Audio recorded at Buddha House Adelaide. Transcript auto-generated and AI-corrected; may contain errors.
About this talk. The root text’s opening image — instructions described as “the essence of nectar” passed down from the Indian master Serlingpa — gives Khensur Rinpoche a doorway into the Seven Point Mind Training in this 48-minute opening commentary. He unpacks the text’s central metaphors, diamond and sun, as conventional and ultimate bodhicitta, and explains why Buddha taught both: to dismantle self-cherishing through bodhicitta and self-grasping through the wisdom of emptiness. He then enumerates all seven sections of the text before turning to Point One, the preliminary practices. Drawing on Lamrim’s three-scope structure, he explains the rarity of a qualified human rebirth and lays out the conditions for genuine Dharma practice — a suitable student, an authentic teaching lineage, and a qualified teacher. A good entry point for practitioners beginning a formal study of mind training.
File metadata (for organising)
File: 03 7P 1998 10 03.mp3
UUID: 4f38a98e-d594-413e-9db6-999b20d96948
Teacher: Khensur Rinpoche
Collection: 7 Point Mind Training (Khensur Rinpoche)
Date: 1998-10-03
Recorded at: Buddha House Adelaide
Duration: 48.8 minutes
Words: ~2,535
Translation / 翻译 / བསྒྱུར།
These translations were generated using Gemini Pro 2.5 with a curated Buddhist terminology glossary and verified for register, glossary use, and absence of English leakage. The English transcript above remains the authoritative source.
中文翻译 (Chinese Translation)
# 03 7P 1998 10 03
**上师：** 堪苏仁波切
**法教：** 1998年修心七义
—
**校订：** AI辅助下结合语境的校订
因此，首先，我们所做的任何行为，其善恶完全取决于发心。在此轮回或此世间，有许多有情，如人等等。虽然他们本性上都希求安乐，不欲受苦。因此，他们有着相同的本性或相同的愿望，即希求安乐、不欲受苦。因此，我们应该转变心念，或生起一种发心，作为一名大乘行者，应当保持一种不为自己、不为一己之私而寻求安乐与解脱的发心。
所以，我们确实需要对一切众生生起慈爱与慈悲，并为众生之故精进以求菩提。最终，在此阶段、此时此刻，我们有能力修法，为此，我们应真正生起一种发心：我应为利一切众生而精进修行，以证得菩提。为此，我将修行，并克服我所有的恶业或不合格之处。为此，应思惟：我将克服一切恶业、自身的恶业以及自身的劣质，或者说，根除自身的不善品质，并为了将一切众生引向菩提或解脱一切众生，我应精进努力，克服我所有的恶业和不善，为利一切众生而精进以求菩提。为了克服自身的恶业和不善，并获得一切善德，需要听闻教法。为此目的、为此理由，或为了为利众生而证悟菩提，为此应努力克服自身的恶业，并获得一切善德，为此我应当聆听此特定法教。
不。我们将进行几分钟的禅修。是的。今天我们将开始讲解《修心七义》的释论。这部《修心七义》始于此偈：“此教敕乃甘露藏。”
此教敕传承自金洲大师。意思是，此教敕如甘露之精华，能够克服我们的疾病、痛苦或烦恼与死亡。而此特定法教乃由大师法护（即金洲大师）传下，再传至确吉，乃至后世。此法教由金洲大师传下，而后传至，即是修心。此修心法门传至伟大的瑜伽士或行者菩萨——切喀瓦格西，他撰着了《修心七义》。而此《修心七义》的主要教导或利益，根本颂中阐明如下：此法如金刚、如日轮、如药树。应解此等典籍之宗趣等。
所以，此法教如金刚，代表金刚；如日轮，代表……第一个金刚代表菩提心。所以，金刚与日轮仅为譬喻，金刚代表菩提心或利他心，日轮则代表胜义菩提心或究竟的利他心。所以此法教的核心是关于菩提心和胜义菩提心。佛陀宣说了两种教法，即小乘与大乘教法。而教导大乘法教的目的在于，我们有此我执，它是一切恶业的根源、基础，或说是领受一切恶业的基础。为对治此我执之恶业，佛陀宣说了大乘法教。
不。为对治此我执态度，佛陀所教导的方法是证空智慧。不。我们还有另一种恶业，即自我爱执的态度。在小乘修行中，这并非恶业。
但在佛陀的大乘教法或大乘修行中，自我爱执的态度是应被断除的。是的。所以，就大乘而言，在大乘教法中，自我爱执的态度是一种负面的形态，我们应当断除那种自我爱执的态度。仁波切在此强调，所谓的自我爱执态度是必须被断除的。我从一开始可能有些误解。我们所说的金刚与日轮，金刚代表世俗菩提心，日轮代表胜义菩提心。
是的，此言不虚。为对治此自我爱执的态度，我等世尊佛陀教导了世俗菩提心或世俗的利他心，以对治此自我爱执。不是吗？此处的菩提心或利他心，意指菩提心是那种视他人比自己更重要、更为珍贵的心，并为他人的安乐而努力。因此，菩提心具有根除自我爱执态度的力量。
因此，若吾人能生此二种菩提心，一为世俗菩提心，二为胜义菩提心。若人能于自心相续中生起此二心或二种菩提心，则能断除一切烦恼，及其过患，并能克服自我爱执之态度，进而开展珍视他人重于自己之修行。是的。
因此，此法教甚深而广博，能助益我等良多。然，欲修持此法……修持此类法教，吾等面临诸多障碍，不仅如此，当今时代乃五浊恶世，退化之时，故当吾等修持此甚深广大法教时，诸多障碍现前。
不。所以，此修行，在此五浊恶世，我们修法时面临诸多障碍。而此一特定法教，能助我等转化一切障碍，融入……是的，请容我片刻，是的，此特定法教能助我等转化一切障碍为功德，亦能转化与修行相违之缘，悉皆转为助伴。关于此法教如何从我们的大师传至今日，有许多历史故事，但若我在此讲述所有这些历史故事，将耗费大量时间。我们将无法完成此法教的讲解。
此法教被称为《修心七义》，此处的“七义”意味着在此修行中有七项主要实践。若能将此七要点记录下来，善莫大焉。不。请将七要点一一记录。第一部分是作为前行的辅助修法。
前行辅助修法。第二点，即为正行，为于菩提道上修心。于菩提道上转化自心。第三点，将逆缘转化为菩提道用。将逆缘转化为菩提道用。
