར་བསམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དོན་དངོས་སུ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་ཡིན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།། އަދި དེའི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཆ་ནས་བསམ་ན། དེ་མཛེས་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་ཤེས་ཤིག་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ང་ཚོའི་ལུས་ནི་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་རྒྱུ་བཟང་པོ་ལས་བྱུང་ངམ། ཡང་ན་རྒྱུ་ངན་པ་ལས་བྱུང་ངམ། དོན་དངོས་སུ་ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བལྟས་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཕ་མའི་སྒོ་ང་དང་ས་བོན་ཡིན་ནོ།། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་ས་བོན་ངོ་མ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ཁྲག་དང་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་གཙང་མར་འགྱུར་ཐུབ་བམ། ང་ཚོས་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་མི་གཙང་བའི་སྐོར་བཤད་མོད། ཕྱི་ཡང་མི་གཙང་ངོ་།། ང་ཚོའི་པགས་པ་ནི་ཁྲག་དང་ས་བོན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བས་མི་གཙང་ངོ་།། དེས་ན་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཀ་མི་གཙང་ན། ང་ཚོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཐུབ་བམ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ།།
དེས་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་གང་ཡིན་རུང་། གཉིས་ཀ་ནང་དང་ཕྱི་ནས་མི་གཙང་ཞིང་། གང་རུང་ལ་བརྟེན་ན་ཅི་འབྱུང་ངམ། ལུས་འདི་དག་ནི་མཛེས་པའམ་མི་མཛེས་པ། རྒས་པའམ་གཞོན་པ་གང་ཡིན་ཡང་། ཚང་མར་རང་བཞིན་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་དོ།། དེ་ནི་དེ་ཙམ་སྙན་པོ་མི་འདུག་གམ།
གལ་ཏེ་དབྱིབས་སྙན་པོ་དང་ཁ་དོག་ལེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱེད་རྣམས་བཙོག་པ་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པར་འགྱུར་རམ། ང་ཚོ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཧ་ཅང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། བཙོག་པ་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་བས། དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། འདི་ནི་ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་བཤད་པའི་དཔེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཛེས་པར་བརྒྱན་པའི་བུམ་པ་ཞིག་བཙོག་པས་གང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།
ལུས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་རྒྱུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོས་དེའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་བལྟས་ན། དེ་མཐོང་བའི་ཚེ་ང་ཚོ་གང་ལ་ཆགས་དགོས་སམ། ཆགས་པ་ལ་དོན་སྙིང་མེད་པ་མཐོང་ཐུབ་པོ།། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་ནི་ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་དོ།། ང་ཚོས་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་དོ།། འདི་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་དོ།། ཆགས་པ་འདིའི་དབང་གིས་ཆགས་པས་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པས། ང་ཚོས་ནམ་ཡང་ཐར་པ་མི་ཐོབ་བོ།།
སྤྱིར་བཏང་དུ་ང་ཚོས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་འབྲས་བུར་མཛེས་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོས་ང་ཚོར་མཛེས་པའི་ལུས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག ང་ཚོས་དེ་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་འབྲེལ་ན་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ལུས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ང་ཚོས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འདི་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།
སྤྱིར་བཏང་དུ་ང་ཚོས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་ནས་དེ་དག་གི་བཟང་ངན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐོར་བཤད་ཆོག དངོས་པོ་ལ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟང་ཞིང་། ལ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ངན་ནོ།། འོན་ཀྱང་འདིར་ང་ཚོས་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་བཤད་ཆོག འདིར་གཞི་རྩའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས། གཞི་རྩའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ།།
