Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. In this 68-minute session, Khensur Rinpoche uses a vivid analogy — three passengers boarding the same Adelaide-to-Lhasa flight, each bound for a different stop — to explain how the three Lamrim scopes share common foundations yet diverge entirely through motivation. He then clarifies why Mahāyāna practitioners train in the common, not the uncommon, portions of the small and middle scopes: bodhicitta depends on great compassion, which depends on renunciation, which is built on the small scope as its foundation. The second half turns to practical meditation guidance, where Rinpoche insists that knowing the exact sequence of Lamrim topics is essential before sitting down to meditate — warning against jumping between topics and citing masters who hold that such ordered knowledge leaves stronger imprints than attaining clairvoyance. The session ends with a brief preview of the middle scope’s four divisions; Rinpoche takes no questions, noting he is unwell.
File metadata (for organising)
File: 22 LR 1999 08 17.mp3
UUID: 6e9651ce-6bad-4610-9789-249f779040d1
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: Lam Rim (Khensur Rinpoche)
Date: 1999-08-17
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 68.0 minutes
Words: ~4,311
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 22 LR 1999 08 17
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 菩提道次第 1999
—
**校订：** AI辅助下结合语境的校订
大师阿底峡在其论著《菩提道灯论》中说道，背舍轮回、断除一切恶业、为求解脱而修习，此乃中士道之部分。上周我们学习了初阶或下士道的部分，我们花了将近一年多的时间学习下士道的内容，不仅如此，《菩提道次第》本身对下士道的修法亦有更详尽的阐释，这是因为下士道的修习至关重要。若能透彻理解或善巧修习下士道，那么对于之后的部分，行者便能顺利成办或圆满后两部分。因此，下士道的部分极为重要，如同建筑的地基对建筑本身至关重要。地基若稳固，方能砌起美好的墙垣或宏伟的建筑，并且会非常稳固。
倘若地基不稳，无论在建筑上如何营造，整个工程也不会稳固。同样，这下士道的修习，就如同修行的基础。通常，道次第分为三部分：初阶（即下士道）、中士道和上士道。如今，在下士道中，如我们所说，有与下士或初机者共通的修习部分。这表明，在下士道之内，又分为两个部分，即真实的下士道部分，换言之，即是所谓的共通下士道与不共通下士道。
同样，中士道也分共通中士道与不共通中士道。而上士道或大乘道，则无共通与不共通之分。若问，为何前二者有共通与不共通之道，而最后的上士道却没有？我想，通过一个例子来解释会更容易理解。譬如，一人从阿德莱德前往新加坡，他的意图仅仅是离开阿德莱德到新加坡，然后停留于彼，结束其旅程。另有一人，其意图是从阿德莱德前往新加坡，再至德里，然后于彼处结束其旅程。
又有一人，欲从德里前往西藏。此三人于同日、同时、从阿德莱德搭乘同一航班启程，但如你所知，他们的意图早已不同：一人将在新加坡停留，一人将在德里止步，而另一人则要前往西藏拉萨。由于是三个人，三种不同的动机，他们也将随其动机或意图而行。所以，有三个人，三种不同的动机或意图。同样地，三士道便是依据三种修行者的动机而划分的。
因此，一位行者，如前所述，不共通下士道或初机者，是指第一类修行者，从凡夫位起修，其意图仅为求得来世之增上生，而舍弃今生之安乐与耽着。其动机既为来世获得增上生，为此目的，彼修习皈依、对三宝生起信心、以及修习业果法则，并以此等修持为道，以求达成来世获得增上生之果位。如是之人，称为下士或下士夫，其所行之道，称为不共通下士道。不共通中士道者，乃是对轮回之苦生起怖畏，希求获得仅仅脱离此轮回之安乐。
也就是说，仅仅为了脱离轮回而寻求个人解脱。为达此目的，行者修习皈依、业果法则，以及戒、定、慧三学。如是之人，即是中士夫，其所行之道，称为不共通中士道。而上士夫，珍爱他众胜于自己，欲令一切有情脱离苦海，并引领其至究竟安乐之境地。为此，彼人精进求证菩提，即成就佛果。此即上士夫。如是之人，从其修行之初，便生起菩提心，亦即我们每次讲法开始时所作的菩提心或利他心之发心，视他有情如己，见其身受巨苦，便愿引其至究竟安乐之境，并为此目的而欲证得圆满佛果。
如是之人，从修行伊始便生起此利他之菩提心，并依此修道。此人将生起利他之菩提心，并以此为始修习。随之，他们修习与下士共通之道，即不执着现世安乐，寻求来世之增上生或更高善趣。此人会为来世能达此境而修习，并修习业果之理，即行持善业、断除不善业。修习此道者乃上士夫，然其所修为初阶或下士道之共通部分。而当此人为了获得解脱，对轮回生起怖畏心而修习时，他便是在修持中士道之共通部分。他修的是中士道共通部分，但其目的绝非为自己求取脱离轮回之解脱。因此，其所修之道不称为不共通中士道，而称为共通中士道。因为修持不共通中士道者，仅为自己寻求个人解脱。
然后，此人升华其意乐，为令一切如母有情脱离轮回之苦而精进求证菩提。为达此目的，彼修习慈爱与悲心，例如通过修习自他平等、自他相换，以及七重因果教授来生起慈悲。所有这些差异，皆源于发心方式之不同。故主要依修行者之发心而划分。三士道或三士夫的修持，皆同样修习皈依及业果法则。这就像从新加坡、德里和西藏出发的三位旅人，他们从阿德莱德开始，都走在同一条路线上。
同样地，三士夫在修行上也是相同的，他们皆由修习皈依和业果法则入手。因此，我们称之为三种不同的道或不同的士道。为于自心相续中生起此等道，首先必须……当行者于心相续中生起皈依修持及业果法则之正见时，此人即已于其心相续中生起下士道。当行者开始修习三学时，此人即称为中士夫。最后，特别当行者增上其修持，禅修大悲、慈心等，此人即已生起上士道。因此，当我们说行者行于不同士道之“道”上时，意指行者经由增长其证悟或知识而前进。
所以，这意味着人必须立足于自身的修持而前行，而非真正地在一条外在的道路上行走。行者应于其修持或证悟中前行。并非如是……譬如说，修习皈依，三士夫皆同样皈依佛、法、僧三宝，皆因怖畏轮回之苦而生起。
所以，修持的方式，即皈依的行为是相同的，但其修持的潜力却有巨大差异。这源于他们发心的力量或功德品质不同。譬如，下士夫，他或她皈依的动机，是出于对恶趣的怖畏，以及仅仅为了获得增上生的动机。而中士夫的动机，则是对整个轮回生起怖畏，并希望自己能从中解脱。至于第三种人，则是为利一切有情而求证菩提。所以，是动机使人的修行产生差异。
动机是使事物变得不同的关键。譬如，无论是宗教修行，即修法，或是世间行为，皆是如此。因有不同的愿望，而生起不同的动机；因动机不同，而趣入不同的行为；因行为不同，便可见其感得不同的结果。所以，关键完全在于，三种不同的愿望，形成三种不同的动机，导致三种不同的行为，最终产生三种不同的结果。一切皆源于动机。