第四点为一生融合修行之法。第五点为修心圆满之量或标准。我们之所以说修心圆满之标准或衡量，是因为它显示了您在达到特定阶段时所训练的水平，或者说您的心已经在此阶段被修习或训练，这被称为修心圆满的标准或衡量。第六是修心之誓言。此处的誓言，我们将予以阐释和讨论，意指应做之事与不应做之事。如此行之，即在自心中立下誓言。
因此，第六条是修心的誓言。其中一条是关于修心的忠告。这就像，你知道，母亲会给孩子什么样的忠告，比如，做这个、做那个。就像那样，这是来自教法的忠告，关于应该进行何种修行，或者必须做什么。不。
是的。此法教因有七章或七个特定纲要，故被称为“修心七义”。现在，我们从“前行辅助修法”开始讲解。根本颂本身，关于前行仅有一行或一句偈语，即：“首当修习诸前行”。此为根本颂中的一句偈语或一行文。
因此，我们的真实修持乃是关于菩提心，或关于二种菩提心。此修持犹如道次第之修持。在道次第教法中，其真实教法乃是关于上士道。故道次第中之二前行修持，即下士道与中士道。此处亦然，真实修持为二种菩提心，即上士道之修持，而前行则为二道，即最初之下士道与中士道。关于下士道之教法，宗喀巴大师曾开示，获得具足暇满之暇满人身是何等艰难。
在讲授下士道法教时，已阐明获得具足暇满的人身是何等不易。之所以教导此人身何等难得，其原因为了断除一切苦、积集一切善德，必须修法。而修法者，须是能修法之有情，然众生之中，非皆有能力或堪能修法者。
唯人或人身为唯一适合或有能力修法者，此即为何有此教言，阐明获得人身、具足暇满是何等困难。然，总体而言，所有人皆为善，但并非所有人皆能修法，欲修法者，须具备一切面向，或须具足修法之一切条件。因此，如前所述，并非所有人都能修法，或并非都适合修法。修法者，须是接受佛法或认同有佛法之人。而一个不信佛法或不同意有佛法或修行的人，我们可以称之为无神论者。
此类之人不适合修法？且，生于佛法不存之处的人，无法修法。而耳聋之人，亦无法修法，因其无法听闻佛法。不是吗？还有些人，虽五根具足，身体无恙，却极为愚钝，或无法学习任何事物。此类人亦不适合修法。
不。世间亦有一些人，曾造下滔天大罪或无间罪，如弑母或弑父。犯下此等无间罪之人，即便修法，亦无法生起任何证悟，纵然修法，亦无法获得任何证悟。故修法之人，应具大信心，或应……乐于修持此法，且具聪慧或利根，并应极为精进，且未染恶疾，身体康健。此类人方能修法。至此，应知此类人实为修法之合宜根器。
而我们所应修持的法教，必须包含所有教敕，因为要断除苦之根源——烦恼，法教中必须含有能让我们断除烦恼的教敕。此法教应为历代大瑜伽士所修持，为大瑜伽士所分析，为大瑜伽士所思惟，并为大瑜伽士所禅修，彼等依此等教法修行而得大证悟。如是之教法方可称为“法”，并非所有典籍皆是“法”。而传授佛法的上师，应是一位具足传法一切功德的上师，并且，亦应具足为师或传法之一切功德。若上师已生起或证得某种程度的证悟，则更为殊胜。
因此，欲作真实之修行或善妙之修行，必须具足所有此等条件。
བོད་ཡིག་བསྒྱུར། (Tibetan Translation)
# ༠༣ ༧P ༡༩༩༨ ༡༠ ༠༣
**བླ་མ།** མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ།
**གདམས་ངག།** བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ། ༡༩༩༨།
—
**ཞུ་དག།** ནང་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཞུ་དག་རང་འགུལ་མ།
དེ་ནས་དང་པོར། ང་ཚོས་ལས་གང་ཞིག་བསྒྲུབས་ཀྱང་། ལས་དེ་དགེ་བ་འམ། སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཀུན་སློང་ཁོ་ནར་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་འཁོར་བ་འདིའམ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་དུ་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོད་དོ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནོ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནམ། འདུན་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་བདེ་བ་དང་ཐར་པ་མི་འཚོལ་བའི་ཀུན་སློང་ཞིག་བསྐྱེད་དགོས་སོ།།
དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ངེས་པར་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བརྩོན་དགོས་སོ།། མཐར་ཐུག་ཏུ། སྐབས་འདིར་དང་། སྐད་ཅིག་འདིར། ང་ཚོར་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བརྩོན་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་ཞིག་ངེས་པར་བསྐྱེད་དགོས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་དུ་ང་རང་གི་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དམ། མི་འོས་པ་རྣམས། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གི་སྡིག་པ་དང་། མི་འོས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྤངས་ཏེ། སྡིག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྤངས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའམ། སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་སྡིག་པ་དང་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ།། རང་གི་སྡིག་པ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདམས་ངག་ལ་གསན་དགོས་སོ།། དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱས་ལ། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གི་སྡིག་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གདམས་ངག་འདི་ལ་གསན་པར་བྱའོ།།
འོ་ན། ད་ང་ཚོས་སྐར་མ་ཁ་ཤས་སྒོམ་པ་བྱེད་པར་བྱའོ།། ལགས། དེ་རིང་ང་ཚོས་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་འགྲེལ་པ་འགོ་འཛུགས་པར་བྱའོ།། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་འདི་ནི། གདམས་ངག་འདི་དག་ནི་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་གསུང་འདི་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་དོ།།