སྒྲོ་འདོགས་ཤིག་ཡོད་དོ།། ང་ཚོས་དེའི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བརྒལ་བའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་ཅིང་། དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བརྒལ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འདི་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པ་སྤངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་མང་པོས་ཆགས་པ་སྤངས་ཡོད་དོ།། སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་མཛེས་པ་མཛེས་པར་གཟིགས་ཏེ། གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་དུ་གཟིགས་པས་སོ།།
དེས་ན་དེ་དག་གིས་མཛེས་པ་མཛེས་པར་གཟིགས་ཀྱང་། དངོས་པོ་དེར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་པ་མི་མཛད་དེ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་རྣམ་པས་སྤངས་པའི་མ་རིག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ལས་མ་བརྒལ་བར་གཟིགས་པས་སོ།། ཞེ་སྡང་། ཆགས་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་རིག་པས་རམ་འདེགས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
མ་རིག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ང་ཚོས་དངོས་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མི་ནུས་སོ།། མ་རིག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མི་དེས་དངོས་པོ་དེ་དངོས་སུ་གང་ཡིན་པ་མི་མཐོང་ངོ་།། དངོས་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དོན་དངོས་སུ་དངོས་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ང་ཚོས་ཞེ་སྡང་དང་ཆགས་པ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་བསྐྱེད་དོ།། ང་ཚོ། ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ལུས་གཙང་མར་འཇོག་དགོས།
ང་ཚོས་རང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཤིང་། འདི་ནི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་གཞི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོས་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་མི་ཚེ་དང་མིའི་ལུས་འདི་ལའོ།། དེར་ནུས་པ་དང་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདི་ཡོད་དོ།། ང་ཚོ་ཚེ་རིང་པོར་སྡོད་འདོད་པས། ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་ཚེ་ཐུང་ན། ང་ཚོས་ཐུབ་ཚོད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས། ང་ཚོས་དེ་ལས་ཕན་ཐོགས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འདོད་དོ།། ང་ཚོས་རང་གི་གནས་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་བྱ་དགོས་སོ།།
དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ལུས་གཙང་མ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལེན་བྱེད་རུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་དེ་ལྟ་བུའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་གཙང་མར་འཇོག་པར་བརྩོན་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ད་ལྟ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོའི་ཆགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་ང་ཚོས་ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གོ་བ་ལོན་ཚེ། ང་ཚོས་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཐོགས་ཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་ལུས་ལ་བསམ་ཞིང་ཆགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་དེ་ཚོད་ཀྱིས། ང་ཚོ་དངོས་གནས་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པ་ལ་ཇེ་ཉེ་ནས་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དོ།།
ང་ཚོའི་ཆགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་དང་། ངེས་འབྱུང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་སྲུང་བ་ལྟ་བུའི་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་མཐར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་འདི་དག་གི་ནུས་པ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་ཞིང་ཁ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་འདྲ། ངེས་འབྱུང་ལ་སྒོམ་པ་དང་བསྐྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེའོ།།
ང་ཚོའི་ཆགས་པ་འགོག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།། དགེ་འདུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཚོགས་ནང་དུ། ཐེག་དམན་གྱི་ནང་དུ། ཐོག་མའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ།། འདི་ནི་ཆགས་པ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།
ངེས་འབྱུང་འདི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རོ་སྲེག་མ་བྱས་གོང་དུ་དཀྲི་བྱེད་ཀྱི་རས་དེ་རང་གི་ཆོས་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆར་བེད་སྤྱོད་གནང་སྟེ། རང་གི་ངེས་འབྱུང་ལ་གྲོགས་མཛད་དོ།། གྲྭ་པའི་ཆོས་གོས་ཤིག་ནི་ལྷན་པ་ཆུང་ངུ་མང་པོ་བསâuམས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། འདི་ནི་ཕུང་པོ་དཀྲི་བྱེད་ཀྱི་རས་ལས་བསྡུས་པའི་ལྷན་པའི་མཚོན་དོན་ཡིན་ནོ།། དེ་དག་གིས་རྙེད་ཐུབ་པའི་རས་ කෑල්ලක්ཆུང་ངུ་འདི་དག་མཉམ་དུ་བསâuམས་ནས་རང་གི་ཆོས་གོས་བཟོ་བར་མཛད་དོ།།
