Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. Why do we bow to Buddha statues with devotion yet fight with and harm the very sentient beings who benefit us just as much? That question anchors this 46-minute talk by Khensur Rinpoche, who opens with a short guided meditation on love and compassion before turning to a Śāntideva verse on anger and tolerance. He maps the three psychological triggers of anger — perceived harm to oneself, harm to loved ones, or benefit given to an enemy — then presents the two-pronged antidote: seeing anger’s visible faults (disturbed peace, agitated appearance, poor sleep, tasteless food, hurtful speech) alongside its hidden ones, particularly that a single moment of anger can destroy all merit accumulated through lifetimes of meditation, generosity, and ethical practice.
File metadata (for organising)
File: 01 DWA 1991 11 16.mp3
UUID: b4604b77-2ba0-418e-80d2-2e071286c574
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: Dealing with Anger (Khensur Rinpoche)
Date: 1991-11-16
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 46.1 minutes
Words: ~2,028
Translation / བསྒྱུར།
This translation was generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༠༡ DWA ༡༩༩༡ ༡༡ ༡༦
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག** ཁྲོ་བ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཚུལ། ༡༩༩༡
—
**ཞུ་དག།** བཟོས་མའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐབས་དོན་དང་བསྟུན་ཏེ་དག་བཅོས་བྱས་པ།
བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་ཞེས་པ་དེའི་གོ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་བློ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། གཞན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་མཛད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱེད་ལ། བྱམས་བརྩེའི་བསམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།། བསམ་པ་བཟང་པོ་འདི་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ཁྱབ་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། ཁོང་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་བྱམས་པའི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་སོ།། དེས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ཞེས་པའི་བློ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་བོ།།
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཚེ། ཁོང་ཚོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གནས་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་བདེ་བར་མི་གནས་སོ།། ཁོང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བསྒྲལ་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་མཐོང་བར་འདོད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་གཞན་རྣམས་བདེ་བར་འདོད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་མི་གནས་པའི་ཚེ། ཁོང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པས་སོ།། དེས་ན་ཁོང་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སྨོན་པ་བསྐྱེད་དགོས་སོ།།
དཔེར་ན། རང་ཉིད་ལ་མི་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་ཚེ། བདག་གིས་དཀའ་ངལ་འདི་མི་འདོད་དོ།། བདག་བདེ་བར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་དོ།།
ཁོང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དོ།། དེས་ན་རང་ཉིད་ལ་འདོད་པ་བཞིན་གཞན་ལའང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་ཕན་པའི་བློ་སྟེ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཙམ་མིན་པར། གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཚུད་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་དེ་ནི་བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་སེལ་བ་དང་། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ནས་བདེ་བ་འཚོལ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་དོ།། བཀྲེས་པའི་ཚེ་བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ཤིག་བསམ་པར་བྱེད་དོ།། ཚ་ན་ཚ་བའི་མི་བདེ་བ་དེ་སེལ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ངོ་།། གནས་འདིར་སྡོད་མི་འདོད་ན་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་ངོ་།། དེས་ན་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་དོ།།
མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་དང་ཤེས་རབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ལ། རང་གིས་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དང་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་སེལ་བའི་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་བོ།།
འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་བདེ་བ་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཙམ་ལ་མི་བསམ་པར། བསམ་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་གནས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི། བསམ་པ་བཟང་པོའི་ཀུན་སློང་ཡིན་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཆེ་ལ་ནུས་པ་ཡང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ།།