དེ་དག་ནི་གསེར་གླིང་པ་ནས་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་ནི། གདམས་ངག་འདི་ནི་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ང་ཚོའི་ནད་དང་། ན་ཚ། ཉོན་མོངས་པ། འཆི་བ་བཅས་ལས་སྒྲོལ་ཐུབ་བོ།། གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཆོས་སྐྱོང་ངམ། གསེར་གླིང་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དང་དེ་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་བ་ཡིན་ནོ།། གདམས་ངག་འདི་ནི་གསེར་གླིང་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བློ་སྦྱོང་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་བློ་སྦྱོང་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོའམ། ཉམས་ལེན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བཤེས་འཆད་ཀ་བ་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་། ཁོང་གིས་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་མཛད་དོ།། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་འམ། ཕན་ཡོན་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་རྡོ་རྗེ་དང་། ཉི་མ། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའོ།། གཞུང་འདི་དག་གི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག།
དེས་ན་གདམས་ངག་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་ཉི་མ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དང་པོར་རྡོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཚོན་པ་དང་། དེས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ཉི་མ་ནི་དཔེ་ཙམ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་མཚོན་པ་དང་། ཉི་མས་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་དོན་དམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་གདམས་ངག་འདིའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་བསྟན་པ་རིགས་གཉིས་གསུངས་ཡོད་དོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། ང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སམ། གཞི་རྟེན་ཡིན་པའི་བདག་འཛིན་འདི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། སྡིག་པ་དེ་དག་སེལ་བའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
འོ་ན། བདག་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་། བདག་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་བའི་ཐབས་ལམ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ལགས། އަދި ང་ཚོར་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཞེས་པའི་སྡིག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཐེག་དམན་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། འདི་ནི་སྡིག་པ་མ་ཡིན་ལ། སྡིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།
འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ནི་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་ག་རང་ཡིན་ནོ།། ལགས། དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་ཆ་ནས། བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ནི་སྡིག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། ང་ཚོས་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་དགོས་སོ།། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་འདིར་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཞེས་པ་དེ་སྤང་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་ནན་བཏོན་གནང་སོང་།། ངས་དང་པོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་ནོར་བ་ཞིག་བྱས་འདུག། ང་ཚོར་རྡོ་རྗེ་དང་ཉི་མ་ཡོད་པ་ལས། རྡོ་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཉི་མས་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ག་རང་རེད། བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་ཀུན་རྫོབ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་ནི་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། མ་ཡིན་ནམ། འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ། གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རང་ལས་གཞན་གལ་ཆེ་བར་འཛིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་བདེ་བའི་དོན་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་དེས་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་སྤང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་པོ་དེ། གཅིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། གཅིག་ནི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་ཐུབ་ན།
གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དེ་གཉིས་སམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་ཐུབ་ན། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་ཐུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དེའི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་ཐུབ་པ་དང་། བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཡང་སྤང་ཐུབ་ལ། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡང་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་ཐུབ་བོ།། ལགས། དེས་ན་གདམས་ངག་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་། གདམས་ངག་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ང་ཚོས་གདམས་ངག་དེ་འདྲ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བར་ཆད་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། དུས་འདི་ནི་རྒུད་པའི་དུས་སམ། རྒུད་པའི་དུས་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ང་ཚོས་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ། བར་ཆད་མང་པོ་འབྱུང་ངམ། འོངས་ཀྱིན་ཡོད་དོ།།
མ་ཡིན། དེས་ན་ལག་ལེན་འདི། དེས་ན་རྒུད་པའི་དུས་འདིར་ལག་ལེན་བྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་དོ།། གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་འདིས་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་བཟང་པོར་བསྒྱུར་བར་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། བར་ཆད་དང་། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གྲོགས་པོར་འགྱུར་རོ།། གདམས་ངག་འདི་ང་ཚོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ནས་དུས་ད་ལྟའི་བར་ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་པའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ངས་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ཚང་མ་འདིར་བཤད་ན། དུས་ཚོད་མང་པོ་འགོར་ནས་གདམས་ངག་འདི་མཇུག་རྫོགས་མི་ཐུབ་པས།
གདམས་ངག་འདི་ལ་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འདིར་དོན་བདུན་ཞེས་པ་ནི། ཉམས་ལེན་འདིའི་ནང་དུ་བྱ་དགོས་པའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་བདུན་ཡོད་པས་སོ།། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཚན་བདུན་པོ་དེ་ཚང་མ་བྲིས་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་ངེས་སོ།། མ་ཡིན། དོན་ཚན་བདུན་པོ་དེ་ཚང་མ་ཟིན་བྲིས་བཏབ་དགོས་སོ།། དེ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ཡིན་ནོ།།
སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ནོ།། གཉིས་པ་ནི། གདམས་ངག་ངོ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བློ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བློ་སྦྱོང་བའོ།། གསུམ་པ་ནི། རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།། རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།།