གྲྭ་པའི་འདུལ་བའི་སྒྲིག་ལམ་ནང་དུ། བསོད་སྙོམས་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཁྱིམ་གསུམ་ཙམ་དུ་མ་གཏོགས་ཕེབས་མི་ཆོག་ཅིང་། གང་ཕུལ་བའམ་མ་ཕུལ་བ་དེ་ཙམ་ལས་གསོལ་མི་ཆོག་གོ། ཤིང་གཅིག་གི་འོག་ཏུ་བཞུགས་སོ།། ས་ལ་བཞུགས་སོ།། གྲྭ་པས་བཞེས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་སྨན་གྱི་སྙིགས་མ་ལས་བཟོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དག་བཙིར་ཏེ་དེ་ལས་སྨན་བཏོན་ནས་སྙིགས་མ་རྣམས་དབྱུག་གོ། དེ་ནས་གྲྭ་པས་སྙིགས་མ་དེ་དག་བླངས་ཏེ་རང་གི་སྨན་བཟོ་བར་མཛད་དོ།།
འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆགས་པ་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མི་ཞིག་གིས་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་ལུས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། དེ་དག་གཙང་མར་འཇོག་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོ་ཡོང་ངོ་།།
དེས་ན་ང་ཚོས་དེ་ནས་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་དྲི་བ་འགའ་ཞིག་ཞུས་ན་འགྲིག་གམ། ཆགས་པ་དང་། ཡིད་འཕྲོག་པ། དེ་དག་ལ་དགོས་པ་ཡོད། དེས་ན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འདྲ་པོ་ཡོད།
གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ན། དངོས་པོ་ཞིག་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཆགས་པ་གཉིས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདྲ་ཞིང་། ཧ་ལམ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དང་ལས་ཀྱིས་བྱུང་ན། དངོས་པོ་ཞིག་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་ཆགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།། འདི་གཉིས་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་ཆགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་དོ།། དེ་ནི་དངོས་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ།།
ཆགས་པ་དང་ཡིད་འཕྲོག་གཉིས་ཀ་ཡིན། ཆགས་པ་དང་ཡིད་འཕྲོག་ནི་དངོས་པོའི་ཐད་དུ་འདི་ནི་སྙན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ།། སེམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་སྙན་པོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད། འདི་གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་འདྲ་པོ་ཡོད། ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་ཆགས་པ། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་དང་། སྐྱེ་ཚུལ། མཐུད་ཚུལ་བཅས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང་། ང་ཚོས་གནས་སྟངས་འདི་གཉིས་ལ་མིང་མི་འདྲ་བ་བཏགས་ཡོད་དོ།།
དེ་གཉིས་ཀས་དངོས་པོ་དེ་སྙན་པོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་འབྲེལ་ན་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡིད་འཕྲོག་པ་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ།། དེ་གཉིས་ཀས་དངོས་པོ་དེ་སྙན་པོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སེམས་ནང་དུ་འཇུག་པ། སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནང་དུ་འཇུག་པ། དངོས་པོ་ནང་དུ་འཇུག་པ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ།།
དཔེ་ཞིག་བཞག་ན། ང་ཚོས་ཚིག་འདི་དག་མཚུངས་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག ང་ཚོས་རྟགས་མཚན་གྱི་མི་ཞིག་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་ཆགས་པ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་དོན་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག ང་ཚོས་ང་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཡོད། ཡང་ན་ང་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག དུས་མཚུངས་སུ། ང་ཚོས་ཆགས་པ། ཞེ་སྡང་། རྨོངས་པ་རྣམས་འགལ་ཟླའི་ཐད་དུ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་གྱིས་སྤོང་དགོས་སོ།།
དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པར་མཛེས་སྡུག་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་མཁན་གྱི་མིའི་ངོས་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོང་བཞིན་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་སོང་། དེས་ན་དངོས་པོའི་མཛེས་སྡུག་ནི་དངོས་པོའི་ངོས་ནས་ཡོང་ངམ། དེས་ན་དངོས་པོའི་མཛེས་སྡུག་ནི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་ངམ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཛེས་སྡུག་ཡོད་དོ།།
དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཛེས་སྡུག་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་མཛེས་སྡུག་དེ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སོ།། ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་མཛེས་པ་ལ་མཛེས་པར་བཏགས་ན་ཡང་འགྲིག་པར་མི་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་མིན། ནོར་འཁྲུལ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས། ངན་པ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། བཟང་པོ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ།།