因此，所有三士道亦是从动机的观点来区分的。此即大师弥勒所言，一切相同之法亦非真同，因其愿求不同，由此而生不同之动机或构想，复由此而生三种不同之行，终感三种不同之果。此乃大师所开示之义。区分所有这些道的目的在于，让人们了解，前两个道，即下士道和中士道，各有两种道：共通与不共通下士道，以及共通与不共通中士道。作为大乘行者，我们所修持的，是下士道的共通部分和中士道的共通部分。
我们身为大乘行者，不应修习前二士道之不共通部分。行者应知，我们不修下士与中士之不共通道，而修其共通道，其理由何在？乃因我等之愿，是为救度一切如母有情出离轮回苦海。为此目的，行者须断除一切恶业，积集善法功德以证佛果。为证佛果，必须先生起菩提心或利他心。而为生起利他心或菩提心，必须具备大悲心。若无大悲，则无法生起菩提心或利他心。是故，为生起大悲心，必须修习中士道之共通部分；为能证得中士道共通部分，又必须修习下士道之共通部分。
这便是为何我们为于自心相续中生起此等功德，而修习第一（下士）及中士道之共通部分。是故，从最初发心开始，我们就伴随着正确的动机，修习下士道的共通部分，例如禅思暇满人身如何难得等等。若行者从一开始仅为怖畏恶趣之苦，寻求来世之增上生，并修习一切获得此难得人身之法，那么他便是在修习不共通下士道，而非共通下士道。
所以，在行道之前，首先须知应行何道。在禅修此道之前，首先须知如何禅修。在知晓此点之前，又须知禅修所依之基础为何。在对某一特定对境进行禅修之前，应先审查该法是否适于作为初修之境。
意指行者应能了知禅修之全部次第，并将其置于正确之顺序中，然后依次禅修，如从皈依等开始。仅仅知道自己正在禅修皈依是不够的，还必须知道皈依之内涵有多少分位，然后将它们依序排列，先于皈依祈请文中作初阶禅修，然后循序渐进。若能妥善安排禅修的正确次第，然后开始禅修，这样的修持将成为获得内在证悟的殊胜方便。反之，若仅随意禅修，不知正确次第，或作种种颠倒错乱的禅修，如初修第一项，随即跳跃至后，复又退回，如仁波切以其念珠所喻，则此等修持永不能成为生起内在证悟之行。
因此，从一开始就依循正确次第进行修学，对于生起证悟与内观至关重要。故诸大师说，了知禅修的真实次第，然后循序渐进至关重要，因为若不修习较低层次的部分，将无法证得较高或更深广的部分。
因此，诸位大师曾言，了解禅修的真实次第至为重要。此中又分诸多细项，当知如何无误地将其置于正确次第。若能如此，并能按部就班地进行禅修，则对于生起证悟，以及对道产生熟悉感，皆大有助益。大师们说，若人真切寻求道与地之证悟，则须知禅修之真实次第。又言，某些部分或类别，其熟悉感甚易体验，或一两日内即可体验；某些则需一两月；某些部分则可能需一年左右。
为此之故，了知禅修的真实次第至为重要。了知禅修的真实过程至关重要。诸位大师亦曾提及，许多大师说，若人依一、二、三、四之次第修习，譬如已修毕第一、第二项，当修至第三项时，有时心中会对第二或第一项生起极为清晰之观感，而心无法真正安住于第三项。如是之禅修非善，行此禅修亦不恰当。此乃我等大师所言，此类禅修会障碍自心，意即，当人自以为作了大量禅修，至终却说不出自己修了什么，或作了何种禅修，亦无法从该禅修中获得任何结果或利益。
因此，诸位大师曾说，当人从一至三逐步禅修，到达第三点时，应将心完全专注于第三点，不令其回到过去的一或二，意即不应混淆自己的禅修。若人仍无法作此修持，心仍不断回到第一或第二项，此时应向自己的上师祈请，作祈请发愿及曼达供养等。若仍无法仅专注于第三项，则可暂停片刻，然后以祈请及供养发愿重新开始禅修，并尽力将心专一安住于特定所缘境上。是的，这便是诸位大师所言，绝不应让心在禅修时于一、二之间来回跳跃。
若欲成为一位伟大或清净的修行者，并希求获得证悟与内观，似乎便需如诸大师所教示般修持。若我仅如一个对午餐或食物毫不在意之人，得何食何，若人如是，随心所欲地修，随意拣择不同法门，时时混杂颠倒。如此修持，虽确能种下修法之习气，然欲藉此获得证悟或内观，则极为困难。因此，许多大师曾言，无论行者有无证悟或内观，但若其对菩提道次第法教有正确理解，恒常确知并坚信道次第禅修之序列，且对如何次第安立道次第之各种禅修有正确认知，若有此等知识，便能留下极强大之习气，并有极大利益。获得此等无误安立道次第禅修顺序之知识，其利益胜于获得神通或某些神变奇迹。
此即诸大师所言，仅仅对序列有正确理解，知晓如何将其置于实际过程或次第中，亦极有助益且饶益。彼等言，对此等法理有正确理解，并知晓如何将道次第禅修置于正确次第之知识，其利益甚至胜于获得神通或某些神变之力。此乃因，从无始以来，我等已受无数次转生，其间亦曾多次获得神通等，然此等从未真正有助。故无论是否已得证悟，仅凭对道次第之正确理解，便能于自心相续中种下深厚习气，此将成为未来速得证悟等之殊胜正因。留下如是习气，犹如将种子置于肥沃土壤，仅待雨水，便能生长发芽。
现在开始中士道部分。此部分首先有四科，始于：一、生起出离心之正修方便；二、已生此心之量；三、遣除于此之邪分别；四、抉择解脱道自性。今日，我们仅开始中士道部分，就此打住。今日不回答任何问题，因身体不适。好的。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༢༢ ལམ་རིམ་ ༡༩༩༩ ༠༨ ༡༧
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག།** ལམ་རིམ་ ༡༩༩༩
—
**ཞུ་དག།** ནང་དོན་ལ་གཞིགས་པའི་བརྡ་དོན་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཞུ་དག་བྱས་པ།
སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལས། འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཐར་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་ང་ཚོས་ཐོག་མའི་སྐབས་སམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐོར་ལ་བསླབས་ཤིང་། ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལའང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐོར་ལ་སྦྱངས་པ་ཡིན། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་རང་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་འདི་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཉམས་ལེན་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆ་འདི་ལེགས་པར་རྟོགས་པའམ་ཡང་ན་ལེགས་པར་སྦྱངས་ན། སྐབས་རྗེས་མ་གཉིས་པོ་དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཡོང་བའམ་དེ་ལྟར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁང་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རྨང་གཞི་ནི་ཁང་པ་རང་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་དང་འདྲའོ། །གལ་ཏེ་རྨང་གཞི་བཟང་ན་རྩིག་པ་མཛེས་པོ་ཞིག་གམ་ཁང་པ་བཟང་པོ་ཞིག་རྩིག་ཐུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ།།
