Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. Khensur Rinpoche opens his Heart Sūtra series with Candrakīrti’s test for the ideal emptiness student: someone who, hearing the word “emptiness,” spontaneously sheds tears and feels body hair stand on end — prior-life imprints awakening like a seed meeting water. In this 92-minute preliminary session, he explains why merit matters as much as wisdom, identifies the two fields for accumulating it (the Three Jewels and sentient beings), and warns that approaching emptiness without wisdom risks falling into nihilism or eternalism. Wisdom realizing emptiness, renunciation, and bodhicitta are the three antidotes to ignorance, attachment, and hatred. A Q&A covers Hīnayāna versus Mahāyāna views on nirvana and the coming of Maitreya, and a wry anecdote recounts Rinpoche’s shock when a Western center director declared that the Buddha does not exist.
File metadata (for organising)
File: 01 HS 2000 10 17.mp3
UUID: 504705d2-00eb-4e18-ac9e-8427f27d7e53
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: Heart Sūtra (Khensur Rinpoche)
Date: 2000-10-17
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 92.6 minutes
Words: ~4,087
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 01 HS 2000 10 17
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 般若心经二〇〇〇
—
**校订：** 人工智能辅助之语境感知校订
如同自己一般，一切如母众生其自性皆为希求安乐、不欲受苦。是故，于此生起大悲，愿自他一切有情皆能远离诸苦及苦因。同理，生起慈心，愿自他皆能拥有究竟安乐及其因。故我今当度脱一切如母众生，离于诸苦，引至究竟安乐之境。为此之故，我今当净除一切恶业，为利众生而证菩提，藉此以生起菩提心，即利他心。
为成办如是之愿，我当谛听此含摄一切法教精要之《般若心经》法义，并将所闻之法，皆纳入思惟与禅修。我将以此利益有情。我等于此作一简短禅修。如我所言，此等祈愿文乃由印度之大班智达圣天菩萨所造。圣天菩萨乃伟大之学者，于空性之题尤为擅长。彼曾开示，为证悟或得悟空性之正见，行者须兼具般若与功德福报。
若人兼具般若与福德，则能于空性生起善妙理解。若无福德，则极难证悟空性，因其义甚深。非但不能了悟，乃至不能生起些微之疑念，思惟：此是空性否？空性之义为是或非？此即是空性甚深之缘由。积集功德之福田，或曰能令功德生长之田，有二。其一为佛法僧，此乃最圆满、最殊胜之功德田。
是故，藉由生起信心与虔敬，向佛法僧行顶礼、作供养，便能积集广大之功德福报。《佛》、《法》、《僧》三词，听来虽仅三字，似为简单，然其义实乃极甚深、极广大。仅言释迦牟尼佛，乃一佛也，然实非仅一佛。佛者，含摄亿万诸佛。同理，法教亦非仅一大乘之法，尚有诸如独觉、声闻、大乘等不同宗义、不同根机之无量法教。
僧伽中亦有无量大士、圣者，含摄小乘及大乘之圣众，彼等心中持有法教，意即彼等心中持有正法。此等圣众非但持有法教，其内心更蕴含广大智慧，故若向彼等作虔敬供养，即能积集无量功德。为向佛法僧献供、致敬，我等于此向宗喀巴大师行七支供养。宗喀巴大师总集一切佛法僧之体性，我等作七支供养，并发愿：愿我及众生皆能生起证空智慧。另一功德田乃是众生。缘念如母众生，修习慈心、悲心、菩提心或利他心，亦能积集广大功德。
积集广大功德之利益，在于行者将获得善妙之般若，此般若复与所积之功德相应。藉此力量，行者将能对空性生起正确之理解，并能生起证空智慧。复次，印度大成就者之一，月称菩萨，乃文殊菩萨身形之化现，亦为空性见法教之开显者，曾描述空性法教之弟子应具备何等特质。此位大师认为，若一弟子于凡夫位时，听闻“空性”之名或空性之法教，心中能再三忆念，并因听闻空性而感受欢喜或安乐；复因此欢喜，双目流泪，身体汗毛竖立或颤动，则此人即是堪能领受空性法教之根器。
具如是听闻空性法教之欢喜，月称菩萨认此等弟子为宣说空性法教之圆满根器。何以故？当此人于凡夫位时，数数听闻空性法教，此听闻之经历，已于其心相续中种下习气，如潜伏之种子。是故，当此人再次听闻空性法教时，第二次之听闻，便如水滋润种子，此种子乃前世所植之习气。水与种子相遇，种子便欲生出苗芽。
同理，第二次听闻空性，能启发其习气，此人便会产生前述之感受──欢喜、全身汗毛竖立、双目流泪。此即听闻空性法教之法喜。此情状犹如奥运会之选手，赢得奖牌时流下泪水，彼泪乃喜悦之泪。
为最上根之弟子，固当具足此等功德，然若未能，亦当对空性法教、对空性见有所好乐，并具虔信与信赖。至少应具足此等特质，因空性法教极为甚深，据称乃密法之一，不可轻易宣说。
是故，我深信汝等皆对空性怀有欢喜或好乐，并对空性法教具足兴趣与虔信。我确信如此，因今日众多学子皆会集于此，此即显示汝等极为热切。今日，我等将宣说一关于空性之前行法教，此法教阐明领受空性教法所需之适当功德、对空性法教之虔信，以及学习空性所须之正当般若。若以缺少般若之心学习空性，将有极大之过患。故我将依次讲解前行法门、何为功德与般若、学习空性之利益，以及空性之甚深义。
经云，为观察或学习空性，行者须具足正确之般若。诚然，行者须具足正确之般若。
若无正确之般若而尝试学习空性，则有误入歧途之危险。故为学习空性，行者须具正确之般若，因若无正确之般若，则有堕入断、常二边之危险。若思惟空性，执空性为断灭、全不存在，作如是想。譬如，思惟一法完全不存在，其存在仅是增益之戏论——非增益，乃某种夸大。若作如是想，则有堕入断见之危险。
复次，因缺少般若，思惟此等法——空性虽实然存在，然因缺少般若，反思惟此等法教或空性之法教并不存在。若生此念，则有堕入常见之危险。是故，行者须具正确之般若，方能行于中道，不堕二边。
行者须极审慎，方能行于中道，不堕二边。若生起“空性不存在”或“此法不存在”之念，此将导致行者转生恶趣。反之，若增益空性，夸大其义，则有不能自轮回中解脱之危险，因轮回无尽，行者将仍于轮回中流转。是故，大师月称开示行者当行于中道，此即“中观派”之义，意为“中道”。
是故，释迦牟尼佛于藏历四月十五日，在菩提伽耶之菩提树下证得菩提之后，曾作如是言：空性甚深，远离戏论——此义甚深难解，远离自性存在之戏论。其义甚深，无有瑕疵，极为清净、极为圆满。若我宣说此法，无人能解。
故我暂不宣说此空性法教。诚如斯言，空性甚深，不易了悟，行者须具敏锐、优良之般若方能学习。为增长善妙之般若，行者可多持诵般若总集体之文殊菩萨心咒，其咒为“唵 阿喇巴札那谛”。藉由持诵及赞叹文殊菩萨，行者之般若将得以增长、巩固。
了悟空性有何利益？我等已于轮回中，无量无数次地转生。于每一次转生中，我等皆经历无量诸苦。
我等于过去已承受无量诸苦，于现在正经历诸苦，于未来亦将经历诸苦。我等之所以受苦，非因他人强加于我等于轮回中受苦。众生之所以受苦，乃因不解或不了悟诸法之真实自性或实相，此即源于自身之无明。由无明生起，对所谓亲友等生贪爱，对所谓怨敌等生瞋恚。因贪爱与瞋恚二者，遂造作业，由此感果而受苦。
此经名为《般若心经》，藏语为“谢惹宁波”，逐字翻译之。“谢惹”为般若，“宁波”为心要，意指般若之精髓或最核心之般若。此谓般若有众多不同种类，而《般若心经》乃诸般若中之主要者或精髓，即证空智慧。
此般若之所以被称为最核心之般若，乃因其能证悟一切法之最终存在模式，即是空。由了知一切法之空性，是故此般若被称为最核心或最精要之般若。
当行者透过禅修之力，生起证空智慧时，其结果将能克伏令吾等于轮回中流转之无明。因由断除无明，将不复有贪爱与瞋恚。透过证空智慧之力，行者能净除或断尽一切无明、贪爱、瞋恚。最终，行者将不再于轮回中流转，并能证得或成就究竟安乐。
证空智慧或空性见，乃对治或断除无明之法。为断除由无明所生之贪爱，行者须生起出离心，亦即希求出离轮回之心。再者，为克服瞋恚或愤怒，行者须修习慈心、悲心与菩提心，即利他心。
是故，此三者——证空智慧、出离心、慈心与菩提心——乃断除无明、瞋恚、贪爱之对治法。此即是为何此三者——证空智慧、出离心、菩提心与慈心——被称为法教精髓之缘由。
甚善。嗯，我很想给你们讲个笑话。不，我肯定能让你们笑，相信我。是这样的，当我初来“佛陀屋”时，那是我在“佛陀屋”待了三个月之后，我正在那里教授佛法僧等法教。在问答环节，当时的“佛陀屋”主任，也就是多克，他说：“什么佛陀？根本不存在。”