ང་ཚོས་ངན་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་བཟང་པོ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཟང་པོར་མི་འགྱུར་རོ།། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱོན་ཡིན་པ། ཕན་ཐོགས་ཅན་ཡིན་པ། བཟང་པོ་ཡིན་པ། ངན་པ་ཡིན་པ་བཅས་ཡིན་སྲིད། འདི་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ན་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོས་དེ་ལ་མིང་གཞན་ཞིག་ཇི་ཙམ་བཏགས་ཀྱང་། དངོས་པོ་དེའི་རང་བཞིན་ངོ་མ་དེ་མི་འགྱུར་རོ།།
དངོས་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། དངོས་པོའི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡིན་ནོ།། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི། དཔེར་ན་ངན་པ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་ལ་ངན་པར་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ངན་པའི་དངོས་པོ་དེ་འབྱུང་ངོ་།། ཡོན་ཏན་འདི་དག་རང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་བཏགས་པའི་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འདུས་པ་བརྒྱུད་ནས་འབྱུང་ངོ་།།
དངོས་པོ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ཡོད་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་མི་ཁེགས་པ། བཤད་པ་ལྟར་བྱེད་ལས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བཅས་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་ནུས་ན། དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་མི་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། ལུས་ནི་སྔར་བཞིན་མི་གཙང་ངོ་།། དགོངས་དག སྐད་གསལ་པོ་ཞིག་གསུང་རོགས། ངས་ཁྱེད་ལ་ལེགས་པར་གསན་མ་སོང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་སུ་ཡོད་ན། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་འདིར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ན། ལུས་ཡོད་པའི་ཕན་ཐོགས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གལ་ཏེ་ཚང་མ་ཡིན་ན། ཚང་མས་རོགས་རམ་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལེན་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ཚང་མས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན། ཡ། ཡ། ཡིན། གལ་ཏེ་ཚང་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། མོས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལེན་ནོ།། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གསུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་རོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཨོ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་སངས་རྒྱས་ན་དེ་ནི་གཞན་ཞིག་རེད། དེ་ནི་དེའོ།།
དེ་ནས་ང་ཚོས་གཅིག་ཀྱང་ལེན་མི་དགོས། འགྲིག་སོང་། ང་ཚོའི་ལས་ཀ་ཚར་སོང་། ཚང་མ་སངས་རྒྱས་སོང་བ་དང་། དེ་ནས་ང་ཚོས་ངལ་གསོ་རིང་པོ་ཞིག་ལེན་ཆོག
སངས་རྒྱས་ཤིག་གིས་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པུ་ནི། མ་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་མེད་ན། ཁོང་ལ་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁོང་གིས་ཅི་ཞིག་མཛད་དམ། [སངས་རྒྱས།] ཁོང་ནི་སྡོད་པ་ཙམ་ཡིན།
ཁོང་ནི་མཉམ་གཞག་ཏུ་བཞུགས་སོ།། ཁོང་ནི་མཉམ་གཞག་ཏུ་བཞུགས་སོ།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པར་གྱུར་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་རྩེད་མོ་རྩེ་ཐུབ་བོ།། མི་རྣམས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་གནས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ། ཁྱེད་ནི་ད་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལྟར་འགྲོ་ཡང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱིད་པོར་འགྱུར་རོ།།
དེས་ན་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སེལ་བས། མི་ཞིག་ངེས་འབྱུང་ལ་གནས་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པས། མི་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཐུབ་ཅིང་། ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། མི་ཞིག་གིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་ཐུབ་ཅིང་། དེ་བསྐྱེད་པ་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། སྔོན་གྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་སོ།།
གལ་ཏེ་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་འདོད་ན། ང་ཚོ་ཡང་ལམ་དེ་རང་དུ་བགྲོད་དགོས་སོ།། གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཡོང་ངོ་།།