གལ་ཏེ་རྨང་གཞི་རང་ཉིད་མི་བཟང་བའམ་ཡང་ན་དེ་ཙམ་བརྟན་པོ་མེད་ན། ཁང་པ་དེའི་སྟེང་དུ་ཡར་རྒྱས་ཇི་ཙམ་བཏང་ཡང་། བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་བརྟན་པོར་འགྱུར་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་རྨང་གཞི་དང་འདྲ་བར། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཉམས་ལེན་འདི་ནི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དངོས་དོན་དུ། སྤྱིར་བཏང་དུ་སྐབས་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཡོད་དེ། ཐོག་མའི་སྐབས་སམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་། དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་བཅས་སོ། །ད་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནང་དུ། ང་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐོག་མའི་ནུས་པ་ཅན་ནམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཆ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ནང་དུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དངོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གཞན་དུ་ན། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་སྐབས་དང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།།
དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལའང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐབས་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སམ་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་འདྲ་མེད། དེས་ན་གལ་ཏེ་ངས་ཅིའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཡོད་ལ། མཐའ་མའམ་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མེད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན། དཔེ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ན་གོ་སླ་བོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན། མི་ཞིག་ཨེ་ཌི་ལེ་ཌི་ནས་སིངྒ་པཱུར་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་བསམ་པ་ནི་ཨེ་ཌི་ལེ་ཌི་ནས་སིངྒ་པཱུར་དུ་ ගොස් එහි නතර වී සිය ගමන අවසන් කිරීම පමණි། གཞན་ཡང་མི་གཞན་ཞིག་ནི་ཨེ་ཌི་ལེ་ཌི་ནས་སིངྒ་པཱུར་དུ་ ගොස් එතැන් සිට දිල්ලියට ගොස් සිය ගමන අවසන් කිරීමේ අදහසින් යුක්තය།
ད་དུང་མི་གཞན་ཞིག་ནི་ལྡི་ལི་ནས་བོད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེས་ན་མི་འདི་གསུམ་པོས་རང་རང་གི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་ཉིན་གཅིག་ལ། དུས་ཚོད་གཅིག་ལ། ཨེ་ཌི་ལེ་ཌི་ནས་གནམ་གྲུ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འགོ་བཙུགས་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཁོང་རྣམས་ལ་བསམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་སིངྒ་པཱུར་དུ་འགོག་རྒྱུ་དང་། གཅིག་ནི་ལྡི་ལིར་འགོག་རྒྱུ། ཅིག་ཤོས་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་སར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་གསུམ་ཡོད་པས་ཀུན་སློང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཀུན་སློང་ངམ་བསམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་དོ། །དེས་ན་མི་གསུམ་དང་ཀུན་སློང་ངམ་བསམ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཉམས་ལེན་པ་རིགས་གསུམ་གྱི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་དོ།།
དེས་ན་གང་ཟག་དེ། ང་ཚོས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་སམ་སྐྱེས་བུ་དང་པོའི་ནུས་པ་ཅན་ནི། ཉམས་ལེན་པ་དང་པོ་དེ་ཕལ་པ་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ཁོང་གི་བསམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་ཙམ་ཐོབ་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་དམ་སེམས་ཁྲལ་སྤོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་ན་ཁོང་གི་ཀུན་སློང་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཕྱིར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་དེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ལམ་དུ་བྱས་ནས། གྲུབ་འབྲས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ནུས་པ་ཅན་ནམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཁོང་གིས་བཀོལ་བའི་ལམ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ནི། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་ནས། འཁོར་བ་འདི་ལས་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