我从未见过佛陀。他不存在。当我听到这样的问题时，我感到震惊和困惑，心想，我这是在哪里？我怎么会来到这里。因为在印度和西藏，我从未听过有人说佛不存在。
而且，想到我身处一个佛教协会或佛教中心，而说这话的人据说是该中心的主任，我心里想，他应该是个相当有见地的人。这样的话竟出自主任之口。我当时想，是的，相当震惊和困惑。过了一会儿，我想了想，然后问他一个问题，该怎么问呢？好吧。
“事物之存在，是否必须亲见？”他有点像是在说：“是的，我需要看见。”之后我没再多说，结束了讲座，回到自己的房间，又想了一会儿，然后控制住自己，心想，是的，这种事会发生的，没关系。我在西方，人们对法都还很陌生等等，于是我能够恢复过来，或者说，让自己放松下来。
如今，汝等皆知晓世尊释迦牟尼佛之历史。释迦牟尼，依据藏历，诞生于二千九百六十年前，于其王国中生活至二十九岁。后生起出离心，并发愿求证阿罗汉果位或解脱。于是出家为僧，于其禅修处或禅垫上，连续禅修六年，未曾移动。三十五岁时，于菩提伽耶之菩提树下证得菩提。证悟后四十九日未曾说法，后因梵天、转轮圣王等众献供祈请，方于鹿野苑初转法轮，宣说初教。
彼于鹿野苑初转法轮，宣说四圣谛之法教。复于印度王舍城之灵鹫山二转法轮。第三转法轮处，藏语称为“羊八井”。抱歉，我不知其印度名称。其地名为“羊八井”。
于三转法轮期间——抱歉，我将说明——于灵鹫山宣说《般若心经》，此为二转法轮。第三转法轮则于羊八井。于三转法轮期间，彼宣说了无量法教。住世至八十一岁，于八十一岁时入于般涅槃。经云佛法将住世五千年。五千年中，已有近二千八百八十二年过去。
故佛法尚余二千一百一十八或二十年。于此所余之二千一百一十八或二十年中，最后五百年，据称佛法仅名相存在。于此五百年间，佛法之名虽存，出家之僧尼等亦仅有其名，于此义上，修行将成表面行持，或仅为持有其名之标签。此后，佛法将灭尽。
是故，此显示佛法住世之年岁已然不多，若我等不善加修持，则佛法将迅速失传。今日，为开启此法教，亦为求吉祥，我将念诵几行经文。
方才我仅开启经文，讲解将于下周之下次法教开始。我等今日于此暂歇，若于此阶段有任何问题，请随意提出。五千年之教法结束后将发生何事？于教法衰败期间将发生何事？弥勒佛何时降世？
释迦牟尼佛之教法据称将持续五千年，而释迦牟尼佛之时代被称为贤劫或光明时代。当释迦牟尼佛之教法于五千年后止息，其后无法之时期，据称将长达数百万年或无数劫。此后之时代，称为……
释迦牟尼佛之时代之所以被称为光明时代或贤劫，乃因有法教及其他种种。此后，则为暗劫，其间无法教，此暗劫将持续无数劫，长达数百万年。
之所以称为暗劫，乃因其时无法教。暗劫之后——五千年后无法教之时期，此无法之时期据称将极为漫长，长达数百万、数十亿年或无数劫。
经中阐述，现阶段之人寿定为或设定为六十岁，其后将逐渐递减，直至十岁。当人寿为十岁时，人身之大小据称仅如拇指。其时，弥勒之化现将以此等身形降世，众人将趋前请教，言：“汝何以具此善妙色身？”等。其他众生将问：“汝何以如此庄严？”等问题。其答为：“此乃因我修持，或行持并引导戒律，维持善行或德相。”众人将对此等努力或行持感到惊叹，并发愿修持，过正当之生活。
自彼时起，人寿将从十岁复增至八万岁，寿命将达八万年。自彼时起，弥勒佛将降世，于人寿八万岁之初，宣说教法。抱歉。啊，海伦。您是说，一次性全部吗？或者，您能重复一遍吗？请大声一点。抱歉。如果我理解错了，您可以再问一遍。好吗？
断除无明、瞋恚与贪爱，犹如……譬如，无明如树干或树根，而贪爱与瞋怒则如粗壮之枝干。若斩断树根，则树之所有部分，如贪爱等，皆将被断除或摧毁。若仅砍伐枝干，则其将再生。此即是其差异——当行者断除烦恼之根，即无明时，所有无明之枝干，如贪爱与瞋怒，终将随无明一同被断除。
那么，是机器还是刀片呢？在澳洲，他们用机器砍树，你知道吗？那就是般若。海伦，请说。
我等皆具此三毒：无明、贪爱与瞋怒。其中，无明乃令我等于轮回中流转之主根。是故，释迦牟尼佛教授我等如何断除轮回之根，即是无明。为此之故，彼宣说教法。
所以你需要购买那把砍树的工具。它就在你的内心。你的般若应当找到它。海伦，关于入于涅槃或般涅槃，大小乘等不同宗义有不同之诠释。
依小乘之见，当行者克伏一切烦恼及由烦恼所生之诸苦时，即称此人已入般涅槃或涅槃，此为小乘之观点。然也，依小乘之说，当行者克伏一切诸苦与烦恼，即入涅槃，犹如灯尽油枯。一旦火焰熄灭，酥油灯即告终了。此亦如是，或者说，从……的角度来看，是的，那就是终结，并且被设定为如此。
犹如酥油灯最后之火焰熄灭，其识或般若亦然，此即般若或识，乃至心相续之终结。非识，乃心相续。如是，此心相续之识，依小乘之义，即被安立为涅槃或圆满涅槃。依大乘宗义，经云诸佛化现无量身形，以法教利益众生。时节因缘和合，利益广大之时，诸佛将化现为肉眼可亲见之身相，令众生得以领受法教。
当诸佛能利益更多众生之时，亦即时节因缘具足。当彼等发现利益不大之时，则如炽盛之光明，若有众多弟子，利益广大，则光明熾盛显现。若彼等见利益不大，无有众多真实弟子能从法教中获益，则光明收摄，意指光明仍在，然非如酥油灯般熄灭，其收摄意指佛陀变得不可见，然其本体依然存在。故此非如小乘所言，如酥油灯之终熄，其相续依然存在，佛陀依然存在。
譬如佛陀教法之止息或衰减，乃因于他方世界有更大利益。于此世界，佛陀变得不易得见，而他方世界之不同众生则获利益。我以此为例向汝说明。当诸佛收摄，意即不见，其身形不复可见之时，即称诸佛已入般涅槃。谢谢。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
༄༅།། བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མཚན། ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠།
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག།** ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོ་ ༢༠༠༠།
—
**ཞུ་དག།** ནང་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་བརྡ་དོན་རིག་པས་ཞུ་དག་བྱས་པ།
བདག་ཉིད་བཞིན་དུ། མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ལགས་ན། དེའི་ཕྱིར། བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་བསྐྱེད་དོ།། དེས་ན་བདག་གིས་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་བྱའོ།། དེའི་དོན་དུ་བདག་གིས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་དོ།།
དེ་ལྟའི་འདོད་དོན་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལགས་པའི་གདམས་ངག །ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའི་ཆོས་འདི་ཉན་པར་བྱ་ཞིང་། ཐོས་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱའོ།། དེའི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། འདིར་ང་ཚོས་སྒོམ་ཐུང་ངུ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེས་ན་གསོལ་འདེབས་ནི་ངས་ཞུས་པ་བཞིན་ནོ།། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ལྷ་ནི། མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ལྷག་པར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་ཐད་ལ་མཁས་པའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ལགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའམ་ཡང་དག་པའི་གོ་བ་ཐོབ་པ་ལ་གང་ཟག་དེར་ཤེས་རབ་དང་བསོད་ནམས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད་དོ།།
གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཤེས་རབ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལྡན་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་སྐྱེད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། བསོད་ནམས་མེད་པར་གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་། གོ་བ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ནམ། སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་སོ།། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལགས་སོ།། དེས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ངམ་དགེ་བ་རanam་འདེབས་པའི་ཞིང་ནི་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་མཆོག་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ།།
དེས་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་དང་མོས་གུས་བསྐྱེད་ཅིང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པ་ཕུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བསོད་ནམས་དང་དགེ་བའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པར་འགྱུར་རོ།། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ནི་ཚིག་གསུམ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་ན་ཅུང་ཟད་སྟབས་བདེ་བོ་ཞིག་ཏུ་སྣང་སྲིད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ལ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལགས་སོ།། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་གོ་ཡང་། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་མང་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་པས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་གཅིག་པུ་ཙམ་ལ་མི་གོ་སྟེ། དེར་ནི་གྲུབ་མཐའི་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་གདམས་ངག་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་སོགས་ཐེག་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་དོ།།
ཡང་དགེ་འདུན་ལའང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དམ་པ་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་སློบདཔོན་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་ཆོས་ཐུགས་ལ་མངའ་བའོ།། དེས་ན་དེ་དག་ནི་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཤེས་ཡོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངའ་བས། དེ་དག་ལ་མོས་གུས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཕུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་གསོག་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང་གུས་འདུད་ཞུ་བའི་ཕྱིར། འདིར་བདག་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ལ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ཏེ། བདག་གམ་བདག་ཅག་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ཞིག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལགས་སོ།། དེས་ན་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པར་འགྱུར་རོ།།
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་ཕན་ཡོན་དུ། ཤེས་རབ་བཟང་པོ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་རབ་དེ་ཡང་བསགས་པའམ་བསྐྲུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་སྐྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་བསྐྱེད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་གཞན་ཞིག །ཟླ་བ་གྲགས་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲུལ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་བསྟན་པའི་སྒོ་འབྱེད་པ་པོ་ཡང་ལགས་ཏེ། ཁོང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་སློབ་མ་ལ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད་དོ།། དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དེས་སོ་སྐྱེའི་དུས་སུ། སྟོང་པ་ཉིད་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་ཚིག་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐུགས་ལ་འཁོར་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་པས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ། དེ་ལྟའི་དགའ་བདེའི་དབང་གིས་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་ཅིང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ་བའམ། ཟིང་ངེར་ལྡང་བ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་ཞིག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་གི་སློབ་མ་ཡང་དག་པར་ངོས་འཛིན་མཛད་དོ།།
ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཅི་ཞིག་གསུངས་སམ། སློབ་མ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་སོ་སྐྱེའི་དུས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་མང་པོ་ཐོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་སམ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་འབྲས་བུར་གང་ཟག་དེས་སླར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་ཚེ། གཉིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐོས་པ་དེས་ས་བོན་ལ་ཆུ་དང་འཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་དང་ལྷན་དུ། ཆུ་དང་ས་བོན་འཕྲད་པ་ལྟར་བྱས་ནས། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་རྩོམ་པ་ལྟར་རོ།།
དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་གཉིས་པ་དེས་བག་ཆགས་རྣམས་སད་པར་བྱེད་ཅིང་། གང་ཟག་དེ་ལ་ང་ཚོས་བཤད་ཟིན་པའི་ཚོར་བ་སྟེ། དགའ་སྤྲོ་དང་། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ། མཆི་མ་འཁྲུག་པ་བཅས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་དགའ་ཚོར་ལགས་སོ།། དེ་ནི་ཨོ་ལིམ་ཕིག་ལྟ་བུ་སྟེ། རྟགས་མ་ཐོབ་པའི་མི་རྣམས་མཆི་མ་ཤོར་བ་དང་། མཆི་མ་དེ་དག་ནི་བདེ་བའི་མཆི་མ་ལགས་སོ།། དེས་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དགོས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་དང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་དགོས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་དགོས་སོ།། མ་མཐར་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས། དེ་ནི་གསང་བའི་གདམས་ངག་གི་གྲས་སུ་བགྲངས་ཤིང་། སླ་སླ་མོར་སྟོན་མི་རུང་བར་གསུངས་སོ།།
དེའི་ཕྱིར། ངས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བའམ་མོས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་དང་བ་དང་དད་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་མང་པོ་དེ་རིང་འདིར་འཛོམས་པ་ནི། ཁྱེད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ උනන්දුවཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས་སོ།། དེས་ན་དེ་རིང་། ང་ཚོས་སྟོང་པ་ཉིད་སྐོར་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་གདམས་ངག་གནང་རྒྱུ་དང་། དེའི་ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཞུ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལྡན་དགོས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་དད་པ་དགོས་པ། དེ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པའི་སྐོར་ཡིན། ཤེས་རབ་ཞན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སློབ་གཉེར་བྱས་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་ངས་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐོར། སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་ཚུལ་བཅས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ།། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དཔྱད་པ་དང་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། འོ། ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དགོས་སོ།།
ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་མེད་པར། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན། རང་ཉིད་ལམ་ནོར་དུ་འཁྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་དོ།། དེས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་མེད་ན་ཆད་ལྟ་དང་རྟག་ལྟ་ཞེས་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས་སོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་བསམས་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འདོད་པ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང་། དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་མ་འདས་པར་བསམ་པ་ལྟ་བུའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསམས་ན། དེ་ནི་ཆད་ལྟར་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་དོ།།
དེ་ནས་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་ཏུའང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་མ་སྨིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཞན་པའི་དབང་གིས། གདམས་ངག་དེ་ལྟ་བུའམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ནི་མེད་དོ་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་སྐྱེས་ན། དེས་རྟག་པར་ལྟ་བའི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་དོ།། དེའི་ཕྱིར། མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྷུང་བར། དབུ་མའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྷུང་བར། དབུ་མའི་ལམ་དུ་བགྲོད་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཟབ་དགོས་སོ།། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་དམ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་སྐྱེས་ན། དེས་རང་ཉིད་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་བརྒྱུད་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ན། འཁོར་བ་ནི་མཐའ་མེད་པས། རང་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་མི་ནུས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་གྲགས་པས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་བགྲོད་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། དབུ་མ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དབུས་སམ་དཀྱིལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།
དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བོད་ཀྱི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དྲུང་དུ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྗེས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ།། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་། སྐྱོན་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་དག་པ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ལགས་པས། གལ་ཏེ་ངས་འདི་བསྟན་ན། སུས་ཀྱང་མི་གོ་བར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར། ངས་ཅུང་ཞིག་གི་རིང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་འདི་མི་སྟོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་། གོ་བར་སླ་མོ་མ་ཡིན་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་སོ།། དེས་ན་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྔགས་ཏེ། ཨ་ར་པ་ཙ་ན་དྷཱིཿཞེས་པ་དེ་བཟླས་ཤིང་། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་བསྟོད་པ་བྱས་ན། རང་གི་ཤེས་རབ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཅི་ཞེ་ན། ང་ཚོས་འཁོར་བའི་ནང་དུ་གྲངས་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་བླངས་ཤིང་། སྐྱེ་བ་རེ་རེའི་སྐབས་སུའང་། སྡུག་བསྔལ་གྲངས་མེད་པ་མྱངས་ཡོད།
ང་ཚོས་འདས་པའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྲངས་མེད་མྱངས་ཤིང་། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་ཡང་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི། མི་གཞན་ཞིག་གིས་ཁྱེད་རང་འཁོར་བའི་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས། གདམས་ངག་གི་དོན་དངོས་སམ་ངོ་བོ་ངོ་མ་མ་རྟོགས་པའམ་གོ་བ་མ་ལོན་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།། མ་རིག་པའི་དབང་གིས། གྲོགས་པོ་དང་། ཉེ་དུ། སོགས་ལ་ཆགས་ཞེན་བསྐྱེད་ཅིང་། དགྲ་བོ་སོགས་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དོ།། ཆགས་ཞེན་དང་ཞེ་སྡང་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས། ལས་བསགས་པའི་འབྲས་བུར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའམ་བོད་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཚིག་སྦྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདིར་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་ནི་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ།། ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་སྙིང་པོར་བཤད་དེ། དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལགས་སོ།། དེས་ན་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།།
རྒྱུ་མཚན་ནི་ཤེས་རབ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། དེས་ན་སྒོམ་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། དེའི་འབྲས་བུར། འཁོར་བར་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་འབྲས་བུར་ཆགས་ཞེན་དང་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། མ་རིག་པ་དང་། ཆགས་ཞེན། ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པའམ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་འབྲས་བུར། འཁོར་བར་མི་འཁོར་བར་མ་ཟད། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ཐོབ་པའམ་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།། དེས་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོའམ་མ་རིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལམ་ལགས་སོ།།
མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆགས་ཞེན་དེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་ངམ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འདོད་པའི་བློ་ཞིག་དགོས་སོ།། ཡང་གཞན་ཞིག་ནི་ཞེ་སྡང་ངམ་ཁོང་ཁྲོ་སྟེ། ཁོང་ཁྲོ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་ཞིག་དགོས་སོ།། དེས་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ངེས་འབྱུང་། བྱམས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅས་དེ་གསུམ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་། ཆགས་ཞེན་བཅས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ལགས་སོ།། དེའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ངེས་འབྱུང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྱམས་པ་བཅས་ནི་གདམས་ངག་གི་སྙིང་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།
ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ།། འོ། ངས་ཁྱེད་ལ་བཞད་གད་སློང་བའི་གཏམ་ཞིག་བཤད་འདོད་བྱུང་། མིན། ངས་ཁྱེད་ལ་ངེས་པར་དགོད་བྲོ་བའི་གཏམ་བཤད་ཐུབ་པས་ཡིད་ཆེས་མཛོད་ཅིག །དེ་ནི་ངས་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཁང་དུ་ཡོང་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཁང་དུ་ཟླ་བ་གསུམ་སྡད་རྗེས། ངས་སངས་རྒྱས་ཁང་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་སྐབས་སུ། སངས་རྒྱས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པ་སྟེ། སྐབས་དེར་ཌོག་ལགས་པས། ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན། རྩ་བ་ནས་མེད་པ་རེད།