བཞི་པ་ནི། ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་དུ་དྲིལ་བའོ།། ལྔ་པ་ནི། བློ་སྦྱངས་པའི་ཚད་དམ་བློ་སྦྱངས་པའི་ཚད་གཞི་ཡིན་ནོ།། ང་ཚོས་བློ་སྦྱངས་པའི་ཚད་གཞི་ཞེས་བརྗོད་དོན་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་པའམ། ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་པའམ། གནས་སྐབས་འདིར་སྦྱངས་པ་ལ་ཟེར་ཏེ། ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་གནས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་རྗེས་སྦྱངས་པའི་ཚད་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། དྲུག་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་གི་དམ་བཅའ་ཡིན་ལ། འདིར་དམ་བཅའ་ནི། ང་ཚོས་བརྗོད་བྱ་འདིའི་ཐོག་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདིར་དམ་བཅའ་ཞེས་པ་ནི་འདི་དག་བྱ་དགོས་སམ། འདི་བྱ་མི་རུང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་འདི་ལྟར་བྱས་པས་རང་གི་སེམས་ལ་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲུག་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་གི་དམ་བཅའ་ཡིན་ནོ།། གཅིག་ནི་བློ་སྦྱོང་གི་སྐོར་གྱི་བསླབ་བྱ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་དཔེར་ན། ཨ་མས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་འདི་དང་དེ་བྱོས་ཞེས་བསླབ་བྱ་གནང་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གདམས་ངག་ལས་ཉམས་ལེན་གང་ཞིག་བྱ་དགོས་སམ། ཅི་ཞིག་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་བསླབ་བྱ་ཡིན་ནོ།། མ་ཡིན།
ལགས། དེས་ན་ལེའུ་བདུན་ནམ། ས་བཅད་བྱེ་བྲག་པ་བདུན་ཡོད་པས། གདམས་ངག་འདི་ལ་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།། ད་ནི་ང་ཚོས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ནས་གདམས་ངག་འགོ་འཛུགས་པར་བྱའོ།། རྩ་བའི་གཞུང་རང་དུ། སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་སྐོར་ལ་ տողགཅིག་གམ། ཚིག་གཅིག་ལས་མེད་དེ། ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་རྣམས་ལ་སྦྱོངས་ཤིག། འདི་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་གི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གམ། տողགཅིག་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་ངོ་མ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ཉམས་ལེན་འདི་ནི་ལམ་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་འདྲ་སྟེ། ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་ལ། ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་ངོ་མ་ནི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་པའི་སྐོར་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་ལམ་རིམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་གཉིས་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། ལམ་རིམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ནི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་འདིར་ཡང་དེ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཉམས་ལེན་ངོ་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིགས་གཉིས་སམ། སྐྱེས་བུ་གསུམ་པའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ལ། སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ནི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་སྟེ། ཐོག་མར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཡིན་ནོ།། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་གདམས་ངག་སྐོར་ལ། སྤྱན་སྔ་བས་དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དོ།།
དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ། དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པར་དཀའ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དོ།། དེས་ན་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་དང་། དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་ཚུལ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཐུབ་པའམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ནུས་པས་སོ།།
ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་མི་འམ་མི་ཞིག་གཅིག་པུ་འོས་ཤིང་འཚམ་པའམ། ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་དང་། དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་ཚུལ་གྱི་གདམས་ངག་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་མི་ཐམས་ཅད་བཟང་པོ་ཡིན་མོད། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཐུབ་ལ། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ ገጽታཐམས་ཅད་ཚང་དགོས་སམ། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཚང་དགོས་སོ།།