དོན་དམ་དུ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཙམ་འཚོལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ། སྐྱབས་འགྲོ་དང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཚུལ་ཁྲིམས། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་བཅས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཅན་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་བཀོལ་བའི་ལམ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཅན་ནི། གཞན་རང་ལས་གལ་ཆེ་བར་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའམ་སངས་རྒྱས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གིས་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བཟུང་། ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་แต่ละครั้งပြုလုပ်လေ့ရှိသည့်བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ངམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས། ཁོང་ཚོ་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགོད་པར་འདོད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་དོ།།
དེ་ནས་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བཟུང་གཞན་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བསྐྱེད་པར་མཛད་ཅིང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ལམ་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་དེ། དེས་ན་གང་ཟག་འདིས་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་མ་ནས་བཟུང་གཞན་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མཛད་ཅིང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་དེ། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ལ་མ་ཆགས་པར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་སམ་གནས་མཐོ་བོ་ཞིག་འཚོལ་བ་དང་། གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོང་བརྡར་མཛད་དོ། །དགེ་བའི་ལས་གསོག་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཡང་སྦྱོང་བརྡར་མཛད་དོ།།
དེ་ལྟར་སྦྱོང་བརྡར་མཛད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཐོག་མའི་སྐབས་སམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་དོ། །གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུས་འཁོར་བའམ་སଂସାରལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་ཉམས་ལེན་མཛད་སྐབས། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་ཉམས་ལེན་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། གང་ཟག་དེ་ནི་རང་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་འཚོལ་གྱིན་མེད་པ་གཏན་གཏན་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་སྐབས་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རང་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་ཐར་པ་འཚོལ་བས་སོ།།
དེ་ནས་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུས་རང་གི་བསམ་པ་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ། མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བརྩོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་དང་། བདག་གཞན་མཉམ་པར་བྱེད་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་དང་། ཡང་ན་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་ཉམས་ལེན་བརྒྱུད་དེ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཉམས་ལེན་མང་པོ་ཡོད། དེས་ན་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་སློང་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་ཉམས་ལེན་པའི་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་སྐབས་གསུམ་མམ་གང་ཟག་གསུམ་ཀས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ནི་འདྲ་མཚུངས་ཡིན། དཔེར་ན། སིངྒ་པཱུར། ལྡི་ལི། བོད་བཅས་སུ་འགྲོ་མཁན་གྱི་འགྲུལ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཐོག་མ་ནས་ཨེ་ཌི་ལེ་ཌི་ནས་ལམ་གཅིག་གམ་ལམ་ཁ་གཅིག་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་འདྲའོ།།
དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གསུམ་པོ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཐད་ནས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཚོ་ཚང་མས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་ལམ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མམ་སྐབས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། ལམ་དེ་དག་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ། ཐོག་མར་གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུ་ཡོད་ཚེ། གང་ཟག་དེས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་ཡོད་པ་ཡིན། གང་ཟག་ཅིག་གིས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་འགོ་བརྩམས་ཚེ། གང་ཟག་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་ཞིང་། མཐར་གང་ཟག་ཅིག་གིས་རང་གི་ཉམས་ལེན་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱམས་པ་སོགས་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་ན། གང་ཟག་དེས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་ཡོད་པ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་ལམ་མི་འདྲ་བའི་སྐབས་སུ་བགྲོད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས། དེའི་དོན་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་བགྲོད་པ་ལ་ཟེར།
དེས་ན་དེའི་ միջոցով, դա նշանակում է, որ մարդ պետք է կանգնի իր պրակտիկայի մեջ, ապա ճանապարհորդի: དེ་ནི་ང་ཚོས་ལམ་དུ་བགྲོད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ལམ་དུ་དངོས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་དོན་མ་ཡིན། དེས་ན་རང་གི་ཉམས་ལེན་ནམ་རྟོགས་པའི་ནང་དུ་བགྲོད་དགོས་པ་ཡིན། གཞན་མེད། དེ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ཟག་གསུམ་ཀས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་ནས། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འདྲ་མཚུངས་ཡིན།
དེས་ན་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལས་ནི་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་བྱས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནུས་པའི་ཐད་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ནི་ཁོང་ཚོའི་ཀུན་སློང་གི་ནུས་པའམ་དགེ་བའམ་ཡོན་ཏན་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཡོང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཐོག་མའི་རིགས་ཅན་ནམ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ནི། ངན་སོང་ལ་འཇིགས་པའི་ཀུན་སློང་དང་། མཐོ་རིས་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོའོ། །དེར་བརྟེན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཀུན་སློང་ནི་འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་རང་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་འདོད་པ་དེ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འཚོལ་བའོ། །དེས་ན་རང་གི་ཉམས་ལེན་མི་འདྲ་བར་བྱེད་མཁན་ནི་ཀུན་སློང་ཡིན། དཔེར་ན། དེ་ནི་འདྲ་མཚུངས་ཡིན།
ཀུན་སློང་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་འདྲ་བར་བྱེད་མཁན་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། དེ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནམ་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་རུང་། འདོད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཀུན་སློང་མི་འདྲ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀུན་སློང་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལས་མི་འདྲ་བར་འཇུག་ཅིང་། ལས་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཐུབ་བོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་ནི་ཡོངས་རྫོགས་འདོད་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་སློང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། དེ་ནས་ལས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། དེ་ནས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀུན་སློང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།
དེས་ན་ལམ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་སློང་གི་ལྟ་ཚུལ་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་འདིར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་གསུངས་པ་ནི། ཐབས་ལམ་གཅིག་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་ཚོར་འདོད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས། ཀུན་སློང་ངམ་རྟོག་པ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྲུབ་པ་ཡིན། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་དགོས་པ་ནི། འདིར་ལམ་དང་པོ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལ་ལམ་གཉིས་ཡོད་པ་ཤེས་བྱུང་། དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་བཅས་སོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་སྐབས་དང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་སྐབས་ཡིན།