ངས་སངས་རྒྱས་ནམ་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་། དེ་ནི་མེད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་བ་ཐོས་སྐབས། ང་ཧང་སངས་པ་དང་མགོ་འཐོམས་སོང་། ང་གང་དུ་ཡོད་དམ། ང་འདིར་ཇི་ལྟར་སླེབས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་རྒྱ་གར་དང་བོད་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མེད་ཅེས་ཟེར་མཁན་ཞིག་ནམ་ཡང་ཐོས་མ་མྱོང་བས་སོ།།
ཡང་བསམ་བློ་བཏང་ན། ངས་བསམ་པར། ང་འདི་ནང་པའི་ཚོགས་པའམ་ནང་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུ་ཡོད། དེ་ལྟར་གསུངས་མཁན་གྱི་མི་དེ་ནི་ལྟེ་གནས་དེའི་འགན་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བཤད། ངའི་སེམས་སུ་ཁོང་ནི་གོ་རྟོགས་མང་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་སྙམ་བྱུང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་འགན་འཛིན་པ་ཞིག་གི་ཁ་ནས་ཐོན་པས། ང་ཧང་སངས་ཤིང་མགོ་འཐོམས་སོང་། དེ་ནས་ཅུང་ཞིག་སོང་རྗེས། ངས་ཅུང་ཙམ་བསམ་བློ་བཏང་ནས། ཁོང་ལ་དྲི་བ་ཞིག་དྲིས་པ་ཡིན། དྲི་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འདྲི་དགོས་སམ། འོ།
དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་མེད་ཐག་གཅོད་པ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་མཐོང་དགོས་སམ། ཞེས་དྲིས། ཁོང་གིས་ཅུང་ཟད་འདྲ་བར་བརྗོད་དོ།། འོ། ང་མཐོང་དགོས་ཟེར། དེའི་རྗེས་སུ་ངས་མང་པོ་མ་བཤད་པར། ཆོས་བཤད་ཚར་ནས་རང་གི་ཁང་པར་ལོག་སྟེ། ཡང་བསྐྱར་ཅུང་ཙམ་བསམ་བློ་བཏང་ནས། རང་གིས་རང་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ་བསམས་པ། འོ། འདི་འདྲ་ཡོང་སྲིད། སྐྱོན་མེད། ང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། མི་རྣམས་ནི་ཆོས་ལ་གསར་པ་ཡིན་པ་སོགས་བསམས་ནས། རང་སེམས་གསོ་ཐུབ་པའམ་ལྷོད་ལ་འབབ་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེས་ན། ད་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཁྱེན་གསལ་རེད།
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། བོད་ཀྱི་ཟླ་ཐོ་ལྟར་ན། ཁོང་ནི་ལོ་ཉིས་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་གོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་བར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་ཅིང་། དགྲ་བཅོམ་པའམ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བརྩོན་པའི་ཐུགས་འདུན་བསྐྱེད་དོ།། དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་རང་གི་སྒོམ་གནས་སམ་སྒོམ་གདན་ལས་མ་གཡོས་པར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྒོམ་མཛད་དོ།། དགུང་ལོ་སོ་ལྔའི་ཐོག །རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཉིན་ཞེ་དགུའི་རིང་ལ་ཆོས་མ་གསུངས་ཤིང་། དེ་ནས་ཚངས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་གསུང་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་རོ།།
ཁོང་གིས་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་གདམས་ངག་གསུངས་སོ།། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་སྟེ། རཱ་ཇ་གྷིར་དུ་བསྐོར་རོ།། གསུམ་པ་ནི་བོད་དུ་ཡངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། དགོངས་དག ངས་འདིའི་རྒྱ་གར་གྱི་མིང་མི་ཤེས། ཡངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།
འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྐོར་བའི་སྐབས་སུ། དགོངས་དག ངས་བཤད་རྒྱུར། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་སྐབས་ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསྐོར་རོ།། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྐོར་བའི་སྐབས་སུ། གདམས་ངག་གྲངས་མེད་པ་གསུངས་སོ།། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་བར་དུ་བཞུགས་ཤིང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་སོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་རིང་དུ་གནས་པར་བཤད་དོ།། ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་ནང་ནས། ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་གྱ་གཉིས་ཙམ་འདས་ཟིན་ཏོ།།
དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད་དམ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལྷག་ཡོད་དོ།། ང་ལ་གོ་སོང་ངམ། འོ། དེས་ན། འདིའི་ནང་ནས། ལྷག་མའི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད་དམ་ཉི་ཤུ་ཡི་ནང་གི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མིང་ཙམ་དུ་གནས་པའི་དུས་ཡིན་པར་བཤད་དོ།། ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དེའི་རིང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཙམ་གནས་པ་དང་། མི་རྣམས་ནི་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ནི་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཙམ་མམ་མིང་འཛིན་པའི་མཚན་བྱང་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ།། དེའི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ།།