དེས་ན་བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་གསལ་བར་མཚོན་ཡོད་དོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་སྐར་མ་ལྔའི་རིང་ལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་སྒོམ་པར་བྱའོ།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་བགྱིའོ།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་བགྱིའོ།། སྔོན་འགྲོའི་གསོལ་འདེབས་ནི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་པ་དང་། དེ་ནས་གཉིས་པ་ནས་འགོ་བརྩམ་པར་བྱའོ།། དེ་རིང་བདག་གིས་བཟོད་པ་དང་ཁྲོ་བའི་སྐོར་ནས་གསུང་བཤད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་ནི་ཞི་བ་ལྷའི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་གི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། སངས་རྒྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འདྲ་མིན་འདི་རྣམས་ལ། ང་ཚོས་གུས་པ་ཆེན་པོས་གཙིགས་སུ་འཛིན་ཅིང་། དེ་དག་ལ་བདུག་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་གིས་མཆོད་པ་འབུལ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་བྱེད་དོ།། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ལ་གུས་པ་མི་བྱེད་དོ།། དེའི་ཚབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཁྲོས་ཏེ། ཁོང་ཚོ་དང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་ཚོར་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཐད་ལ་བཟོད་པ་མི་སྒོམ་མོ།།
ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དེ་འདྲའི་གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གུས་པ་མི་བྱེད་དམ། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་དང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ། ཁོང་ཚོའི་ཐད་ལ་བཟོད་པ་མི་སྒོམ་པ་ཅི་ཡིན་ནམ། དོན་དངོས་སུ་དེ་གཉིས་ཀས་རང་ཅག་ལ་གནང་བའི་ཕན་པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་ལ་ལྟོས་སོ།། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོར་བསྩལ་བའི་ཕན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་གཅིག་ལ་དགའ་ཞིང་གཞན་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཕན་འདོགས་ཚུལ་ཡོངས་སུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ།
ང་ཚོས་ཅི་ཞིག་འདོད་དམ། ང་ཚོས་བདེ་བ་འདོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དོ།། གནད་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཡོངས་སུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནོ།། མི་རེ་རེ་ནས་བདེ་བ་འདོད་པ་ལས། སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དོ།།
དེས་ན་དམིགས་ཡུལ་འདི་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཏེ། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ནོ།། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ང་ཚོར་བདེ་བ་བསྩལ་ཐུབ་ལ། ང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སེལ་ཐུབ་བོ།། ཁོང་རྣམས་ལ་བརྟེན་ན། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཅག་ལ་གནང་བའི་ཕན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཚུངས་སོ།། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་གཅིག་ལ་དགའ་ཞིང་གཞན་ལ་མི་དགའ་བའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དམ།
སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པ། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། བཟོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།། འདི་དག་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་སེལ་ཐུབ་པའོ།། ང་ཚོས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་དགོས་སོ།།
དེ་ལྟ་བས་ན། ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྤང་སྟེ། ཁོང་ཚོར་དགའ་སྣང་བསྐྱེད་ཅིང་ཕན་པ་དང་རོགས་རམ་བྱེད་པར་འབད་དགོས་ཀྱི། ཁོང་ཚོར་གནོད་འཚེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེལ་བ་སྟེ་དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལྟ་བུ་མི་བྱེད་པར་འབད་དགོས་སོ།། ང་ཚོས་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ་བཟོད་པ་སྒོམ་དགོས་ཏེ། ཁྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
ང་ཚོས་དངོས་སུ་ཁྲོ་བ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དམ། ཁྲོ་བའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། རང་གི་ཐད་ནས་བསམས་ན། མི་འདིས་སྔོན་ཆད་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོང་བའམ། ད་ལྟ་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་འདུག་གམ། མ་འོངས་པར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བསམ་པའོ།།
དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི། གང་ཟག་འདིས་སྔོན་ཆད་བདག་གིས་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཏེ། བདག་གི་ཕ་མ་དང་། གྲོགས་པོ། བུ་ཕྲུག་ལྟ་བུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོང་བའམ། ད་ལྟ་ཁོང་ཚོར་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་འདུག་གམ། མ་འོངས་པར་ཁོང་ཚོར་གནོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།།
དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི་ང་ཚོས་མི་དགའ་བའི་གང་ཟག་སྟེ། ང་ཚོའི་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ནས་བསམ་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་རང་གི་དགྲ་བོ་ལ་ཕན་འདོགས་མཁན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་ཐུབ་པོ།། ང་ཚོས་མི་འདིས་སྔོན་ཆད་བདག་གི་དགྲ་བོ་ལ་ཕན་པ་བྱས་སོང་བའམ། ད་ལྟ་བདག་གི་དགྲ་བོ་ལ་རོགས་རམ་མམ་ཕན་པ་བྱེད་བཞིན་འདུག་གམ། མ་འོངས་པར་མི་འདིས་བདག་གི་དགྲ་བོ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།།