དེས་ན་ང་ཚོས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་བཞིན། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཐུབ་པའམ། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་འོས་པའོ།། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ཆོས་ཁས་ལེན་པའམ། ཆོས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་དགོས་སོ།། ཆོས་ལ་མི་དད་པའམ། ཆོས་སམ། ཉམས་ལེན་ཡོད་པར་མི་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་སྟེ། ང་ཚོས་ཆོས་མེད་སྨྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་གོ།
མི་དེ་རིགས་ནི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་འོས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཐུབ་ལ། རྣ་བ་འོན་པའམ། རྣ་བ་འོན་པའི་མི་ཡིས་ཀྱང་ཆོས་གོ་མི་ཐུབ་པས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཐུབ་བོ།། མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའམ། ལུས་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་བློ་རིག་མི་བཀྲ་བའམ། ཅི་ཡང་སློབ་མི་ཐུབ་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡོད་དོ།། མི་དེ་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་འོས་སོ།།
མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རང་གི་མ་དང་ཕ་བསད་པ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོའམ། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་བསགས་ཡོད་དོ།། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་དེ་རིགས་བསགས་པའི་མི་དེས་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། རྟོགས་པ་གང་ཡང་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་ལ། རྟོགས་པ་གང་ཡང་ཐོབ་མི་ཐུབ་བོ།། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་དེ། དད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དགོས་སམ། ཉམས་ལེན་འདི་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད་དགོས། བློ་གྲོས་བཟང་པོའམ། བློ་རྣོ་པོ་ཡོད་དགོས། ཧ་ཅང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའམ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡོད་དགོས། ནད་ངན་པ་གང་ཡང་མེད་པ། གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་ཡོད་དགོས། མི་འདི་རིགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་བོ།། འདི་ནས་བཟུང་། མི་འདི་རིགས་ནི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཤིན་ཏུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་གདམས་ངག་དེ་ནི། བསླབ་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་གདམས་ངག་ཅིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཐུབ་པའི་བསླབ་བྱ་དེ་ཡོད་དགོས་པས་སོ།། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་ཅིང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཞིགས་མཛད་ཅིང་། གདམས་ངག་དེ་འདྲ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་གདམས་ངག་ཅིག་ཡིན་དགོས་སོ།། གདམས་ངག་དེ་འདྲ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་ལ། གཞུང་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་བོ།། ཆོས་གསུངས་པའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་ན། ཆོས་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། ཆོས་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཚང་དགོས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་བླ་མ་དེ་རྟོགས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་བསྐྱེད་པའམ། ཐོབ་ཡོད་ན་དེ་བས་ཀྱང་ལེགས་སོ།།
ཉམས་ལེན་ཡང་དག་པའམ། ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ། ཆ་རྐྱེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚང་དགོས་སོ།།