དེའི་ཕྱིར། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ལོ་ལྷག་མ་དེ་མང་པོ་མེད་པ་སྟོན་ལ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཡག་པོ་ཉམས་ལེན་མ་བྱས་ན། མི་རིང་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་དེ་རིང་། གདམས་ངག་འགོ་འཛུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཕྱིར། ངས་གཞུང་གི་ཚིག་འགའ་ཞིག་འདོན་པར་བྱའོ།། དེས་ན། ངས་གཞུང་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འགྲེལ་པ་ནི་གདམས་ངག་རྗེས་མ་སྟེ། བདུན་ཕྲག་རྗེས་མ་ནས་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་འདིར་མཚམས་འཇོག་པར་བྱ་ཞིང་། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་འདིར་དྲི་བ་འདྲ་ཡོད་ན། འདྲི་རྩད་གནང་རོགས་ཞུ། ཆོས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ངམ། དུས་རྒུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ངམ། བྱམས་པའི་སངས་རྒྱས་ནམ་འབྱོན་ནམ་ཞེ་ན།
སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་གནས་པར་གསུངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དུས་རབས་ནི་མཐོང་བའམ་གསལ་བའི་དུས་རབས་ཞེས་བྱ་བར་བསྔགས་སོ།། དེས་ན་ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་ཚེ། ཆོས་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ཚད་ནི་ལོ་ས་ཡའམ་བསྐལ་པ་མང་པོར་བཤད་དོ།། དེའི་རྗེས་སུ། དེ་ནས་བསྐལ་པ་དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྐལ་པ་དེར་གསལ་བའམ་མཐོང་བའི་བསྐལ་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེར་བསྟན་པ་སོགས་ཡོད་པས་སོ།། དེའི་རྗེས་སུ། མུན་པའི་བསྐལ་པ་སྟེ། དེར་བསྟན་པ་མེད་ཅིང་། བསྐལ་པ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ། ལོ་ས་ཡ་མང་པོར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན། དེར་མུན་པའི་བསྐལ་པའམ་དུས་རབས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དུས་དེར་བསྟན་པ་མེད་པས་སོ།། དེ་ནས་མུན་པའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ། ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་ཆོས་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ཚད་ནི། དུས་དེར་ཆོས་མེད་པའི་དུས་ཡུན་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ། ལོ་ས་ཡ་དང་དུང་ཕྱུར་མང་པོར་བཤད་དོ།།
དེས་ན་གནས་སྐབས་འདིར་མིའི་ཚེ་ཚད་ནི་ལོ་དྲུག་ཅུར་ངེས་པའམ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེ་ནི་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྟེ། བཅུ་པ་བར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།། མིའི་ཚེ་ཚད་ལོ་བཅུ་ཡིན་པའི་དུས་སུ། མིའི་གཟུགས་པོའི་ཚད་ནི་མཐེ་བོང་གི་ཚད་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དུས་དེར། བྱམས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཞིག་ཚད་འདི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་འབྱོན་ཞིང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་བཅར་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་དེ། ཁྱེད་ནི་ཅི་འདྲའི་གཟུགས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། སོགས་གསུང་ངོ་།། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་དྲི་བ་འདྲི་བར། ཁྱེད་ནི་ཅི་འདྲའི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། སོགས་ཟེར་རོ།། ལན་དུ། དེ་ནི་ངའི་ཉམས་ལེན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་བསྲུངས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་བཟང་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ངོ་།། མི་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་སམ་བྱ་བས་ཡ་མཚན་སྐྱེ་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དང་ཚེ་ཚད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།
དེ་ནས་བཟུང་། ཚེ་ཚད། མིའི་ཚེ་ཚད་ནི་བཅུ་ནས་ཡང་བསྐྱར་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བར་འཕར་ཞིང་། ཚེ་ཚད་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།། དེ་ནས་དུས་དེ་ནས་བཟུང་། བྱམས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱོན་ནས། མིའི་ཚེ་ཚད་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་གདམས་ངག་གསུང་བར་འགྱུར་རོ།། དགོངས་དག ཨ། ཧེ་ལིན། ངས་ཟེར་རྒྱུར། ཚང་མ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་ཡིན་ནམ།
ཡང་བསྐྱར་གསུང་རོགས། སྐད་ཅུང་ཆེ་ཙམ་གནང་དང་། དེ་ལ་དགོངས་དག གལ་ཏེ་ངས་ནོར་འགྲེལ་བྱས་ན་དྲི་བ་དེ་ཡང་བསྐྱར་འདྲི་ཆོག་གམ། འོ།
མ་རིག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་། ཆགས་ཞེན་བཅས་སྤོང་བ་ནི། དཔེར་ན། མ་རིག་པ་ནི་ཤིང་སྡོང་གི་རྩ་བའམ་གཞི་རྩ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཆགས་ཞེན་དང་ཁོང་ཁྲོ་གཉིས་ནི་ཤིང་སྡོང་གི་ཡལ་ག་སྟོབས་ཆེན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིང་གི་རྩ་བ་བཅད་ན། ཤིང་གི་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་དེ། ཆགས་ཞེན་སོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའམ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིང་གི་ཡལ་ག་བཅད་ན། དེ་ནི་ཡང་བསྐྱར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྡིག་པའི་རྩ་བ་སྟེ། མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཚེ། མ་རིག་པའི་ཡལ་ག་སྟེ། ཆགས་ཞེན་དང་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་མ་རིག་པ་དང་ལྷན་དུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།