དེས་ན་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་རང་གི་སེམས་ནང་དུ་སྔར་ནས་བཙུགས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་འདིར་བཤད་ཟིན་པ་ནི་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་མཁོ་བའི་རྐྱེན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ཁྲོ་བ་ཇི་ལྟར་སྤོང་དགོས་སམ། ང་ཚོས་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་ཏེ་ཉེས་དམིགས་རྣམས་ངེས་པར་དུ་མཐོང་དགོས་སོ།། ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱས་ན། ང་ཚོས་དེའི་ནང་དུ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། སྤྱིར་བཏང་དུ་ལས་ཀ་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་ལས་འདི་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་དང་སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་གིས་དེ་བྱེད་རྒྱུ་མིན་སྙམ་ནས་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།། ཕྱོགས་དེར་འབད་བརྩོན་མི་བྱེད་དོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་ཁྲོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་སོ།། དེས་ན་འདི་ནི་ང་ཚོས་རང་གི་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བསམ་བློའི་རྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན་ལ། དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་མཐོང་བའོ།། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ང་ཚོས་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་མཐོང་བར་འབད་དགོས། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཁེ་ཕན་རྣམས་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་དགོས།
ཁྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ཁྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ལ་བསམ་ན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འདི་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསམ་ཞིབ་བྱས་ན། འདིས་ང་ཚོའི་ཁྲོ་བ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཐབས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་རྣམས་གང་དག་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ང་ཚོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་དང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་གཉིས་ཡོད་དོ།། དེས་ན་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ།།
ང་ཚོ་ཁྲོ་བར་མི་གནས་པའི་སྐབས་དེ་དག་ཏུ། ང་ཚོའི་སེམས་བདེ་ཞིང་ལྷོད་པོར་གནས་ལ། བཞིན་རས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་སྣང་ངོ་།། གཉིད་སྐྱིད་པོ་ཁུག་ཅིང་། ཟས་ཀྱང་དང་བས་ཟ་ཐུབ་བོ།། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ཚོར་ཁྲོ་བ་མེད་པའམ་ཁྲོ་བ་མི་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནོ།། དགྲ་ཞིག་མཐོང་བའམ། རང་ལ་བསྐུར་བའི་ཚིག་རྩུབ་ཐོས་པའམ། འཐབ་རྩོད་དུ་ཞུགས་པ་ན། འདི་དག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། སྔོན་ཆད་ང་ཚོ་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་ཅིང་ཞི་བར་གནས་ཀྱང་། ད་ལྟ་དགྲ་མཐོང་བ་དང་ཚིག་རྩུབ་ཐོས་པའི་རྐྱེན་འདི་དག་གིས་དེ་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།། སྔོན་ཆད་ལྷོད་པོར་གནས་ཀྱང་། འཕྲལ་དུ་སེམས་འཁྲུག་པར་འགྱུར་རོ།། ང་ཚོ་ལྷོད་པོར་མི་གནས་ཤིང་། བདེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ང་ཚོ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཐུབ་བོ།།
བདེ་བར་མི་གནས་པས། སྔོན་ཆད་ང་ཚོར་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་བཞིན་རས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་གདོང་དམར་པོར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་རང་གི་སེམས་མི་སྐྱིད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གདོང་ལ་མི་སྡུག་པའི་བཞིན་རས་ཤིག་ཤར་ནས། གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་མཐོང་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་གནས་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་འགྲམ་དུ་སྡོད་མི་འདོད་དོ།། གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་འོག་ཏུ་ཟས་ཟོས་ཀྱང་། ཟས་ལ་རོ་བཅུད་མེད་དོ།། གཉིད་ཀྱང་མི་ཁུག་གོ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ང་ཚོས་ལས་སླ་པོར་ཤེས་ཐུབ་བོ།། ཁྲོ་བའི་དབང་འདིའི་འོག་ཏུ། ང་ཚོས་ངག་ནས་ཚིག་ངན་སྨྲ་ཞིང་། ཡིད་ཀྱིས་བསམ་པ་ངན་པ་བསམ་པ་སྟེ། གནོད་སེམས་བསྐྱེད་ནས། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ངོ་།། ང་ཚོའི་སེམས་ནི་མི་བདེ་བའོ།། དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡིན་ནོ།། གྲོགས་པོ་དང་ཡང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྲིད་ལ། མི་དགའ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་སྲོག་ཀྱང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་བསམ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ནང་ནས་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་བོ།། འོན་ཀྱང་ལས་སླ་པོར་གོ་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ང་ཚོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བ། གཞན་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་མཛད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ཁྲོས་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ནི། སྔོན་ཆད་རང་གིས་བསགས་པའི་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཏེ། སྒོམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་བུའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཁྲོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།། ལས་དེ་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་དེ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད། ཚེ་འདི་དང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ཙམ་ལ་ཁྲོས་པ་ཙམ་གྱིས། དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་འདི་ནི་དངོས་གནས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ།། ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དོ།། དེའི་སྟེང་དུ། ང་ཚོས་སྒོམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མྱངས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་དུ་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་ལས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེ་ཡང་བརླག་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སྐྱོན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེས་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་བརླག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་སོ།།