ད་སྐབས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་མ་རེད། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ཚོས་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ལ་ཉམས་ལེན་མི་བྱེད་པ་ཤེས་དགོས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཤེས་དགོས། དེ་ནི་ང་ཚོའི་འདོད་པ་ནི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་བསགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པར་བརྩོན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དུ་སླེབས་པའི་ཆེད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་ཡོད་དགོས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་བསླབ་དགོས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་བསླབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན།
དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་ཐོག་མ་དང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་བསླབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུའོ། །དེས་ན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཀུན་སློང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་སྐབས་ལ་བསླབ་སྟེ། དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་ཚུལ་སོགས་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གང་ཞིག་གིས་ཐོག་མ་ནས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་འཚོལ་ཞིང་། སྐྱེ་བ་མཆོག་པོ་དེ་དག་རྙེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ན། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན། དེས་ན་ལམ་དུ་མ་བགྲོད་པའི་སྔོན་ལ། ཐོག་མར་གང་དུ་བགྲོད་དགོས་པའི་ལམ་དེ་ཤེས་དགོས། ལམ་སྒོམ་པ་ཤེས་པའམ། ལམ་སྒོམ་པའི་སྔོན་ལ་ཐོག་མར་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ། དེ་མ་ཤེས་པའི་སྔོན་ལ་ཐོག་མར་ཅི་ཞིག་ནི་སྒོམ་གྱི་གཞི་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་དགོས། དེས་ན་དམིགས་པའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་མ་སྒོམ་པའི་སྔོན་དུ། ཐོག་མར་དངོས་པོ་དེ་ཐོག་མའི་སྒོམ་ལ་འགྲོ་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས།
དོན་ནི་སྒོམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། དེ་དག་གོ་རིམ་ ትክክለኛ அல்லது ቅደም ተከተலில் வைத்துདེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྒོམ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ཡང་དེ་དག་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོའི་སྒོམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་ལ། སྐྱབས་འགྲོའི་ནང་དུ་དབྱེ་བའམ་དོན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་དགོས་ཤིང་། དེ་དག་གོ་རིམ་དུ་བསྒྲིགས་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོའི་གསོལ་འདེབས་དེའི་ནང་གི་ཐོག་མའི་སྒོམ་བྱས་ནས། རིམ་གྱིས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་ ትክክለኛውን ترتیب arrangことができるแล้ว, དེ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་སྒོམ་བྱས་ན། ཉམས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་གི་ནང་དུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་གལ་ཏེ་སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་ ትክክለኛ ቅደም ተከተል বা ቅደም ተከተல்མ་ཤེས་པར། སྒོམ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དང་པོ་བྱས་ནས་མཆོངས་པ་དང་། དེ་ནས་མར་ దిగి နောက်သို့ መሄድ, དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེས་རང་གི་ཕྲེང་བ་ལ་མཛད་པ་ལྟར་བྱས་ན། རང་གི་ནང་དུ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་ཐུབ། དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་ཤེས་པ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་དམའ་བའི་ཆ་ལ་མ་སྦྱངས་པར་མཐོ་བའི་ཆའམ་ཆེ་བའི་ཆ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ཐུབ་པས་སོ།།