དེས་ན། དེ་ནི་འཕྲུལ་ཆས་སམ་སྟ་རེ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་ནང་သူཚོས་ཤིང་གཅོད་པ་དེ་ཤེས་སམ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན། ཧེ་ལིན། ཞུ་རོགས། ང་ཚོ་ཚང་མ་ལ་འདི་གསུམ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། ཆགས་ཞེན། ཁོང་ཁྲོ་བཅས་ཡོད་དོ།། དེ་དག་གི་ནང་ནས། མ་རིག་པ་ནི་ང་ཚོ་འཁོར་བར་འཁོར་དུ་འཇུག་མཁན་གྱི་རྩ་བ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ང་ཚོ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྟེ། མ་རིག་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་དགོས་པའི་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དོ།།
དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁོང་གིས་གདམས་ངག་གསུངས་སོ།། དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིང་དེ་གཅོད་པའི་ལག་ཆ་དེ་ཉོ་དགོས། དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད། དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་འཚོལ་དགོས། ཧེ་ལིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་པའི་སྐོར་ལ། གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་འགྲེལ་བཤད་མི་འདྲ་བ་ཡོད།
ཐེག་དམན་ལྟར་ན། གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཚེ། དུས་དེར། གང་ཟག་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེས་ན། འོ། དེས་ན་ཐེག་དམན་ལྟར་ན། གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཚེ། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་པ་དང་། དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་སྟེ། མར་མེའི་མཐའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།། མེ་ལྕེ་ཡལ་སོང་ན་མར་མེ་ཚར་བ་ལྟ་བུའོ།། དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། ཡང་ན། འོ། དེ་ནི་མཐའ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།
མར་མེའི་མེ་ལྕེ་ཐ་མ་དེ་ཡལ་བ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་སམ་ཤེས་རབ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་བམ་རྣམ་ཤེས། ཡང་ན་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་མཐའ་མ་ལགས་སོ།། རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་པར། སེམས་རྒྱུད་དོ།། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཡང་དག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་གདམས་ངག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་སྤྲུལ་པར་གསུངས་སོ།། དུས་སྐབས་དེར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱོན་ཞིང་། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་གདམས་ངག་ཞུ་ཐུབ་པའི་སྐུའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།
དུས་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་པར་ནུས་པའི་ཚེ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཕན་མི་ཐོགས་པར་གཟིགས་པའི་ཚེ། དེ་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། སློབ་མ་མང་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཚེ། འོད་དེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུའོ།། དེ་དག་གིས་ཕན་མི་ཐོགས་པ་དང་། དངོས་གནས་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གདམས་ངག་ལས་ཕན་ཐོགས་མི་ཐུབ་པར་གཟིགས་པའི་ཚེ། འོད་དེ་ཕྱིར་བསྡུས་པ་ལྟར། འོད་དེ་ད་དུང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་མར་མེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་དོན་ནི་ཕྱིར་བསྡུས་པ་ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་ཐུབ་ཀྱང་། ད་དུང་བཞུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་དེ་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་མར་མེའི་མཐའ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུན་ད་དུང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ད་དུང་བཞུགས་ཡོད།
དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་དུས་ཡོལ་བའམ་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞིང་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་གཟིགས་པས་སོ།། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཞིང་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ངས་འདི་ཁྱེད་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཕྱིར་བསྡུས་པའི་དུས་སུ། དེ་ནི་མཐོང་མི་ཐུབ་པར། ཁོང་ཚོའི་སྐུ་གཟུགས་ཐིམ་པའམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།