དེས་ན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གོ་རིམ་དངོས་སམ་འགྲིག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ནང་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དབྱེ་བ་དང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་གང་དག་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པར་གོ་རིམ་ ትክክለኛ ቅደም ተከተலில் තැබිය යුතු ආකාරයཤེས་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། སྒོམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐུབ་ན། རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མ་ཟད། སྒོམ་མམ་ལམ་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཐུབ་བོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་ནས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལམ་དང་སའི་རྟོགས་པ་དངོས་སུ་འཚོལ་བའམ་བརྩོན་ན། སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་ཤེས་དགོས་ལ། སྒོམ་གྱི་དབྱེ་བའམ་རིགས་འགའ་ཞིག་ནི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་དེའི་གོམས་འདྲིས་ཉམས་སུ་མྱོང་སླ་བོ་ཡོད། ཉིན་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་དངོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཐུབ་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་འགོར་ཞིང་། ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་ལ་ལོ་གཅིག་ཙམ་འགོར་སྲིད།
དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་ཤེས་པ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒོམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དངོས་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་མང་པོས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གིས་གཅིག་፣གཉིས་፣གསུམ་፣བཞི་བཅས་ཀྱི་སྒོམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཚེ། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སྒོམ་བྱས་ཚར་ནས། གསུམ་པའི་སྒོམ་བྱེད་སྐབས། ང་ཚོ་ལ་ບາງຄັ້ງགསུམ་པའི་སྒོམ་བྱེད་སྐབས། གཉིས་པའམ་གཅིག་པའི་སྒོམ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོ་ཞིག་ཡོང་ཞིང་། སེམས་དེ་གསུམ་པའི་སྟེང་དུ་གནས་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡོད། སྒོམ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་བཟང་ལ། སྒོམ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པའང་མ་ཡིན། འདི་ནི་ང་ཚོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྒོམ་གྱི་རིགས་དེས་རང་གི་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དེ། དེའི་དོན་ནི། གང་ཞིག་གིས་སྒོམ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་སྙམ་ཡང་། མཐའ་མར་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱས་པའམ་སྒོམ་གྱི་རིགས་གང་ཞིག་བྱས་པ་བསྟན་མི་ཐུབ་ལ། སྒོམ་དེ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའམ་ཕན་ཡོན་གང་ཡང་མེད་དོ།།
དེ་ལྟར་གསུངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། གཅིག་ནས་གསུམ་བར་སྒོམ་བྱས་ཏེ་གསུམ་པའི་གནས་སུ་སླེབས་ཚེ། དུས་དེར་རང་གི་སེམས་ཡོངས་རྫོགས་གསུམ་པའི་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་དགོས་ཤིང་། སྔོན་མའི་གཅིག་པོ་དེར་འགྲོ་རུ་འཇུག་མི་རུང་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་རང་གི་སྒོམ་མ་འདྲེས་པ་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཡིན། གལ་ཏེ་ད་དུང་ཡང་ཉམས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། སེམས་དེ་གཅིག་པའམ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་རང་གི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། གསོལ་འདེབས་དང་མཎྜལ་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་ད་དུང་ཡང་གསུམ་པའི་སྟེང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་མ་ཐུབ་ན། སྐད་ཅིག་ཁ་ཤས་བར་གསེང་བཞག་སྟེ། ཡང་བསྐྱར་གསོལ་འདེབས་དང་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་སྒོམ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། དམིགས་པའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་ན། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྒོམ་བྱེད་སྐབས་རང་གི་སེམས་གཅིག་གཉིས་སུ་འགྲིམས་ཏེ་ཡར་མར་འཕོ་ལྡོག་བྱེད་དུ་ནམ་ཡང་མི་འཇུག་པར་གསུངས་སོ།།
གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཉམས་ལེན་པ་རྣམ་དག་ཅིག་ཆགས་འདོད་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་འདོད་ན། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་པ་འདྲ། གལ་ཏེ་ངས་ཉིན་གུང་གི་ཁ་ལག་ལ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཀྱང་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པའི་མི་ཞིག་ལྟར། ཐོབ་པ་དེ་ཟ་བ་ཙམ་བྱས་ན། དེ་ནས་གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་མི་ལྟར་རང་གིས་ཅི་འདོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ། དུས་ཚོད་མི་འདྲ་བར་ཉམས་ལེན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བླངས་ནས་ཡར་མར་འདྲེས་པར་བྱས་ན། ཉམས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པས། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་པས་རྟོགས་པའམ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །སློབ་དཔོན་མང་པོས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། གང་ཞིག་ལ་རྟོགས་པའམ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ལ་ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་ལ་གོ་བ་འགྲིག་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ལམ་རིམ་སྒོམ་གྱི་གོ་རིམ་ལ་ངེས་ཤེས་སམ་གདེང་ཚོད་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུན་དུ་ཡོད་ན། ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་སྒོམ་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་སྒོམ་གང་ཞིག་འགྲོ་དགོས་པ་འཇོག་སྟངས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགྲིག་པོ་ཞིག་ཡོད་ན། ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་ཅན་བཞག་པ་དང་། རྟོགས་པའམ་ཤེས་པའམ་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པ། ཡང་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བའམ་ནུས་པ་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་། ལམ་རིམ་གྱི་སྒོམ་མ་ནོར་བར་གོ་རིམ་དུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཕན་ཡོན་མང་དུ་ཡོད་དོ།།
དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་རིམ་གྱི་གོ་བ་འགྲིག་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གོ་རིམ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་རིམ་དུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དང་ཕན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁོང་ཚོས་དེ་དག་ལ་གོ་བ་འགྲིག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལམ་རིམ་གྱི་སྒོམ་གོ་རིམ་ ትክክለኛ ቅደም ተከተலில் තැබීමේཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པའམ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ནུས་པ་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དང་ནུས་པ་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། འདས་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བཟུང་། ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་གྲངས་ལས་འདས་པ་མང་པོ་བླངས་ཤིང་། དུས་དེར་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་མང་པོའི་རིང་ལ་མངོན་ཤེས་སོགས་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་ནམ་ཡང་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་། དེས་ན་རྟོགས་པ་ཐོབ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ལམ་རིམ་ལ་གོ་བ་འགྲིག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུ་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞག་ཅིང་། དེ་ནི་མ་འོངས་པར་རྟོགས་པ་སོགས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བག་ཆགས་དེ་ལྟ་བུ་བཞག་པ་ནི་ས་གཤིན་པོ་ཞིག་ཏུ་ས་བོན་བཞག་པ་དང་འདྲ་ལ། དེ་སྐྱེ་བའམ་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་ཕྱིར་ཆུའམ་ཆར་པ་ལ་སྒུག་ནས་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ།།
ད་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་འགོ་བརྩམས་ན། དང་པོར་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། ངེས་འབྱུང་གི་སེམས་ལ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་དངོས། སེམས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཚད་གཞི། ལོག་རྟོག་གམ་སྐྱོན་སེལ་བ། བཞི་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་བཅས་སོ། །དེས་ན་དེ་རིང་། ང་ཚོས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་འགོ་བརྩམས་ནས་འདིར་མཚམས་འཇོག་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་རིང་འདིར་མཚམས་འཇོག་བྱའོ། དེ་རིང་ང་བདེ་པོ་མེད་པས་དྲི་བ་གང་ཡང་ལེན་གྱི་མིན། དེ་འདྲ་ཡིན།